Thesis

بررسی ساختار و محتوای نوحه ها (با تکیه بر دوره ی قاجاریه)

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در فرهنگ ها نوحه به معنی « بیان مصیبت ، گریه کردن به آواز بلند (غیاث اللغات). آواز ماتم ، شیون (آنندراج ). زاری ، ناله ، فریاد و فغان (ناظم الاطباء). ندبه ، مویه ، مویه گری ، زاری بر مرده ... شعری که در ماتم و سوگواری با صوت حزین و ناله وزاری می خوانند (ناظم الاطباء). اعم از سوگواری برای کسی که تازه مرده یا برای امامان شیعه (فرهنگ فارسی معین). » (دهخدا) آمده است . نوحه و نوحه سرایی به قولی قدمتی به دیرینگی آفرینش انسان دارد ، بر پایه برخی روایات،آدم (ع) نخستین نوحه سرایی است که بر مرگ فاجعه بار فرزند برومند خویش مویه کرد و به نوحه خوانی پرداخت. در ایران نیز از گذشته های دور نوحه خوانی و سوگ سرایی در مرگ عزیزان و دلدادگان مرسوم بوده و نمونه های گوناگونی را چون سوک سیاوش سراغ داریم. در آثار منظوم موجود ، سروده های بسیاری از نوع مرثیه در دست است، اما آنچه در این مبحث مورد نظر می باشد، اشعاری است که در سوگ و رثای معصومین و امامان شیعه (ع) در وزن های گونه گون و خاص سروده شده و با آهنگ های ویژه متناسب با ضرباهنگ سینه زنی و زنجیر زنی به وسیله افراد خوش صدا در مراسم سوگواری آن بزرگواران خوانده می شود. بخش اعظم این سروده ها به واقعه ی خونین عاشورا و شهادت سیدالشّهداء و یاران فداکار آن حضرت در سرزمین سوزان کربلا بازمی گردد . جانمایه ی این سروده ها شرح آلام و رنج ها و توصیف مصیبت های هولناکی است که دامن گیر خاندان عصمت و طهارت (ع) گردید ؛ هدف از این واگویه و سرایش ها نیز ایجاد هم حسی و بر انگیختن عواطف مخاطبان برای انتقال بهتر پیام نهفته در این قیام ماندگار وزنده نگه داشتن خاطره تلخ و فاجعه بار آن در گذر زمان می باشد . نخستین اشعار مکتوب نوحه در زبان فارسی ، به عنوان یک نوع ادبی مستقل از اواسط دوره ی قاجاریّه و در دیوان یغمای جندقی به دست ما رسیده است. از آن پس این نهال نو رس روز به روز بالید و به اوج رسید و گاه نیز آمیزه ای شد از اشعار پخته و نا پخته و معجونی از سروده های سخت و سست . در دراز نای روزگار محرم ، عاشورا ، اربعین و ایام قتل هر ساله سفره های گسترده ای بوده که گوش جان و دل شیعیان را در این سرزمین سترگ به شنیدن نوحه های سوزناک و سرشار از احساس مهمان کرده اند و تا اعماق وجود آن ها را به تسخیر خویش در آورده اند . آثار به جا مانده از دیر باز در این حوزه، دارای ویژگی های منحصر به فرد ساختاری و محتوایی است و پیوند نوحه ها با موسیقی و مقام ها و نغمه های آوازی از مختصات دیگر آن به شمار می رود که با فراز و فرودهایی همراه بوده است . با توجه به جایگاه این نوع ادبی در میان فارسی زبانان و تأثیر و تأثّّّراتی که هر ساله در مناسبت های مذهبی و در مواجهه ی با این سروده ها تکرار می گردد ، متأسّفانه این بخش در تحقیق و پژوهش های ادبی دوران ما، جایگاه مناسبی نیافته و چنان که ارج و اجر این مهّم می طلبد، به آن پرداخته نشده است. پژو هش پیش رو قصد دارد تا با واکاوی برجستگی های ساختاری و محتوایی و نقد و تحلیل زوایای مختلف نوحه ها در جهت شناخت این بخش از ادبیات منظوم مذهبی سرزمینمان گامی هرچند کوچک بردارد.

Supervisors and advisors

محمود مدبّری، غلامرضا کافی

Similar theses

  • بررسی ساختار سیاسی، اجتماعی سیستان در دوره قاجاریه

    Thesis2003وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستانعباس اویسی کهخا

    رساله ای که تهیه و تدوین گردیده است تحولات سیستان در عصر قاجاریه را مورد بررسی قرار داده است و تلاش شده بسوالات زیر پاسخ داده شود.رابطه سیستان با حکومت مرکزی ایران دراین دوره چگونه بوده است؟ آیا سیستان یک ایالت ایرانی بوده است؟ ادعای حقوقی دولت ایران بر چه پایه هایی استوار بوده ؟

  • ویژگی ها و روند تحول معماری خانه های گرگان در دوره قاجاریه و پهلوی اول

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر اصفهان - دانشکده معماری و شهرسازیحسن رجبعلی

    معماری و شهرسازی ایران در دو دوره قاجاریه و پهلوی اول دچار دگرگونی‏های زیادی شد و به تبع آن معماری خانه نیز دستخوش تحولات گوناگونی گردید، که باید بدان‏ها پرداخته شود. همانند سایر نقاط ایران معماری شهر گرگان نیز دچار تحولات زیادی در این دو دوره تاریخی شد، این تحولات معماری خانه‏ها

  • کارکردهای فرهنگی و اجتماعی نهاد وقف در شیراز دوره قاجاریه

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخفاطمه خلفی

    چکیده در این پژوهش به بررسی نهاد وقف و کارکردهای اجتماعی و فرهنگی آن در شیراز پرداخته شده است. در اینجا با بررسی وقفنامه های شهر شیراز در دوره ی قاجاریه به لحاظ کمی و کیفی تلاش شده است تا کارکرد اجتماعی موقوفات در این شهر و کارکرد و تأثیر فرهنگی و مذهبی آن و نیز تأثیراتی که موقوف

  • بررسی کتیبه های حرم امام رضا (ع) در دوره قاجاریه

    Thesis2000وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرسمژگان حسنی

    بررسی کتیبه های تاریخی هر دوره خاص هنری، علاوه بر اینکه نوع خط و میزان پیشرفت یا عدم رشد هنر خوشنویسی رادر آن دروه خاص مشخص می نماید جز یکی از اسناد معتبر در زمینه بازشناسی های باستانشناسی است و علاوه بر آن می توان دریافت که در آن دوره مورد بررسی چه حوادثی روی داده است. با بررسی

  • تبیین بیگانه هراسی و بیگانه پذیری ایرانیان از شروع دوره صفویه تا پایان دوره قاجاریه

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده علوم انسانی و اجتماعیفخرالدین فتحی

    مسئله ای که در این پژوهش به آن پرداخته شده تبیین جامعه شناختی بیگانه هراسی و بیگانه پذیری ایرانیان در طول چهار دوره تاریخی صفویه ، افشاریه ، زندیه و قاجاریه است . جامعه ایران در دوره های مورد بررسی در حوزه ارتباط با بیگانگان بنا به دلائلی چند ؛ از جمله حضور امپراطوری عثمانی در غر

  • بازنمایی گفتمان حجاب در سبک معماری خانه های تاریخی کاشان دوره قاجاریه

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه کاشان - دانشکده علوم انسانیمرضیه بهرامی برومند

    معنای خانه و روابط درون آن ایستا نبوده و همواره متاثر از تغییرات جامعه و در پیوند با پویایی¬های محیط، فرهنگ و حتی موقعیت زیست¬شناختی سکنه، شرایط اقلیمی، توپوگرافی و منطقه¬ای به عنوان متنی اجتماعی – فرهنگی برساخته می¬شود که روابط اجتماعی و خصوصی میان گروه¬های مختلف اجتماعی، اقتصاد

Similar items