اثر توأم شوری و تراکم خاک بر برخی شاخص های رشد ذرت
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
شوری و تراکم خاک از مهم ترین محدودیت های رشد و تولید گیاهان زراعی به حساب می آیند. تحقیق حاضر برای بررسی اثر توأم شوری و تراکم خاک بر برخی شاخص های رشد گیاه ذرت (zea mays l.) رقم سینگل کراس 704 انجام شد. برای این منظور آزمایشی گلدانی و بهصورت فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی و با سه تکرار انجام شد. فاکتورها شامل شوری خاک در سه سطح (قابلیت هدایت الکتریکی عصاره اشباع 5/1، 5/2 و 5/4 دسیزیمنس بر متر) و تراکم خاک در سه سطح (چگالی ظاهری، 3/1، 55/1 و 75/1 گرم بر سانتیمتر مکعب) بود. برای ایجاد سطوح شوری در خاک گلدان ها، مقادیر مختلف nacl در حجم آب مقطر لازم برای رساندن رطوبت جرمی به 16 درصد، حل و سپس به خاک افزوده شد. برای ایجاد تراکم در خاک گلدا ن ها وزنه 5/4 کیلوگرمی از ارتفاع 45 سانتی متری بر سطح خاک درون گلدان ها رها میشد. افزایش شوری خاک از 5/1 به 5/4 دسیزیمنس بر متر باعث کاهش معنی دار ارتفاع گیاه، وزن خشک بخش هوایی، وزن خشک ریشه، سطح برگ و شاخص کلروفیل برگ (از 10 تا 24 درصد) شد. افزایش تراکم خاک از 3/1 به 75/1 گرم بر سانتیمتر مکعب نیز شاخص های مذکور را بهطور معنی داری (از 11 تا 63 درصد) کاهش داد. در سطوح شوری و تراکم به کار رفته، بهطور میانگین، تراکم خاک بیش از شوری خاک باعث کاهش رشد ذرت شد. اثر شوری و تراکم خاک بهصورت توأم بیشتر از اثر جداگانه هر یک از آنها بر شاخص های مذکور بود و منجر به کاهش شدید (از 22 تا 73 درصد) شاخص های رشد، بهویژه شاخص کلروفیل برگ شد. بهعبارت دیگر، تراکم خاک اثرهای منفی شوری بر رشد ذرت را تشدید کرد.
Authors and affiliations
- رضا حسن پور — فارغ التحصیل کارشناسی ارشد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- محمدرضا نیشابوری — استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- داود زارع حقی — استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز