Thesis

سبک شعر از دیدگاه زبانشناسی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در این رساله نخست طرحی کلی ولی نه چندان جامع از نظریه دستور تراتاشی [دستور زایشی] و سپس دستور شعر در زبان فارسی تحت بررسی قرار گرفته است . در بحث از تشبیه و استعاره و مجاز نظر پیشینیان پذیرفته شده، اما هر یک براساس دست آوردهای دانش زبانشناسی تعریف گردیده است . محدودیت هایی را که شاعر بر خود تحمیل می کند و با آنها فکر خویش را انتظامی دلخواه می بخشد نیز به بحث گذاشته شده است . در این رساله وظیفه زبان بعنوان پیام معطوف به خود (seft oriented) موضوع اصلی است . در توصیف زبان شعر می بینیم که دو خصوصیت شعر را از نثر جدا می کند: اول، وجود جمله های غیردستوری که تعدادشان در شعر بسیار است و دیگر اینکه شعر بر خود محدودیتهایی را تحمیل می کند. این محدودیتها بر دو دسته اند. محدودیتهایی که به شعر وحدت ساختمانی می بخشند و دیگر محدودیتهایی سنتی . یکی از خصایص زبان شعر به اعتقاد زبانشناسان ترکیب واژه هایی است که در زبان عادی معمولا تلفیق پذیر نیستند مانند "گل از تاریکی می ترسد" . فرق اصلی زبان عادی با زبان شعر در این است که شاعر نه تنها هر چیز را که زبان عادی قادر به بیان آن است بازگو می کند بلکه توانایی بیان چیزهایی را دارد که زبان عادی از انتقال آنها عاجز است . مهمترین نکته در مورد دستور شعر این است که تفاوت زبان عادی با زبان شعر فقط در ژرفساخت است والا قواعد تراتاشی [گشتاری] که ژرفساخت را به زبرساخت [روساخت ] تبدیل می کنند در هر دو زبان یکی هستند. زیرا شعر معمولا تنها در قواعد گزینش با زبان عادی تفاوت دارد و این قواعد واژگان زبان را که بخشی از ژرفساخت است طبقه بندی می کنند. مهمترین ویژگی شعر وحدت ساختمانی آنست وحدت موضوع به عنوان شرط لازم همه آثار ادبی شرط کافی در شعر نمی تواند باشد. همچنانکه قبلا یادآور شدیم شعر پیامی معطوف بخود است . در شعر هر واژه ای نه فقط از قواعد دستوری خاصی پیروی می کند بلکه باید با واژه های قبل و بعد از خود نیز پیوندی داشته باشد که در زبان عادی وجودش ضروری نیست . نکته دیگر این است که شعر باید تاثیری واحد در ذهن بگذارد. لازمه برانگیختن تاثیر واحد وحدت شکل است و دست یافتن به وحدت ساختمانی فقط زمانی امکان دارد که هدف شاعر تنها ابلاغ مفهوم نباشد، بلکه تناسب اجزاء سازنده شعر را نیز مدنظر قرار دهد. حافظ و به تبع او شاعران بعد از او در ایجاد وحدت ساختمانی از سه منبع واژگانی، آوایی و نحوی سود می جویند. یعنی با تکرار خصایص واژگانی و آوایی سبب پیوند عناصر سازنده شعر و با تکرار الگوهای دستوری به وحدت ساختمانی و شعر کمک می کنند. اهمیت تکرار الگوهای نحوی به اندازه سایر انواع تکرار نیست ، بنابراین از آن استفاده چندانی در شعر فارسی نشده است . وزن و قافیه از محدودیتهای سنتی به شمار می روند.

Supervisors and advisors

محمد مقدم

Similar theses

  • بررسی اصالت سبک شعر فرید ( قادر طهماسبی)

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمریم نافلی شهرستانی

    فرید – قادر طهماسبی – از شاعران برجسته انقلاب و هشت سال دفاع مقدس است. او در سال 1331 در میانه به دنیا آمد. دبستان و دبیرستان را در همین شهر سپری کرد و پس از اقامتهای کوتاه و بلند در شهرهای مختلف ، در اصفهان ساکن شد. ابتدا با کانون پرورش فکری کودک و نوجوان همکاری کرد و پس از آن ه

  • بررسی اصطلاحات زبان فارسی از دیدگاه زبانشناسی شناختی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه کردستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمونا شمس الدینی

    اصطلاحات از جمله مقولات پرکاربرد در زبان روزمره هستند و نقش بسیار مهمی در تسهیل و تسریع فرایند ارتباط دارند. معمولاً اصطلاحات را عباراتی توصیف می کنند که معنای آنها برابر با مجموع معنای اجزای تشکیل دهنده ی آن نیست. دیدگاه های مختلفی نسبت به اصطلاحات وجود دارد. در دیدگاه سنتی، اصط

  • بررسی سبک شعر هوشنگ ابتهاج

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسیده مرضیه طبیب

    در این پایان نامه به بررسی سبک شعر هوشنگ ابتهاج پرداخته می شود. ابتدا عناصر سبکی شعر او با شیوه ای استقرایی بررسی می شود و سپس با تعیین جدول های بسامدی مورد تحلیل و توصیف قرار می گیرد. این پژوهش در سه بخش ارائه می گردد که عبارت اند از: بخش نخست با عنوان تجدد در شعر فارسی که به ان

  • بررسی و تحلیل سبک شعر محمدعلی بهمنی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیزینب علی حمیدیان زاده

    در این پایان¬نامه به بررسی و تحلیل سبک شعر محمّدعلی بهمنی پرداخته شده است؛ چنان¬که در بخش نخست با عنوان نوگرایی در شعر فارسی زمینه¬های تاریخی، اجتماعی و سیاسی نوگرایی در شعر فارسی، شعر مشروطه، شعر نو نیمایی و ویژگی¬های آن، شعر نو پس از نیما و غزل معاصر بررسی شده است. در بخش دوم ب

  • بررسی سبک شعر حمید مصدّق

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمریم نوری

    دراین پایان نامه به بررسی سبک شعر حمیدمصدّق پرداخته می شود. ابتدا عناصرسبکی اوباشیوه ای استقرایی بررسی شده وسپس باتعیین جدول های بسامدی، مورد توصیف وتحلیل قرارگرفته است. این پژوهش درسه بخش ارائه شده که عبارتند از: بخش نخست باعنوان شعرنوفارسی ازآغازتا امروز که به انگیزه ها و زمینه

  • اصالت سبک شعر پایداری ایلام با محوریت اشعار پایداری عبدالجبار کاکایی و عبدالحسین رحمتی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اراک - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمحسن گوهری

    چکیده عبدالجبار کاکایی و عبدالحسین رحمتی دو تن از شاعران معاصر (عصر انقلاب) استان ایلام هستند. این دو شاعر بیشتر شهرت خود را مدیون اشعاری هستند که در حوزه ادبیات پایداری سروده اند. از آنجایی که موضوع این پژوهش اصالتهای سبکی شعر پایداری ایلام است، آنها را بعنوان شاعران شاخص در این

Similar items