ضرورت ها و الزامات برنامه ریزی و مدیریت یکپارچه توسعه کلان شهر تهران
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
کلان شهر تهران نمونه ای از یک نقطه کوچک جمعیتی است که از زمان آقا محمدخان قاجار با اراده سیاسی به عنوان پایتخت انتخاب شده و تداوم آن تا به امروز رشدی انفجاری داشته و در حال حاضر بیش از 13.000.000 نفر را در هسته مرکزی و در منطقه شهری خود جای داده و در پهنه ای به وسعت بیش از 16.000 کیلومتر مربع عمل می کند. متناسب با این رشد، مسایل و مشکلات آن نیز از حد یک شهر کوچک و میانی به یک کلان شهر و منطقه شهری پیوسته رسیده است. بر این مبنا اگر روزگاری قانون بلدیه و انجمن های ایالتی و ولایتی می توانست راه حلی نسبی برای اداره امور این شهر باشد، امروز دیگر حتی قانون شهرداری ها واصلاحات بعدی آن، ضوابط و مقررات طرح های شهری و شهرسازی، آئین نامه ها و مصوبات موردی برای پاسخگویی به مسایل روز افزون آن - توأم با پیچیدگی های نا عملکردی آن در شرایط تولد، رشد تا بلوغ خود و به ویژه در روند حرکت به سمت جهانی شدن- پاسخگو نیست. از سوی دیگر مشکلات ساختاری مدیریت و برنامه ریزی در دو عرصه شهری و منطقه شهری آن، عملاً برنامه ریزی، اجرا و نظارت بر طرح های توسعه شهری را با چالشی بزرگ مواجه کرده است. مضاف بر این، تعدد و تفرق نهادها و دستگاه های متولی امر مدیریت شهری و تضاد نگرش بخشی- ملی با نگاه منطقه ای – فضایی و محلی، مدیریت تهران را هم در عرصه شهر و هم منطقه شهری نا کارامد کرده است. این در شرایطی است که تهران به عنوان پایتخت ایران اسلامی از یکسو و به عنوان کلان شهری مهم و تاثیر گذار- حداقل در جهان اسلام- از سوی دیگر در کوران جهانی شدن و حرکت به سمت تجدید ساختار برای تاثیر گذاری جدی (جزء شهرهای جهانی محسوب شدن) نیازمند دگرگونی های اساسی و بنیادی در عرصه های گوناگونی است که این مقاله مروری بر جنبه هایی از آن خواهد داشت.