مطالعه پتانسیومتری پروتوناسیون و تشکیل کمپلکس نارنجی زایلنول با یونهای قلیایی خاکی و آلومینیم
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
ثابتهای تعادل از فاکتورهای مهم و بنیادی در شیمی تجزیه بوده و در بسیاری از روشهای تجزیه ای با استفاده از آنها میتوان در مورد انتخاب بهترین شرایط عمل از قبیل: ph، غلظت و غیره و جلوگیری از تداخل گونه های مزاحم بطور دقیق قضاوت نمود. با توجه به اهمیت موضوع فوق، در این رساله ثابتهای پروتونه شدن و تشکیل کمپلکس نارنجی زایلنون که توانایی تشکیل پیوند از طریق گروههای آمینی و اسیدی با کاتیونهای فلزی را دارد. تعیین و مورد بررسی قرار گرفته اند. در قسمت اول ثابت های پروتونه شدن عاملهای اسیدی و آمینی این لیگاند محاسبه و منحنی توزیع گونه ها رسم و مورد بررسی قرار گرفته اند. در قسمت بعد واکنش های تشکیل کمپلکس بین نارنجی زایلنون با کاتیونهای قلیانی خاکی و آلومینیوم و همچنین کمپلکس های مخلوط آنها مطالعه و بررسی شده اند. ثابتهای پایداری کمپلکسهای فلزات قلیایی خاکی با لیگاند مذکور (m2hl, m2l. mhl, ml) محاسبه و منحنی توزیع آنها رسم شده اند. روند پایداری کمپلکس های ml و m2l با توجه به نوع کاتیون به ترتیب mg2+>ca2+>sr2+>ba2+ مشاهده گردید.در قسمت بررسی فرآیند تشکیل کمپلکس با یون آلومینیوم وجود چهارگونه mhl, mh2l, ml2, ml توسط برنامه کامپیوتری مشاهده و ثابت پایداری آنها محاسبه شد. ضمن بررسی گونه al (xo2) مشاهده شد که این گونه قادر است بعنوان یک عامل شلاته کننده با دو کاتیون دیگر در فرآیند تشکیل کمپلکس شرکت کرده و گونه های مخلوط فلزی بصورت: (mg:xo:al:xo:ba)، (mg:xo:al:xo:mg) و (ba:xo:al:xo:ba) تولید نماید. که ثابتهای پایداری آنها محاسبه و منحنی های توزیع آنها نیز رسم گردیده است. در بخش دیگر، واکنشهای پروتونه شدن و تشکیل کمپلکس edta با فلزات قلیایی خاکی در محیط های آب و آب-متانل مورد بررسی قرار گرفته اند. ثابتهای پروتونه شدن در هر دو حلال تعیین شده و منحنی های توزیع مربوطه نیز رسم گردید. همچنین ثابتهای پایداری کمپلکسهای edta با فلزات قلیایی خاکی (mhl, ml) محاسبه و منحنی های توزیع آنها نیز مورد بررسی قرار گرفته است. مشاهده شد که پایداری این کمپلکسها در هر دو حلال از روند زیر پیروی میکند: ca2+>mg2+>sr2+>ba2+، با توجه به اینکه در حلال مخلوط (20 درصد متانل-آب) همه کمپلکسها پایداری بیشتری از خود نشان داده اند. تمام محاسبات بوسیله یک برنامه کامپیوتری بنام best انجام شده اند، که توسط گروه تحقیقاتی آقای مارتل (a. e. martell) به زبان fortran77 نوشته شده است و این برنامه قادر است با استفاده از داده های ph متری ثابت های تعادل را محاسبه نماید. در حقیقت این برنامه با توجه به نوع مدل پیشنهادی گونه کمپلکس و مقدار ثابت پایداری ارائه شده به آن صورت حدس اولیه، برای هر نقطه از تیتراسیون مقادیر ph را محاسبه و با ph های حاصل از آزمایش مقایسه نموده و با تغییر مکرر در مقدار ثابت پایداری پیشنهادی برای هر گونه، اختلاف بین phهای تجربی و محاسبه ای را به حداقل رسانده و مقدار ثابت پایداری نهایی را بدست می آورد. این برنامه قادر است ثابت پروتونه شدن نزدیک بهم و همچینین ثابتهای مربوط به سیستمهای پیچیده تعادلی را در مدت زمان مناسب محاسبه نماید.