Article

بررسی آلودگی خاکهای منطقه جنوب تهران در مسیر روانابهای سطحی به فلزات سنگین

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

حضور فلزات سنگین در غلظتهای بالا در خاک برای گیاهان، حیوانات و انسان سمّی است. در این تحقیق مناطق جنوبی تهران و آب آبیاری این منطقه که همواره تحت تأثیر عوامل آلوده کننده و روانابهای عبوری این شهر قرار می گیرد، مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه های خاک از 18 ایستگاه نمونه برداری جمع آوری و پس از استخراج فلزات سنگین به روش عصاره گیری، با استفاده از جذب اتمی، تعیین غلظت گردید. در این مطالعه غلظت برخی فلزات سنگین از جمله سرب، کادمیم، روی، مس و نیکل در بافت خاکهای منطقه جنوب تهران تعیین شد تا در صورت نزدیک بودن و یا افزون شدن غلظت از سطح با پتانسیل خطرزایی برای منطقه، بتوان تدابیر حفاظتی به منظور جلوگیری از گسترش آلودگی را اندیشید. نتایج نشان داد که گرادیان غلظت کلیه پارامترهای مورد مطالعه از شمال به جنوب و از غرب به شرق منطقه رو به افزایش بود. میانگین غلظت سرب، کادمیم، روی، مس و نیکل در ایستگاههای شمالی منطقه به ترتیب 61/12، 1/42، 61/07، 25/85 و 29/22 میلی گرم بر کیلوگرم و در ایستگاههای جنوبی به ترتیب معادل 76/40، 2/62، 172/05، 69/85 و 37/40 میلی گرم بر کیلوگرم محاسبه شد. در منطقه مورد مطالعه نواحی جنوبی در مقایسه با نواحی شمالی در تماس بیشتری با روانابهای سطحی قرار داشتند و این احتمالاً می تواند باعث پراکندگی غلظتی بیشتر در نواحی شمالی شود. ممکن است عبور کلیه روانابها در خط القعر محدوده مورد مطالعه یعنی جنوب منطقه و کاربرد وسیع این روانابها برای آبیاری زمین های کشاورزی این منطقه یکی از دلایل تجمع فلزات در بافت خاکهای منطقه باشد. بنابراین مطالعه حاضر لزوم توجه بیشتر به استفاده از روشهایی مثل تصفیه روانابها و عدم کاربرد آنها بر روی زمین به منظور جلوگیری از گسترش آلودگی در محیط را نشان داد.

Authors and affiliations
  1. گشتاسب مردانی — کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی و سلولی ملکولی، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد
  2. مهربان صادقی — دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد
  3. مریم آهنکوب — عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور شهرکرد و دانشجوی دکترای زمین شناسی، دانشکده زمین شناسی، دانشگاه تبریز