بررسی کاربرد ضمائر خطابی اول و دوم شخص مفرد و گونه های آن در میان ساکنین شهر تهران "پژوهشی در جامعه شناسی زبان"
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
موضوع رساله حاضر بررسی جامعه شناختی ضمائر خطابی اول و دوم شخص مفرد و گونه های آنها در میان ساکنین شهر تهران است . در این بررسی تعداد 34 زن و 41 مرد همکاری داشته اند. این افراد متعلق به سه گروه سنی زیر 20 سال، 20-40 سال و بالای 50 سال در سه گروه تحصیلی زیر 6 کلاس سواد، بالای دیپلم و فاصله بین ایندو بودند که از ده سال قبل می بایست در تهران اسکن شده باشند. ضمائر خطابی مذکور، در پنج سبک خودمانی، صمیمی، عادی، رسمی و خیلی رسمی منظور گشته اند. نتایج حاصله از این پژوهش بشرح زیر می باشد: 1) میزان درصد استفاده از ضمیر "من" در بین مردان بسیار بالاتر از زنان است . 2) کاهش میزان درصد استفاده از ضمیر خطابی "من" از موقعیت خودمانی به خیلی رسمی در مردان بسیار سریع تر از زنان صورت گرفته است . 3) گونه "بنده" هنوز کاملا انحصاری نشده و رنگ جنسیت بخود نگرفته است .استفاده زنان از این گونه با شاخص های اجتماعی همچون سن و میزان تحصیلات ارتباط مستقیم دارد، استفاده این گونه در زنان زیر 20 سال با هر درجه تحصیلی مورد پسند نیست . 4) حوزه عملکرد ضمیر "تو" در مردان بسیار وسیع تر از زنان است . 5) افزایش میزان استفاده از گونه "شما" از موقعیت های خودمانی به موقعیت خیلی رسمی در زنان بسیار شدیدتر از مردان است . 6) استفاده از گونه های "جنابعالی" و "حضرتعالی" بیشتر در بین زنان بالای 50 سال و گروه سنی 20-40 که دارای تحصیلات بالای دیپلم بوده اند، مشاهده گردید. 7) هر چه به نسل جدید نزدیک می شویم کاربرد گونه های مختلف ضمیر خطابی کمتر و جهت بسوی یکدست شدن گفتار گروهی مردم است . 8) در سطح خانواده استفاده از ضمیر "تو" که در حوزه "انسجام" فعالیت می کند، افزایش و استفاده از ضمیر "شما" که در حوزه "قدرت " فعالیت می کند کاهش یافته است .