Thesis

نقد و تحلیل دیوان اشعار شیخ بهایی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

بهاءالدین محمد بن عزالدین حسین بن عبدالصمد معروف به «شیخ الاسلام» و «شیخ بهایی» (953-1031هـ . ق) از دانشمندان و نویسندگان و شعرای قرن دهم است. تخلص شعری وی «بهایی» برگرفته از لقب اوست. دیوان شیخ بهایی شامل غزلیات (126بیت) ، مثنویات (902بیت) ، اشعار پراکنده (161بیت) و رباعیات (158بیت) است و در مجموع، 1347بیت را در بر می گیرد. شیخ بهایی را در غزل، پیرو فخرالدّین عراقی و حافظ و در رباعی، متمایل به ابوسعید ابوالخیر و خواجه عبدالله انصاری و در مثنوی، صاحب شیوه مولوی دانسته اند و ویژگی بارز اشعار شیخ بهایی را میل شدید او به زهد و تصوف و عرفان بر می شمرند. دیوان شیخ بهایی با وجود سادگی لفظ و روانی عبارت، سرشار از انواع اصطلاحات علمی و مضامین عرفانی و نیز آرایه های ادبی است که این همه را می توان ناشی از گستره اطلاعات علمی و مشرب عرفانی و ذوق ادبی وی دانست. در این پژوهش، پس از بازشناسی زندگی، زمانه و آثار شیخ بهایی، به نقد و تحلیل همه جانبه اشعار مندرج در دیوان او پرداخته شده است. در آثار منظوم شیخ بهایی که بیشتر شامل غزل و مثنوی و محدودی قالب دیگر می شود صنایع ادبی و صور خیال در حد اعتدال جلوه گر هستند. مضامین شعر او اغلب بازسازی محتوای اشعار پیشینیان است که با زبانی ساده و آمیزه ای از کنایات و اشارات عالمانه و گاه با لحن عارفانه بیان شده اند. در مجموع، می توان گفت که شیخ بهایی شاعری را به گونه ای حرفه ای دنبال نکرده و شعر برای او بیشتر وسیله است تا هدف.

Supervisors and advisors

محمود الهام بخش، مرتضی فلاح

Similar theses

  • بررسی و تحلیل اشعار شیخ بهایی( با تأکید بر صور خیال )

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قممتین محمد شفیعی

    شیخ بهاء الدین عاملی، عالم و فقیه برجسته شیعی در قرن دهم هجری است که شعر و ادب تنها جنبه کوچکی از شخصیت جامع وی را نشان می دهد. در این رساله سعی شده است که اشعار وی بر اساس اصلی ترین جوهر سازنده شعر؛ یعنی خیال مورد بررسی و تحلیل واقع شود؛ به طوری که میزان استفاده شاعر از هر یک از

  • نقد و تحلیل دیوان اشعار عبرت نائینی

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزد - دانشکده ادبیاتمعصومه یادگاری نایینی

    میرزا محمّد علی مصاحبی متخلّص به «عبرت» از شاعران قرن سیزدهم درسال1283ه.ق در اصفهان به دنیا آمد و در سال 1321ه.ش در تهران درگذشت. از حاصل تحصیلات او می توان گفت که با صرف و نحو عربی کاملاً آشنایی داشته است. وی معانی، بدیع، منطق و فلسفه را نزد علامه محمد کاشانی فرا گرفت و به متن و

  • نفد و تحلیل آثار فارسی شیخ بهایی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفاطمه قیومیان محمدی

    بهاء الدّین محمّد العاملی(953-1030هـ)، مشهور به شیخ بهایی از فرزانگان روزگار صفویان به شمار می رود که هم از روزگار خود در میان خاصّ و عام از شهرت بسزایی برخوردار بوده است. وی در اکثر علوم زمان خویش تتبّع نموده و در هر زمینه آثار گران بهایی از خود به جا گذاشته که همواره مورد استفا

  • بررسی و تحلیل دیوان اشعار منوچهر آتشی (موضوعی-زبانی)

    Thesis2008وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان اصفهان - دانشگاه پیام نور مرکز اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیرقیه عباسی
  • نقد تصوف در دیوان شیخ بهایی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخعادله رحمانی

    چکیده تصوف از مفاهیمی است که از قرن دوم هجری در میان مسلمانان متولد گشت و پس از عبور از فراز و نشیب ها، در طول حیات خویش با آسیب هایی نیز روبه رو شد. پایان نامه ی حاضر، با عنوان "نقد تصوف در دیوان شیخ بهایی"، در صدد بررسی اوضاع تصوف و صوفیان در زمانه ی شیخ بهایی، عالم دینی و شاعر

  • نقد و فهم حدیث از دیدگاه شیخ بهایی و مقایسه اندیشه های فقه الحدیثی ایشان با فیض کاشانی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه امام صادق علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمجید کرباسی فروشان

    بخش قابل ملاحظه ای از آثار حدیثی شیخ بهایی به دو حوزه نقد و فهم حدیث اختصاص یافته است. وی در حوزه نقد حدیث به نقد اسنادی بر پایه های علوم رجال و درایه پرداخته است. شیخ بهایی در حوزه فهم حدیث از علومی چون لغت، نحو، فقه، اصول فقه، تفسیر، کلام، اخلاق، عرفان بهره برده و به شرح احادیث

Similar items

  • نقد و بررسی اشعار شیخ نجم‌الدین رازی

  • تطبیق دیوان شیخ بهایی با اشعار تعلیمی امام رضا علیه السلام

    شیخ بهایی یکی از شاعران عارف و ادیب و حکیم و عاشق اهل بیت علیهم السلام قرن دهم و یازدهم هجری قمری است که اشعارش از دیدگاه ادبیات تعلیمی بسیار ارزنده و در خور اهتمام است.دیوان اشعارش مشحون است از نکات اخلاقی و مفاهیم ارزشمند تربیتی که حال و هوای تعلیمی حاکم بر اشعارش احساسات پاک و

  • تطبیق دیوان شیخ بهایی با اشعار تعلیمی امام رضا علیه السلام

    Articleادبیات تطبیقیمهدی ستودیان، دانشگاه فرهنگیان مشهد مسلم رجبی، دبیر آموزش وپرورش

    شیخ بهایی یکی از شاعران عارف و ادیب و حکیم و عاشق اهل بیت علیهم السلام قرن دهم و یازدهم هجری قمری است که اشعارش از دیدگاه ادبیات تعلیمی بسیار ارزنده و در خور اهتمام است.دیوان اشعارش مشحون است از نکات اخلاقی و مفاهیم ارزشمند تربیتی که حال و هوای تعلیمی حاکم بر اشعارش احساسات پاک و

  • نقد و فهم حدیث از‏منظر شیخ بهایی

    چکیده بخشی قابل‏ملاحظه از آثار شیخ بهایی در‏حوزۀ حدیث، به دو موضوع نقد و فهم حدیث اختصاص یافته است. این دانشمند در بخش نقد حدیث، اسنادی را بر‏پایۀ علوم رجال و درایت نقد کرده است. وی در‏حوزۀ فهم حدیث، از علومی چون لغت، نحو، فقه، اصول فقه، تفسیر، کلام، اخلاق و عرفان بهره برده و احا

  • نسخه شناسی و نقد تصحیح کتاب«الکشکول» اثر شیخ بهایی

    Article2024پژوهشهاي نسخه شناسي و تصحيح متوناکبر اسد علیزاده

    کتاب «الکشکول» نوشته بهاء الدین محمد عاملی معروف به شیخ بهایی(953- 1030ق) است. این کتاب یکی از آثار ارزشمند و گران سنگ شیخ بهایی دانسته شده و آینه معلومات و مشرب ایشان محسوب میشود. بر پایه پژوهش های انجام شده تاریخ نگارش آن در بازه زمانی ۹۸۸ تا ۱۰۲۹ق در مجموعه‌ای پنج جزئی با عبار

  • تحلیل و بررسی روش تفسیری شیخ بهایی

    Article2011پژوهش های قرآن و حدیثعباس مصلائی پور یزدی

    بهاءالدین محمدبن‏ حسین عاملی معروف به شیخ بهایی (د1031ق)، دانشمند نامدار قرن دهم و یازدهم هجری و از مشاهیر عصر صفوی، نویسنده ای پرکار بوده و با جامعیتی که در معقول و منقول داشته، نه تنها عصر خویش، بلکه آیندگان را تحت تأثیر قرار داده است. تحلیل و بررسی روش تفسیری شیخ بهایی، از مهم