Thesis

تجزیه و تحلیل نقش نهضت آزادی در تحولات سیاسی ایران، از تشکیل شورای انقلاب اسلامی (22 دی 1357) تا استعفای بازرگان ( 14 آبان 1358)

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

نهضت آزادی ایران که به عنوان یک سازمان سیاسی در مبارزه با رژیم شاهنشاهی نقشی غیر قابل انکار و فعّال داشت، باظهور و پیدایش انقلاب اسلامی، رشته های قدرت سیاسی کشور را در قالب دولت موقت به دست گرفت. دولت موقت در شرایطی قدرت را در دست گرفت که نظام شاهنشاهی از هم پاشیده بود و نظام نوپای اسلامی هنوز مستقر نگردیده بود تا با این وسیله آرامش را به جامعه برگرداند و شرایط لازم را برای استقرار دولت قطعی فراهم آورد. دولت موقت برای رسیدن به این اهداف اقدامات زیادی را انجام داد و به اصلاح ساختار سیاسی کشور پرداخت. سرانجام با استعفای بازرگان در 14 آبان ماه سال 1358، عملاً نهضت آزادی از قدرت سیاسی کشور کنار رفت و به حاشیه رانده شد. در بررسی چگونگی به قدرت رسیدن بازرگان به این نتیجه می رسیم که انتخاب وی به عنوان نخست وزیر بر اساس ضرورت های تاریخی صورت گرفته بود. چرا که روحانیون نزدیک به امام تجربه و تمایلی برای به دست گرفتن قدرت نداشتند و اگر به نیروهای خارج از طیف روحانیون نگریسته شود، می بینیم که نهضت آزادی بهترین گزینه بود. زیرا بعضی از این گروه ها در فضای پرتنش انقلاب، چهره ی اصلی خود را پوشانده و مترصد فرصتی بودند که میدان را از رقیب بگیرند و یا این که گروه هایی بودند که دیدگاه خود را آشکار کرده و در جهت خلاف انقلاب اسلامی موضع گرفته و از هر روزنه ای برای انحراف جهت اصلی آن استفاده می کردند. بازرگان پس از دریافت حکم نخست وزیری، گفت: من اهل انقلاب و دگرگونی نیستم. آرام آرام حرکت می کنم و بیش تر از این از من انتظار نداشته باشید. این انتظارات در آن شرایط برای بسیاری از عناصر انقلابی ناامید کننده بود. به همین دلیل واکنش های اعتراض آمیزی، چه در میان مردم و چه در میان نهادهای انقلابی، شروع گردید. نهادهای انقلابی که تحت فرمان رهبری هدایت مردمی را به دست گرفته، با مشاهده ی اوضاع هر روز بیش تر نگران شدند و به این نتیجه رسیدند که اگر کنار بکشند و میدان را به دولت موقت بسپارند، ممکن است انقلاب اسلامی به انقلاب مشروطیت دیگری تبدیل شود. بنابراین با تمام توان خود به فعالیت همه جانبه ی خود پرداختند و عرصه را بر دولت موقت تنگ تر نمودند. دیگر طبیعی بود که صاحبان دو رویکرد نمی توانستند کنار یک دیگر هدایت انقلاب را عهده دار شوند. بنابراین با توجه به عمل کرد دولت موقت، سقوط و کناره گیری آن نیز همانند ظهور آن یک ضرورت اساسی بود. زیرا ادامه ی حضور آن، حساسیت بیش تر نهادهای انقلابی و مردم را به دنبال داشت و در شرایطی که شکاف اساسی در صف کارگزاران یک نظام وجود داشته باشد، نباید انتظار توسعه، ترقی و سرافرازی از آن نظام و حکومت را داشت و طبیعی است از میان دو رویکرد نام برده (یکی با گرایش انقلابی و دینی و دیگری، غیر انقلابی و محافظه کار) یکی باید کنار گذاشته شود و چون جناح انقلابی به دلیل حمایت مردمی، توان و قدرت بیش تری داشتند و دارای مشروعیت عرفی و الهی بودند این مهم میسر گردید و کشور به سوی یک پارچگی سیاسی و ایدئولوژیکی هدایت شد.

Supervisors and advisors

حسین مسعودنیا، سید جواد امام جمعه زاده

Similar theses

  • بررسی تحولات سیاسی ایران در دهه اول انقلاب اسلامی بر اساس خاطرات رجال سیاسی ایران

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزد - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفاطمه دهقانیان

    چکیده رساله حاضر با موضوع بررسی تحولات سیاسی ایران در دهه اول انقلاب اسلامی بر اساس خاطرات رجال سیاسی ایران از نوع پژوهش های کاربردی می باشد که با به کارگیری از روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای سعی در رسیدن به هدف مورد نظر را دارد. پس از پیروزی انقلاب اسلام

  • تحولات قدرت در ساختار سیاسی سال های آغازین انقلاب اسلامی ایران

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه گیلان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسعید حسین خانی

    انقلاب از جمله پدیده های سیاسی می باشد که در بستری تاریخی توجه بسیاری از اندیشمندان را به خود جلب کرده است و این خود حاکی از اهمیت انقلاب و کارکرد آن در جوامع می باشد. در این پژوهش انقلاب سال 1357 ایران از دیدگاه تئوری کرین برینتون در کتاب کالبد شکافی چهار انقلاب مورد توجه قرار گ

  • نقش حج در روابط سیاسی ایران و عربستان پس از پیروزی انقلاب اسلامی

    Thesis2013دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده علوم سیاسیعلی بهمنش

    روابط ایران و عربستان به دلیل نقش و جایگاه ویژه دو کشور در سطح منطقهخاورمیانه همواره دارای اهمیت زیادی بوده است. این نوشتار باتوجه به نقش اساسی و مهم دو کشور در منطقه بر آن است تا روابط سیاسی دو کشور را بعد از انقلاب و با مروری به قبل از انقلاب با تکیه بر حج مورد بررسی قرار دهد.

  • تاثیر اندیشه مهدویت در تحولات سیاسی ایران معاصر (از دوره محمد شاه قاجار تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران)

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطباییابوذر گلین رستمی

    اندیشه مهدویت از کانونی ترین گزاره های اندیشه سیاسی شیعه است. در اندیشه شیعه حکومت تنها از آن خدا و حجت خدا که پیامبر و وصی پیامبر است می باشد. در عصر غیبت حجت الهی، اصل حکومت از جانب شیعیان منتفی نمی باشد چرا که وجود آن از بدیهیات عقلی است لذا برای حکومت باید شخصی که از طرف امام

  • نقش شورای انقلاب در تحولات سیاسی انقلاب اسلامی ایران

    Thesis2001وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه امام صادق علیه السلامحمیدرضا احمدی آسوری

    معمولا" در هر کشوری که انقلاب یا تحولات بنیادین سیاسی و اجتماعی رخ می دهد، انقلابیون و رهبران انقلاب ، تاسیسات و نهادهایی را بوجود می آورند، تا بتوانند بوسیله آنها، یکنوع هماهنگی و وحدت ، بین فعالیتهای انقلابیون بوجود بیاورند و بعد از پیروزی انقلاب ، اداره امور کشور را بعهده بگیر

  • بررسی ریشه های سیاسی و فکری اختلاف میان نهضت آزادی و نهضت اسلامی ایران

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه امام صادق علیه السلام - دانشکده علوم سیاسی و معارف اسلامیمحمد علی صدرشیرازی

    چکیده: این پژوهش برآنست تا پس از معرفی جایگاه حقیقی نهضت آزادی و نهضت اسلامی در تاریخ معاصر کشور، ضمن بازخوانی اختلافات میان نهضت آزادی و نهضت اسلامی، ریشه های سیاسی و فکری ای که شکاف میان آنان را موجب گشته است را تبیین نماید. سئوالات پژوهش حاضر به شرح زیر می باشد: چه عواملی باعث

Similar items