تعیین و محاسبه مقدار تراوش در سد های خاکی از طریق اندازه گیری دما
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
المان های آب بند در سدهای خاکی یکی از اعضای مهم و تعیین کننده در پایداری سد می باشند. هرگونه آسیب در این المان ها منجر به نشت در آن سد می گردد. فرسایش داخلی یکی از عوامل اصلی شکست سدها می باشد که به سبب شسته شدن ذرات ریز خاک به وجود امده و باعث ایجاد تراوش متمرکز در قسمت هایی از سد می شود. بنابراین وجود سیستم بررسی تراوش جهت مراقبت و نظارت بر سد ضروری می باشد. بیشتر سیستم های ارزیابی تراوش موجود، قادر به تشخیص تغییرات کوچک در تراوش نمی باشند. اندازه گیری دما یکی از روش های جدید ارزیابی تراوش در سدهای خاکی می باشد که این روش برخلاف روش های سنتی قادر به تشخیص فرآیندهای وابسته به زمان مثل فرسایش داخلی و تغییرات کوچک تراوش می باشد. دمای سدهای خاکی عمدتا به دمای هوای اطراف و دمای آب دریاچه در بالادست مخزن بستگی دارد. دماهای مذکور به صورت فصلی تغییر کرده و باعث ایجاد موج های دمایی پیشرونده در سد می شوند. میزان تراوش و تغییرات آن با زمان، از طریق اندازه گیری منظم قابل ارزیابی می باشد. اندازه گیری دما به سهولت از طریق لوله های قائم ممکن می باشد. در چند سال اخیر کابل های فیبر نوری برای اندازه گیری دما به طور موفقیت آمیز برای تشخیص تراوش در سدهای خاکی در بیشتر کشورها بکار می رود. این سیستم برای دو روش مورد استفاده قرار می گیرد: روش پاسیو که دما به عنوان یک ردیاب برای تشخیص تغییرات تراوش در میدان جریان عمل می کند که حساسیت این روش عمدتا به فاصله بین تاج سد و نقطه اندازه گیری، اندازه سد، محل لوله های قائم و تغییرات دما در مخزن بالادست بستگی دارد؛ روش اکتیو که روش پالس گرما می باشد و از طریق آن وجود آب در خاک با ارزیابی عکس العمل حرارتی به علت پالس حرارتی صورت می گیرد. نتایج بدست آمده از اندازه گیری های دما ی سد شمیل واقع در هرمزگان نشان می دهد که این روش اطلاعات منطقی در رابطه با شرایط سد می دهد. مناطقی که تراوش غیر عادی دارند مشخص شده و میزان تراوش آنها محاسبه می شود.