Thesis

مبانی کاربست عقل در اکتشاف معارف اعتقادی از منظر قرآن و حدیث

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

پیش از به کارگیری«عقل» ـ به عنوان حجت باطنی الهی ـ برای "استذکار معارف فطری" یا "کسب معارف اکتسابی" در هر یک از حوزه های معرفتی از جمله عقاید، لازم است مبانی اولیه ای تبیین و تثبیت شده باشد تا اکتشاف معرفت با تکیه بر آنها و به مدد روش شناسی که از این رهگذر سامان می یابد صورت گیرد. اما تبیین این مبانی مهم به ویژه از منظر کتاب الهی و کلام معصوم، همان قدر که خطیر و دشوار و تأثیرگذار بوده ، متأسفانه در دین پژوهی مغفول مانده و مسکوت نهاده شده است. این پژوهش با نگاهی روش مند به «منظوم? معرفتی قرآن و حدیث» و بر اساس نظری? «اکتشاف دیالکتیک دینامیکال دین» می کوشد «ماهیت عقل» و نسبت آن را با «خدا»، «دین»، «انسان»، «معرفت شناسی» و «حوز? اعتقادات»، از منظر قرآن و حدیث به نحوی روش مند دریافته، مبانی بهره گیری از عقل را در استنباط قضایای حوز? معارف اعتقادی روشن سازد. تأمل و تعمق در تعریف بی نظیر معصوم از «عقل» و ربط مستقیم آن با «حفظ ودایع قلب» و نیز اطلاق عنوان «ودیعـ? قلب» به تمام مراتب «ولایت حق»، ما را به نظری? "میثاق محوری عقل" رهنمون می دارد که مرزی روشن میان عقلانیت و جاهلیت ترسیم می کند و افق های درخشانی از علم و عقیده و عمل متکی و منتهی به «عقلانیت» را در برابر دیدگان انسان می گشاید. در همین راستا وجود عقل در عالم خارج توسط "برهان میثاق" اثبات می شود. همچنین، بررسی مبادی پنج گان? «مصدرشناختی»، «دین شناختی»، «معرفت شناختی»، «مخاطب شناختی» و «موضوع/ متعلق شناختی» که نقش و نسبت عقل را با عناصر بنیادین در اکتشاف معارف اعتقادی توضیح می دهند، به اثبات «امکان» و «ضرورت» کاربست عقل، تبیین«نقش و جایگاه» آن در حصول معرفت و تعیین «گستر? کارکرد» آن در حوز? معارف اعتقادی می انجامد که تذکر و التزام به آنها عنصر تواضع و تسلیم قلب برای حق را که مهمترین مبنای عملی و ملاک کاربست عقل است، پدیدار می سازد.

Supervisors and advisors

علی اکبر رشاد، عبدالحسین خسروپناه

Similar theses

  • مبانی و اصول اموزش معارف اسلامی در قران و حدیث

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینسمیه دهقانی

    چکیده عنوان پایان نامه پیش رو، مبانی و اصول آموزش معارف اسلامی در قرآن و روایات است. همانطور که هر مکتب آموزشی، مشتمل بر یک سری مبانی و اصول منسجم می باشد؛ مکتب آموزشی اسلام که کاملترین مکتب نیز است بر پایه مبانی و اصول مسلم و عقلانی مبتنی می باشد؛ و همچنین برای ایجاد جامعه سالم

  • قلمرو عقل و وحی از دیدگاه معتزله و نقد آن از منظر قرآن و حدیث

    Thesis2012سایر - دانشکده علوم حدیثسید رسول هاشمی

    چکیده: تحقیق حاضر قلمرو عقل و وحی از دیدگاه معتزله و نقد آن از منظر قرآن و حدیث را بررسی می کند. در سه محور، مسئله عقل از دیدگاه معتزله، روش و دیدگاه معتزله در جمع بین عقل ونصوص دینی، نقد دیدگاه معتزله بر اساس آیات و روایات» انجام شده است. در این پژوهش در تحقیق از روش استقراء و د

Similar items

  • عقاید دینی و نسبت عقل با آن از منظر قرآن و حدیث

    Article2017قبساتعلی اکبر رشاد،، زکیه اسدی

    شناسایی مشخصات هریک از حوزههای منظومة معرفتی دین ونسبت عقل با آن، بهمثابة مبنای تعقّل در گزارهها وآموزههای دین، ضرورتی انکارناپذیراست. این پژوهش منظومة عقاید و باورهای دینی را از میان حوزههای گوناگون معرفت دینی برگزیده وپس از معرفی شاخصههای آن، نسبت عقل را با عقاید دینی از منظر ق

  • عقاید دینی و نسبت عقل با آن از منظر قرآن و حدیث

    Article2010قبساتعلی اکبر رشاد،، زکیه اسدی
  • مبانی و اصول تربیتی در روابط زن و شوهر از منظر قرآن و حدیث

    Article2007دوفصلنامه علمی پژوهشی تربیت اسلامیعلی نقی فقیهی

    طرز تلقی همانندی انسان و حیوان در غریزة جنسی و فقدان بینش وحیانی در نظام تربیتی در جوامع بشری امروز، ازمهمترین عواملی است که بنیان خانواده را متزلزل کرده واخلاق اجتماعی را آسیب زده وسلامت روانی بشررا با مشکل جدّی روبه رو ساخته است. آگاهی از مبانی و اصول تربیتی در روابط زن و شوهر

  • مبانی و اصول تربیتی در روابط زن و شوهر از منظر قرآن و حدیث

    Article2007تربیت اسلامیعلی‌نقی فقیهی

    طرز تلقی همانندی انسان و حیوان در غریزة جنسی و فقدان بینش وحیانی در نظام تربیتی در جوامع بشری امروز، ازمهمترین عواملی‌است که بنیان خانواده را متزلزل کرده واخلاق اجتماعی را آسیب‌زده وسلامت روانی بشررا با مشکل‌جدّی روبه‌رو ساخته است. آگاهی از مبانی و اصول تربیتی در روابط زن و شوهر