Thesis

ریخت شناسی داستان های فارسی شهاب الدین سهروردی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

نام و نام خانوادگی: بهناز منصور سیف آباد رشته تحصیلی: زبان و ادبیات فارسی استاد راهنما: دکتر سهیلا صلاحی مقدم استاد مشاور: دکتر نسرین فقیه ملک مرزبان تاریخ دفاع: اسفند 1388 چکیده: از آنجا که عارفانه ها از جمله منابع اساسی فرهنگ و ادبیات ایران است و رساله سهروردی به عنوان یکی از شاخصه های ارزنده ادبیات عرفانی است؛ آن را انتخاب نمودیم تا هر چه بیشتر با شیوه گفتار و شکل شناسی آثار او آشنا شویم. بدین منظور روش کار ولادیمیر پراپ را در حکایت ها به کار بردیم تا با تجزیه و تحلیل سازه ها و بررسی روابط آنها و ارائه الگویی، راه را برای تحقیقات آتی در این زمینه بگشاییم. از مشکلات عمده در این راه تفاوت اساسی ساختار داستان های عارفانه با داستان های عامیانه بود شاید اگر دو ساختار یکسان و مشابه را موضوع تحلیل قرار می دادیم تا حدودی کار خود را با سهولت بیشتری به انجام می رساندیم. اما سرانجام با سعی و اهتمام فراوان توانستیم خویشکاریها را مشخص و در توالی هم مرتب کنیم. از دیگر مشکلات موجود انتخاب و گزینش حکایات قابل بررسی از میان آنهایی بود که فقط نام حکایت داشتند مانند داستان (روزی با جماعت صوفیان) یا فصول چهارم ودوازدهم (داستان لغت موران). پس از مرحله مطالعه روند افقی داستان ها به مطالعه عمودی داستان ها یعنی بررسی مناسبات جانشینی و دسته بندی خویشکاری هایی که معنای واحدی در روند داستان داشتند پرداخته شد که در عین جذابیّت و زیبایی بسیار وقت گیر و مشکل بود. البته این کار پس از مشخص کردن جایگاه سازه های هر کدام در جدول مقایسه ای صورت گرفت. جداسازی واحدهای ساختاری نیاز به تأمل و دقت و قدرت تحلیل بیشتر داشت و بدون انجام آن رسیدن به واریانت ها ممکن نبود؛ در پایان فهرست اختصارات آنها آمده است. پس از آن نحوه حرکت ها در داستان بررسی و مشخص شد که مطابق با نموداری است که برای هر داستان ارائه می شود در داستان هایی که تک خطی نمودار می شوند یک حرکت وجود دارد و داستان هایی که تلفیق چندگانه ای از نمودار ها دارند حرکتها هم از چند مرحله انفصال و اتصال تشکیل می شوند. پس از تعیین حرکت ها به بررسی شخصیت ها و شیوه های شخصیت پردازی پرداخته شد. همچنین در فصل هفتم به بررسی نمادها پرداخته شده به روش الفبایی معدد گردیدودر بخش خلاصه داستان ها هر کدام از رموز با عدد مربوط به آن در داخل علامت [ ] ارجاع داده شده است . کلید واژگان: سهروردی ـداستان های فارسی-ولادیمیر پراپ- ریخت شناسی. و شخصیت نام و نام خانوادگی: بهناز منصور سیف آباد رشته تحصیلی: زبان و ادبیات فارسی استاد راهنما: دکتر سهیلا صلاحی مقدم استاد مشاور: دکتر نسرین فقیه ملک مرزبان تاریخ دفاع: اسفند 1388 چکیده: از آنجا که عارفانه ها از جمله منابع اساسی فرهنگ و ادبیات ایران است و رساله سهروردی به عنوان یکی از شاخصه های ارزنده ادبیات عرفانی است؛ آن را انتخاب نمودیم تا هر چه بیشتر با شیوه گفتار و شکل شناسی آثار او آشنا شویم. بدین منظور روش کار ولادیمیر پراپ را در حکایت ها به کار بردیم تا با تجزیه و تحلیل سازه ها و بررسی روابط آنها و ارائه الگویی، راه را برای تحقیقات آتی در این زمینه بگشاییم. از مشکلات عمده در این راه تفاوت اساسی ساختار داستان های عارفانه با داستان های عامیانه بود شاید اگر دو ساختار یکسان و مشابه را موضوع تحلیل قرار می دادیم تا حدودی کار خود را با سهولت بیشتری به انجام می رساندیم. اما سرانجام با سعی و اهتمام فراوان توانستیم خویشکاریها را مشخص و در توالی هم مرتب کنیم. از دیگر مشکلات موجود انتخاب و گزینش حکایات قابل بررسی از میان آنهایی بود که فقط نام حکایت داشتند مانند داستان (روزی با جماعت صوفیان) یا فصول چهارم ودوازدهم (داستان لغت موران). پس از مرحله مطالعه روند افقی داستان ها به مطالعه عمودی داستان ها یعنی بررسی مناسبات جانشینی و دسته بندی خویشکاری هایی که معنای واحدی در روند داستان داشتند پرداخته شد که در عین جذابیّت و زیبایی بسیار وقت گیر و مشکل بود. البته این کار پس از مشخص کردن جایگاه سازه های هر کدام در جدول مقایسه ای صورت گرفت. جداسازی واحدهای ساختاری نیاز به تأمل و دقت و قدرت تحلیل بیشتر داشت و بدون انجام آن رسیدن به واریانت ها ممکن نبود؛ در پایان فهرست اختصارات آنها آمده است. پس از آن نحوه حرکت ها در داستان بررسی و مشخص شد که مطابق با نموداری است که برای هر داستان ارائه می شود در داستان هایی که تک خطی نمودار می شوند یک حرکت وجود دارد و داستان هایی که تلفیق چندگانه ای از نمودار ها دارند حرکتها هم از چند مرحله انفصال و اتصال تشکیل می شوند. پس از تعیین حرکت ها به بررسی شخصیت ها و شیوه های شخصیت پردازی پرداخته شد. همچنین در فصل هفتم به بررسی نمادها پرداخته شده به روش الفبایی معدد گردیدودر بخش خلاصه داستان ها هر کدام از رموز با عدد مربوط به آن در داخل علامت [ ] ارجاع داده شده است . کلید واژگان: سهروردی ـداستان های فارسی-ولادیمیر پراپ- ریخت شناسی. و شخصیت

Supervisors and advisors

سهیلا صلاحی مقدم، نسرین فقیه ملک مرزبان

Similar theses

Similar items

  • ریخت شناسی داستان همسفر اثر‌هانس کریستین اندرسن

    قصه گویی هنری است جهانی که انسانها برای سرگرمی‌ و تعلیم زیستن به نوع بشر از آن سود جسته اند. زمان پیدایش قصه­های عامیانه به درستی معلوم نیست، ولی پیشینه ای به قدمت تاریخ دارند و به دلیل همین قدمت و اصالتشان است که در زیرو بم تاریخ زنده مانده اند. ولادیمیر پراپ؛محقق روسی، با بررسی

  • ریخت شناسی داستان حسنک وزیر به روایت بیهقی

    روایت شناسی( Narratology ) دانشی است که به ارزیابی ویژگی روایت مندی( Narrativity ) و توصیف سازه های روایی می پردازد و از میان انواع روایت، روایت های داستانی دارای توالی زمانی و رخداد را مورد مطالعه قرار می دهد. داستان حسنک وزیر در تاریخ بیهقی گرچه صحت تاریخی دارد؛ اما با توجه به

  • ریخت شناسی داستان همسفر اثر هانس کریستین اندرسن

    Article2013فصلنامه پژوهش های ادبی و بلاغیمریم خلیلی جهان تیغ، زهرا صادقی

    قصه گویی هنری است جهانی که انسانها برای سرگرمی و تعلیم زیستن به نوع بشر از آن سود جسته اند. زمان پیدایش قصه­های عامیانه به درستی معلوم نیست، ولی پیشینه ای به قدمت تاریخ دارند و به دلیل همین قدمت و اصالتشان است که در زیرو بم تاریخ زنده مانده اند. ولادیمیر پراپ؛محقق روسی، با بررسی

  • بررسی اندیشه‌ی شهرسازی شیخ شهاب الدین سهروردی

    چکیده امروزه با گسترش مسائل و مشکلات در کشورهای مختلف جهان و ناکارآمدی نظریه‌های وارداتی در برخی زمینه ها، ضرورت بکارگیری اندیشه‌های مرتبط با زمینه‌های فکری و اعتقادی را در علوم مختلف از جمله شهرسازی را دوچندان می‌کند، بهره‌گیری از مبانی نظری و اصول معماری و شهرسازی اسلامی و در ا

  • منابع و مبانی نیایش ها و ادعیه در حکمت اشراقی شیخ شهاب الدین سهروردی

    Articleحکمت معاصرمحسن حبیبی، استادیار فلسفه/ دانشگاه علامه طباطبایی عاطفه نصیری نصر، کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی/ دانشگاه علامه طباطبایی

    چکیده شیخ شهاب الدین سهروردی ملقب به شیخ اشراق از سویی مدعی است که برای نیل به حقیقت فقط استفاده از استدلال عقلی کافی نیست و لازم است طالب حکمت اهل سیر و سلوک باطنی نیز باشد. از سوی دیگر معتقد است که محتوای فلسفه اش با آموزه های دینی هماهنگی تام دارد. او در سیر باطنی جایگاه ویژه

  • تحلیل ریخت شناسی داستان سیاوش بر اساس نظریه ولادیمیر پراپ

    Articleمتن شناسی ادب فارسیابراهیم استاجی، دانشگاه حکیم سبزواری سعید رمشکی، دانشگاه حکیم سبزواری

    شاهنامه فردوسی، بزرگ ترین اثر حماسی ادب فارسی، با داشتن داستان هایی با ویژگی های مدرن و امروزی، راه را بر نظریه های ادبی متاخر برای آزمون، مقایسه و تطبیق باز کرده است. روش ولادیمیر پراپ روسی یکی از بهترین شیوه های تحلیل و طبقه بندی ریخت شناسی داستان ها و قصه های اساطیری و حماسی ش