شبیه سازی اثر تغییر اقلیم بر تولید نخود در استان زنجان
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
تغییر اقلیم ناشی از افزایش دی¬اکسید کربن و سایر گازهای گلخانه¬ای در آینده می¬تواند اثرات قابل¬توجهی بر تولید محصولات زراعی داشته باشد. هدف این تحقیق بررسی اثر تغییر اقلیم بر عملکرد نخود (cicer arietinum l.) و تولید نقشه¬های عملکرد در شرایط دیم استان زنجان بود. سناریوهای مورد بررسی شامل سناریوی شاهد، که شرایط جاری را شبیهسازی کرد و سناریوی تغییر اقلیم شامل اثر مستقیم افزایش غلظت دی¬اکسیدکربن هوا (از 350 به 700 میکرومول بر مول) و اثر غیرمستقیم آن (کاهش 10 درصدی بارندگی و افزایش 4 درجه¬ سانتی¬گرادی دما)، بودند. شبیهسازیها با استفاده از یک مدل ساده شبیهسازی گیاه نخود برای سناریوهای مختلف انجام شد و نقشه های عملکرد و تغییرات آن در اراضی دیم استان از طریق رهیافت سیستمهای اطلاعات جغرافیایی (gis) تولید شدند. در نهایت تغییرات عملکرد و نوسانات آن در سالهای مختلف در مقایسه با شرایط فعلی مورد ارزیابی قرار گرفتند. طبق نتایج این مطالعه، شرایط اقلیمی آینده، به طور میانگین در استان زنجان موجب افزایش 4/33 درصدی تولید نخود نسبت به شرایط فعلی خواهد شد (افزایش از 717 به 957 کیلوگرم در هکتار) اما پایداری عملکرد در سالهای مختلف کاهش خواهد یافت (افزایش 2/21 درصدی ضریب تغییرات). به نظر می¬رسد دلیل افزایش عملکرد، اثرات مثبت افزایش غلظت دی¬¬اکسید کربن بر فتوسنتز و کاهش تعرق ناشی از آن باشد؛ همچنین بررسی نتایج مشخص کرد عاملی که نوسانات تولید در سالهای مختلف را افزایش میدهد، افزایش دما خواهد بود.