Thesis

حقوق مخالفان در نهج البلاغه

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

امام علی (علیه السلام)، پس از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله)، الگویی بی بدیل در زندگی شخصی و اجتماعی برای انسان ها محسوب می شود و به طور خاص، سیره و عملکرد ایشان به عنوان حاکم و خلیفۀ مسلمانان، با تمام گروه های سیاسی جامعه اعم از موافقان و مخالفان حکومت، نمونه ای عملی و بی نظیر از یک حکومت داری عادلانه و موفق را ارائه می دهد که می تواند هدایت بخش راه تمام رهپویان حقیقت باشد.امام علی (علیه السلام) از همان ابتدای تصدی امر خلافت، با مخالفان و دشمنان بسیاری مواجه بود که برحسب نوع مخالفت، می توان آن ها را به گروه های قاعدان، منتقدان، توهین کنندگان، کارشکنان، منافقان و محاربان علیه حکومت تقسیم کرد. نحوۀ برخورد امام با مخالفانش، ارتباط مستقیمی با نوع و مرتبۀ مخالفت آن ها داشته است.امام علی (علیه السلام) در برابر مخالفانش، تا زمانی که دست به اقدام مسلحانه ای در برابر حکومت نزده بودند و به جان و مال سایر افراد جامعه تعرض نکرده بودند، هرگز به اقداماتی همچون تهدید، تبعید، شکنجه و زندانی کردن، دست نیالود و با آن ها بر سبیل مدارا و نرمش رفتار کرد. امام برای این افراد, حقوق سیاسی, اجتماعی و اقتصادی برابر با سایر افراد جامعه قائل بود. از اهم این حقوق می توان، حقّ حیات، حقّ استفاده از بیت المال، حقّ آزادی اندیشۀ سیاسی، آزادی بیان و آزادی تردّد در معابر و مساجد شهر را بر شمرد. در حکومت علوی در مباحث مربوط به حقوق جزا و قضاوت نیز, تمام مردم اعم از موافق و مخالف در برابر قانون یکسان بودند و هواخواهی یا دشمنی افراد با حکومت, هیچ گونه تأثیری بر کیفیت و کمیت اجرای احکام و مجازات ها نداشت. اما چنانچه مخالفان حکومت، دست به اقداماتی همچون ترساندن مردم، ایجاد ناامنی در راه ها و شهرها و کشتن مردم بی گناه می زدند و با زیر پا گذاشتن حقوق سایر افراد جامعه، امنیت و نظم اجتماع را بر هم می زدند، امام علی (علیه السلام) به عنوان رهبر جامعۀ اسلامی و عهده دار صیانت از حقوق و امنیت افراد جامعه، در مقابل این اقدامات سکوت نمی کرد و در برابر آن ها برخوردی مناسب بر طبق ضوابط و احکام شریعت انجام می داد.دیری نپایید که مخالفت ها و عداوت ها با امام شدت یافت و با وجود تلاش های فراوان امام در جهت یافتن راهکاری برای حفظ آرامش جامعه و جلوگیری از قتل و کشتار مسلمانان, سه جنگ داخلی جمل, صفین و نهروان در دوران کوتاه حکومت امام رقم زده شد. تلاش امام برای برقراری صلح، در طول جنگ ها نیز ادامه داشت، هر چند ناکام می ماند.امام علی (علیه السلام)، در آن زمان که مجبور به جنگیدن با دشمنانش بود، با تکیه بر آموزه های قرآن و سیرۀ نبوی، از مسیر حق و عدالت، عدول نکرد و با رفتار عادلانۀ خود, جنگ بر مبنای حقوق الهی و انسانی را به زیبایی به تصویر کشاند تا الگوی عملی برای تمام حق جویان باشد. از اهم حقوقی که وی در جنگ با مسلمانان به آن پای بند بود، مذاکره و اتمام حجت با دشمن پیش از آغاز جنگ، برخورد انسانی با دشمن و استفاده نکردن از روش های خشونت آمیز و وحشیانه در جنگ، صلح جویی و وفای به عهد است.

Supervisors and advisors

کاظم قاضی زاده، مصطفی دلشاد تهرانی

Similar theses

  • حقوق بشر و بشر دوستانه در نهج البلاغه

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده علوم انسانیولی الله شجاع پوریان

    انسان به رغم تاریخ طولانی تمدن خود و ظهور و سقوط نظام های تمدنی گوناگون، کوتاه زمانی است که حقوق بشر را به رسمیت شناخته است. حقوق بشر ابتدایی ترین و اساسی ترین حقوقی است که هر فرد به لحاظ ذاتی، فطری و به صرف انسان بودن از آن بهره مند است. این بیان ساده، آثار و بازتاب های اجتماعی

  • حقوق بشر از دیدگاه نهج البلاغه

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینحمیرا منزوی تبریزی

    بررسی تطبیقی جایگاه حقوق انسان و کرامت او در متون اسلامی از جمله نهج البلاغه از سویی، و مسئله حقوق انسان ها در اعلامیه جهانی حقوق بشر از سوی دیگر، از مباحث جدی مورد توجه پژوهشگران دینی دوران معاصر می باشد. یافتن پاسخ مناسب برای اقناع نسل پرسشگر امروز، می تواند چهره واقعی دین اسلا

  • بررسی تطبیقی مبانی حقوق بشر در نهج البلاغه با اعلامیه جهانی حقوق بشر

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیزینب عباسی تودشکی

    حقوق بشر یک سلسله حق طبیعی و فطری است که هر انسان در هر نقطه از جهان زندگی می کند، آن ها را حقوق مسلم خود می داند. پدید آورندگان اعلامیه ی جهانی حقوق بشر، برای حفظ حقوق مذکور، مواد اعلامیه ی جهانی حقوق بشر را تنظیم و به تصویب اعضای مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسانده اند. درباره ی

  • حقوق اساسی انسان و مبانی آن از دیدگاه امیرالمومنین (ع) در نهج البلاغه

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه کاشان - دانشکده علوم انسانیمریم فارغی

    امروزه مسئله ی حقوق اساسی انسان و توجه به آن، امری عام و فراگیر تبدیل شده است. حقوق اساسی عبارتست از آن حقوقی که انسان به حکم انسان بودنش باید از آن برخوردار باشد و در برخورداری از این حقوق، داشتن ویژگی و یا موقعیت خاص بی تأثیر است. این حقوق، اگر به درستی به انسان شناسانده شود، م

  • بررسی و نقد مبانی حقوقی اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل با تکیه بر نهج البلاغه

    Thesis2011سایر - دانشکده علوم حدیث - مرکز آموزش الکترونیکیمحسن هدایتی فر

    موضوع مقایسه، نقد و بررسی مبانی حقوقی اعلامی? جهانی حقوق بشر با مبانی حقوقی مطرح شده در نهج البلاغه امام علی (علیه السلام) است. نویسنده به روش توصیفی ـ تحلیلی به مقایسه مبانی حقوقی موجود در این دو سند مهم حقوقی جهان می پردازد و ضمن استخراج شباهتها و تفاوتهای آنها، ریشه های تفاوت

  • مفهوم و حقوق شهروندی در نهج البلاغه

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده علوم اجتماعیمهدیه عربی فر

    چکیده پژوهش حاضر در صدد است یکی از مسائل مطرح در دوره کنونی با عنوان «مفهوم و حقوق شهروندی» را از دیدگاه امام علی علیه السلام بررسی نماید؛ چراکه با رجوع به دستورات و راهنمایی های پیشوایان دینی، می توان به درکی درست از این مورد رسید لذا در این راستا با تاکید بر سخنان آنحضرت در نهج

Similar items

  • مبانی حقوق شهروندی در امور سیاسی از منظر روایات شیعه با تاکید بر نهج البلاغه

    Article2024معرفت و بصيرت اسلاميمحمدکاظم کوچکی منفرد دارابی، احمد مرادخانی، سیدمحمد شفیعی دارابی، Mohammad Kazem Koochaki Monfared Darabi

    این مقاله حقوق اساسی شهروندان را در چارچوب امور سیاسی که در روایات اسلامی شیعه با تمرکز ویژه بر نهج البلاغه، مجموعه خطبه ها، نامه ها و سخنان منسوب به امام علی (ع) بیان شده، می پردازد. هدف این پژوهش با بررسی اصول و ارزش‌های اصلی بیان شده در این منابع، روشن کردن حقوق و مسئولیت‌های

  • تساوی حقوق در بستر قانون اساسی ایران و نهج البلاغه

    Articleپژوهشنامه نهج البلاغهحسین گلی، استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک محمدمهدی اله وردیها، استادیار گروه الهیات دانشگاه پیام نور، واحد قزوین علیرضا کاوند، استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم

    موضوع تساوی حقوق از جمله مسائلی است که همواره مورد توجه اندیشمندان و مصلحان تاریخ بشر، به­ویژه امام علی(ع) بوده است؛ به­طوری­که در سخنان آن حضرت، زوایای این موضوع بسیار مهم، موج می زند. از دیرباز، نگرش های مختلف به تساوی حقوق، باعث تفاوت دیدگاه ها نسبت به مسأله تساوی حقوق شده است

  • الگوی ارتباط با مخالفان در دوران حکومت امام علی(ع) ( مطالعه موردی خطبه ها و نامه های نهج البلاغه)

    Article2017پژوهشنامه علویمیثم فرخی، بتول احمدی

    این پژوهش با هدف ارائه الگوی ارتباط با مخالفان، در دوران حکومت امام علی (ع) صورت گرفته است. در این راستا خطبه ها و نامه های نهج البلاغه با روش تحلیل محتوای کیفی، تجزیه و تحلیل شده است. نتایج پژوهش حاکی از 5 مقوله اصلی در حوزه ارتباط با مخالفان، ذیل دوران حکومت ایشان میباشد که شام

  • حقوق و تربیت شهروندی در نهج البلاغه

    Article2012پژوهش نامه علویسیاوش پورطهماسبی، آذر تاجور

    چکیده یکی از مباحث مهم امروز جهان حقوق شهروندی و تربیت شهروندی است. مباحث «شهروندی» به شکل امروزی سابقة تاریخی ندارد، ولی باید اعتراف کرد که طی قرن اخیر مطالب و مباحث آن رشد فزاینده ای داشته است. باید گفت که شاید طرح بحث شهروندی از دیدگاه نهج البلاغه و نظرهای حضرت علی (ع) بهترین

  • حقوق مخالفان پیش از جنگ و هنگام جنگ از دیدگاه نهج البلاغه

    Articleتحقیقات علوم قرآن و حدیث

    امام علی (ع) از همان ابتدای تصدی امر خلافت، با مخالفان و دشمنان بسیاری روبه رو بودند و دیری نپایید که این مخالفت ها و عداوت ها با امام شدت یافت و با وجود تلاش های فراوان ایشان برای یافتن راهکاری برای حفظ آرامش جامعه و جلوگیری از قتل و کشتار مسلمانان، سه جنگ داخلی جمل، صفین و نهرو

  • تحلیل زمینه های حقوق شهروندی در نهج البلاغه

    Articleپژوهش دینیاحمدرضا خزائی، ahmad reza khaza'ee

    التزام به حقوق شهروندی از طرف حاکمیت و توده ملت اصلی ترین شاخصه توسعه انسانی پایدار در جهان مطرح است. از نگاه اسلام با توجه به مبانی و اهداف الهی و اسلامی ملتزم شدن به حقوق شهروندی تحت عنوان خلیفها... در جوامع اسلامی مطرح می باشد. کرامت ذاتی انسان و طهارت عمومی بشر از سوی خداوند