Thesis

نقش نماهای گفتمانهای استدلالی در زبان فارسی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

درگفتمانهای استدلالی که از رایج ترین اشکال تعامل انسانی هستند، گوینده یا نویسنده سعی دارد از طریق دلیل و برهان شنونده یا خواننده را در مورد نظری یا درست و نادرست بودن چیزی یا انجام کاری متقاعد کند. نکته ای که اثبات می شود نتیجه نام دارد و دلایلی که برای اثبات آن به کار می روند، علت نامیده می شود. نقش نماها واحدهای زبانی در سطح گفتمان و از طبقات مختلف دستوری اند که برای پیوند اجزای مختلف گفتمان به کار می روند و در گفتمان استدلالی برای پیوند علت و نتیجه به کار می روند. طبق تحقیق حاضر حدود 90 مورد نقش نمای استدلالی در زبان فارسی به کار می روند که به سه دسته نقش نمای علت، نیتجه و دو سویه (هم برای علت، هم نتیجه ) تقسیم می شوند. جایگاه این نقش نماها در 800 نمونه از گفتمانهای استدلالی فارسی بررسی و معلوم شد جایگاه آنها در ساخت جمله های مرکب وابسته و همپایه قابل پیش بینی است، اما در ساخت علّی– معلولی گفتمان که در زبان فارسی به دلیل ترتیب آزاد و متغیر این زبان پنچ جایگاه را شامل می شود یعنی نتیجه بعد از علت، علت بعد از نتیجه، علت قبل از نتیجه، علت قبل یا بعد از نتیجه یا بین اجزای نتیجه و نیز نتیجه بین اجزای نقش نما یا نقش نمای گسسته (به جز موارد محدودی) قابل پیش بینی نیست. همچنین کارکرد نقش نماهای گفتمانهای استدلالی فارسی مورد بررسی قرار گرفت و این نتیجه به دست آمد که این نقش نماها می توانند در پنج سطح گفتمانی مورد نظر شیفرین 1987 کار کرد داشته باشند: در سطح اندیشگانی که ساخت معنایی است و در واقع اندیشه ای بر اساس واقعیت بنا شده است، کارکردی بالفعل به عنوان نقش اولیه دارند. در سطح ساخت اطلاع که شامل دانش و فرادانش گوینده و شنونده است و معمولاً اطلاعی پیش زمینه نتیجه گیری قرار می گیرد این نقش نماها کارکردی بالفعل به عنوان اولین نقش ثانویه دارند. معمولاً نتیجه، اطلاع کهنه و پیش زمینه، اطلاع نو است. در سطح ساخت کنشی که انگیزه ای در گفتمان باعث انجام یک کنش می گردد، نقش بالقوه دارند که اگر در جفتهای ادعا- دلیل، درخواست- دلیل، پذیرش- توجیه( که مورد نظر شیفرین است) و نیز دو جفت انگیزه و کنش دیگر یعنی توصیه- دلیل و تأکید- دلیل که در فارسی وجود دارند ولی در طبقه بندی شیفرین ذکر نشده بود ، ایفای نقش کنند بالفعل می شوند. در ساخت تعاملی که دارای جفتهای همجوار مربوط به هم است مثل سوال ـ جواب با چرا- چون، و نیز در ساخت مشارکتی که شنونده فعال با استفاده از نقش نما در گفتمان مشارکت می کند، نقش بالقوه دارند که اگر در بافت مناسب آن قرار گیرند بالفعل می شوند. همینطور نقش شاخص که شیفرین معتقد است با احتساب آن، هیچ دو نقش نمای معادلی باقی نخواهد ماند، در مورد نقش نماهای معادل فارسی بررسی و مشخص شد که نقش شاخص مد نظر شیفرین نمیتواند در مورد نقش نماهای استدلالی معادل در فارسی تمایز دهنده باشد. وی دو معیار شاخص گوینده و شاخص متن را در نظر گرفته و معتقد است چنانچه با مد نظر قرار دادن پنج سطح گفتمانی و نیز خواص نقش نماها، باز هم نقش نماهای معادلی وجود داشته باشند توسط دو نقش شاخص گوینده و متن از هم متمایز می شوند که در فارسی چنین نیست . تمایز نقش نماهای معادل در گفتمانهای استدلالی فارسی با ملاک و معیارهای شیفرین به طور کامل قابل بررسی نیست و باید معیارهای غیر زبانی مثل ژانرها، موقعیت های اجتماعی و تفاوتهای فردی و اجتماعی را به معیارهای شیفرین اضافه کنیم تا تمایز بین آنها امکان پذیر گردد.

Supervisors and advisors

مجتبی منشی زاده، کورش صفوی

Similar theses

  • بررسی پیوستار نقش های معنایی در زبان فارسی

    Thesis2007وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخالهام فرخی راد
  • نقش اصطلاحات بافتمدار در زبان فارسی

    Thesis2008وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسام نظری
  • تفاوت بین عملکرد درک مطلب سطوح پیشرفته ومتوسطه با در نظر گرفتن نقش نماهای کلامی در متون استدلالی

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده علوم انسانیشنبم میربادین

    هدف از انجام این تحقیق بررسی عملکرد زبان اموزان ایرانی در دو سطح پیشرفته و متوسطه به نقش نماهای کلامی در درک مطلب متون استدلالی می باشد. ?? زبان اموز خانم شامل ?? زبان اموز سطح پیشرفته و ??زبان اموز سطح متوسطه از یکی از موسسات معتبر اموزش زبان انگلیسی در این تحقیق شرکت کردند. ? م

  • بررسی نقش نماهای کلامی فارسی در مکالمات دوزبانه های ارمنی - فارسی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیحکیمه رضایی

    نقش نماهای کلامی از جمله مقولات مربوط به حوزه کاربردشناسی زبان می باشند که باعث ایجاد پیوستگی و انسجام در گفتار شده، نقش های گفتمانی مختلفی ایفا می کنند و از این جهت دارای بسامد بالا در زبان می باشند. در مکالمات ارمنی دوزبانه های ارمنی - فارسی ایران گاهی در نتیجه رمزگردانی حاصل ا

  • کانون نماهای زبان فارسی در نظریه صورت - نقش

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیمحمدرضا اروجی

    همانطور که از عنوان این پایان نامه مشخص است، بررسی عناصری در جمله که کانون نما نام دارند، مد نظر بوده است. این عناصر یا صرفاً جهت برجستگی عناصر در بند بکار می روند و نقش دیگری ندارند و یا نقشهای دیگری نیز دارند ولی جهت برجستگی از آن نقش خود خالی شده و به عنوان کانون نما مورد استف

  • جملات پرسشی در نقش همدلی در زبان فارسی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیچیستا کرامتی

    الف: موضوع و طرح مسئله ( اهمیت موضوع و هدف ): موضوع اصلی پژوهش حاضر بررسی ساز و کار و اشکال مختلف کاربرد جملات پرسشی زبان فارسی در نقش همدلی است. مبنای این پژوهش بررسی خرده گفتمان های باب سخن گشایی می باشد که عمدتاً حول تحقق نقش زبانی همدلی شکل می گیرند. با توجه به این-که نقش همد

Similar items

  • بررسی و تحلیل تنازع یا نقش دوسویه در دستور زبان فارسی

    Article2022فنون ادبیعلی صباغی، طاهره میر هاشمی

    بحث دستوری تنازع به این معناست که یک واژه یا گروه، در جمله‌های زبان فارسی، دو نقش داشته باشد. در مقالات و کتاب‌های دستور زبان فارسی، دربارة تنازع یا نقش دوسویه، ابهام و اختلاف‌نظر وجود دارد. در این گفتار، تنازع در دستور زبان فارسی بررسی و تحلیل می‌شود؛ نیز کوشش شده است به این پرس

  • نقش نما های گفتمان مقایسة نقش نمای but در زبان انگلیسی با نقش نمای اما در زبان فارسی

    Article2002پژوهش ادبیات معاصر جهانرضا ذوقدار مقدم، محمد دبیرمقدم

    مقالهء حاضر به معرفی نقش نماهای گفتمان و سپس مقایسهء کارکردهای نقش نماهای but در زبان انگلیسی و اما در زبان فارسی اختصاص دارد. پس از بحث کوتاه نظری دربارهء تحلیل گفتمان و تبیین و توصیف جایگاه نقش نماهای گفتمان در زبان و نیز معرفی یکی از رویکردهای موجود، به مطالعة کارکردهای نقش نم

  • نقش نما های گفتمان مقایسة نقش نمای but در زبان انگلیسی با نقش نمای اما در زبان فارسی

    Article2002پژوهش ادبیات معاصر جهانرضا ذوقدار مقدم، محمد دبیرمقدم

    مقالهء حاضر به معرفی نقش نماهای گفتمان و سپس مقایسهء کارکردهای نقش نماهای but در زبان انگلیسی و اما در زبان فارسی اختصاص دارد. پس از بحث کوتاه نظری دربارهء تحلیل گفتمان و تبیین و توصیف جایگاه نقش نماهای گفتمان در زبان و نیز معرفی یکی از رویکردهای موجود، به مطالعة کارکردهای نقش نم

  • زبان فرمولواره‌ای و نقش آن در آموزش زبان فارسی

    این جستار پژوهشی است توصیف‌بنیاد که به معرفی، توصیف، و تحلیل عبارت‌های فرمولواره‌ای و انواع اصلی آن در فارسی می‌پردازد. فرمولواره‌ها دو گونه‌ی اصلی دارند؛ فرمولواره‌های ثابت (پیش‌ساخته) توالی‌هایی هستند که به‌طور یکجا فراگرفته، به‌طور یکجا ذخیره می‌شوند و به‌طور یکجا بکار می‌روند

  • تحلیل کاربرد نقش نماهای گفتمانی در داستانهای کودکان فارسی زبان

    Articleزبانشناسی کاربردیiran mehrabi sari

    نقش نماهای گفتمانی عناصر زبانی هستند که نشانگر روابط متفاوت و پیوستگی میان واحدهای گفتاری می باشند. بیشتر پژوهشها درباره رشد این صورتهای زبانی، اغلب متمرکز بر مکالمات است تا داستان گویی، از این رو، پژوهش پیش رو به بررسی تأثیر سن و ابزار استخراج داستان گویی بر کاربرد نقش نماهای گف

  • بررسی نقش ‍ نماهای کلامی فارسی در مکالمات دوزبانه ‍ های ارمنی ـ فارسی

    Article2014زبان شناختمریم سادات غیاثیان، حکیمه رضایی

    یکی از ویژگی ‍ های بارز دوزبانه ‍ های ارمنی ـ فارسی ایران، در مکالمات ارمنی، استفاده از نقش ‍ نماهای کلامی فارسی به جای معادل ارمنی آن ‍ هاست. در این مقاله، ضمن بررسی این نقش ‍ نماها و مقایسۀ آن ها با معادل ارمنی، نقش این عناصر و جای گاه آن ‍ ها توصیف و هم چنین علل استفاده از این