بررسی عزت نفس و آثار تربیتی آن از دیدگاه قرآن کریم، براساس تفسیرالمیزان
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
تنها ذات پاک خداوند، شکست ناپذیر است و همه مخلوقات به حکم محدودیتهایشان شکستپذیر هستند. لذا عزّت از آن اوست و هر کسی عزّتی کسب می کند از برکت دریای بیکران اوست. انسان آگاه باید آب را از سرچشمه بگیرد که آب زلال و فراوان آنجاست، نه از ظروف کوچک و مختصری که محدود و آلوده و در دست این و آن است و اگر می بینیم در بعضی از آیات قرآن عزّت را علاوه بر خداوند برای پیامبر (ص)و مومنان قرار می دهد؛ «وَ?ِالعِز?هِ وَ لِرَسولِهِ وَلِلمُومِنین» (منافقون، 8) معنایش این است که هر کس عزّت میخواهد باید از خدای تعالی بخواهد، زیرا عزّت همهاش ملک خدا است، و هیچ موجودی نیست که خودش بالذّات عزّت داشته باشد(طباطبایی، ترجمه موسوی همدانی، 1374، ج17، ص28). عزّتنفس به لحاظ داشتن اهمیت خاص در زندگی، اگر مورد توجه قرارگیرد، باعث رشد و پیشرفت در بسیاری از زمینههای فردی و اجتماعی میگردد و ضعف آن زمینهساز بسیاری از انحطاطها و مفاسد اخلاقی و آسیبهای اجتماعی خواهد شد. عزّتنفس در زمینههایی میروید که بدون تامین بایسته این بسترها هرگز ممکن نخواهد بود. عزّتنفس تبلوری است از نگاه ارزشمند انسان نسبت به رابطه انسان با خود، خدا و جهان هستی و رابطه میان آنها. لذا، فرایند شکلگیری عزّتنفس تنها زمانی صحیح است که بر پایه ایدئولوژی و جهان بینی صحیح باشد (عرفانیان 1386). از آنجا که در دنیای کنونی به واسطهی گسترش تبلیغات فرهنگی، توسعهی رسانههای ارتباط جمعی، فزونی مشکلات اقتصادی و اجتماعی، تبعیض طبقاتی، فقر، اعتیاد، فحشا، جوانان و نوجوانان در معرض خطرات فزایندهی ناشی از آسیبهای اجتماعی هستند، ضروری است روانشناسها، محققهای تربیتی و فیلسوفهای تعلیموتربیت اسلامی به مطالعهی ابعاد مختلف مفهوم عزّتنفس بپردازند. رشد و تکامل هر فرد وابستگی کامل به میزان عزّتنفس او دارد. علاوه بر تأثیر آن در ابعاد فردی، تأثیر مستقیم بر رشد و توسعه در همه ابعاد جامعه دارد، همچنین یکی از عوامل مهم و اساسی در رشد شخصیت و شکوفایی انسانها میباشد. تحقیقات با ارائهی نتایج خود بتوانند راهگشای مادران، پدران و کلیه دست اندرکاران تعلیموتربیت جامعه اسلامی باشد و با ارائهی راهکارهای عملی زمینهای فراهم نماید که در آن فرزندان و آینده سازان این جامعه با کفایت تر، شایسته تر و دارای احساس ارزشمندی باشند.