تعیین خصوصیات آبخوان کارستی چشمه برم جمال با استفاده از پاسخهای فیزیکی- شیمیایی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
چشمه برم جمال در جنوب غرب ایران در استان خوزستان و در شمال شرق شهر اهواز واقع شده است. یالهای شمال شرقی و جنوب غربی تاقدیس کوه سفید، که از سازند کربناته و کارستی آسماری تشکیل شده اند، حوضه آبگیر این چشمه را شامل می شوند. در این حوضه سیما های کارستی از قبیل فروچاله، غار و پدیده های مورفولوژیک سطحی مناطق کارستی نیز قابل مشاهده است. عبور چند روند گسله از تاقدیس کوه سفید باعث شده تا آبخوان چشمه برم جمال به شدت خرد شده و فرایند کارستی شدن در امتداد سیستم های درز و شکستگی صورت گیرد. در طول مدت مطالعه، هدایت الکتریکی، اسیدیته و دمای آب چشمه هر هفته و در فاصله زمانی 12 ماه و آنالیز نمونه های آب چشمه به منظور تعیین میزان غلظت آنیون ها و کاتیون های اصلی انجام شد. آبدهی چشمه به روش دبی- اشل به صورت روزانه در طول زمان فروکش و دو هفته یک بار در زمان آرامش اندازه گیری می شد. با استفاده از مدل کامپیوتری phreeqc 2.6 فشار جزئی دی اکسید کربن و شاخصهای اشباع کلسیت و دولومیت تعیین شد. در هیدروگراف چشمه برم جمال سه ضریب فروکش α2 ،α3 و ضریب فروکش ناشی از وقایع بارندگی α1 تمیز داده شد که تفاوت قابل ملاحظه ای بین دومین و سومین ضریب فروکش به چشم نخورد. جریان پایه برای فروکش های α1، α2 و α3 به ترتیب برابر 49،75/34 و 100 درصد به دست آمد. هدایت الکتریکی، غلظتهای کلسیم، کربنات و بیکربنات و شاخص اشباع کلسیت تغییرات شاخصی را نشان ندادند، مورفولوژی و زمین شناسی حوضه آبگیر چشمه برم جمال و داده های هیدروگراف و آنالیز شیمیایی نمونه ها بیانگر این است که سیستم هیدروژئولوژیکی آبخوان کارستی چشمه برم جمال از نوع مجرایی - افشان می باشد.
Authors and affiliations
- منوچهر چیت سازان — دانشیار گروه زمین شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز
- مسعود سیدی پور — کارشناس هیدروژئولوژی مهندسین مشاور زایندآب، اصفهان
- سید یحیی میرزایی — عضو هیئت علمی گروه زمین شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز