Thesis

رابطه کاربری های مختلف با فرسایش پذیری نهشته های سازند آغاجاری (مطالعه موردی: حوزه آبخیز مرغا شهزستان ایذه)

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

یکی از عوامل موثر در فرسایش خاک، زمین شناسی سطحی است که هم از حیث حساسیت به فرسایش و هم از نظر تولید رسوب قابل بررسی است. یکی از عوامل موثر در رسوب­زایی حوزه­های آبخیز، جنس سازند­های موجود در منطقه می­باشد. به­طوری­که سازند­های حساس به فرسایش در مقایسه با سازند­های سخت و محکم دارای پتانسیل رسوب­دهی بیشتری هستند. یکی از فرسایش پذیرترین سازند­های گروه فارس، سازند آغاجاری است که به­طور هم شیب روی سازند میشان قرار دارد. وجود مارن­های ژیپس­دار، این سازند را حساس به انواع فرسایش به خصوص فرسایش­های سطحی، شیاری، هزار دره و حرکت­های توده ای کرده است. در این تحقیق به منظور بررسی حساسیت به فرسایش و رسوب­زایی کاربری­های مختلف نهشته­های سازند آغاجاری، بخشی از حوزه آبخیز مرغا شهرستان ایذه به مساحت 1609 هکتار انتخاب گردید. این تحقیق به منظور تعیین رابطه بین رسوب تولیدی به وسیله باران ساز با برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک مانند درصد ماسه خیلی ریز ، شن، رس، سیلت، اسیدیته، هدایت الکتریکی، رطوبت، کربنات کلسیم و ماده آلی در کاربری­های مختلف سازند آغاجاری انجام گرفت. سپس نمونه­برداری رسوب در 7 نقطه و با 3 بار تکرار در شدت­های مختلف 75/0، 1 و 25/1 میلی متر در دقیقه در سه کاربری مرتع، منطقه مسکونی و اراضی کشاورزی به کمک دستگاه باران ساز انجام شد. به منظور بررسی عوامل موثر در رسوب زایی و فرسایش پذیری، نمونه­برداری از خاک در لایه 0-20 سانتی متری نیز به همان تعداد برداشت رسوب صورت گرفت. به منظور انجام کلیّه تجزیه و تحلیل­های آماری از نرم افزار spss نسخه 5.11 و excel استفاده گردید. سپس مهم­ترین عوامل موثر در تولید رسوب به کمک رگرسیون چند متغیره شناسایی شدند. نتایج نشان داد که رسوب­زایی و فرسایش پذیری در کاربری­ها، در شدت های مختلف بارش اختلاف معنی­داری با هم دارند. مدل های رگرسیونی به دست آمده نشان دادند که در تولید رسوب کاربری­های مختلف از بین عامل­های اندازه گیری شده شاخص های مقادیر سیلت، ماسه خیلی ریز، آهک، شوری، اسیدیته خاک و ماده آلی بیشترین نقش را در تولید رسوب داشته­اند. در مجموع میزان رواناب در کاربری مسکونی بیشترین و در کاربری زراعی کمترین میزان بود. میزان رسوب نیز در کاربری زراعی بیشترین و در کاربری مسکونی کمترین می­باشد.

Supervisors and advisors

حمید رضا مرادی