Thesis

بررسی تطبیقی مفهوم « بخشودگی » از منظر روان شناسی با مفهوم « عفو » در اسلام

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

انسان موجودی کمال طلب است و استعداد رسیدن به کمالات الهی و مقام خلیفه الهی را دارد و این امر با تجلی و ظهور اسماء و صفات خداوندی امکان پذیر است؛ بخشودگی و عفو به عنوان صفات جمالیه خداوند، دارای جایگاه ویژه ای است. خداوند نیز، در آیات بسیاری بر ارزش مندی عفو و بخشش تأکید کرده و از صاحبان حق خواسته بر خلاف حق و حقوق خویش، از باب انسانیت از خطا و اشتباه دیگری درگذرند. در روان شناسی، بخشودگی به عنوان یک حالت هیجانی درونی که در رفتار نمایان است، در نظر گرفته می شود که نقشی با ارزش در ایجاد صلح و آشتی و بازگشت آرامش به زندگی دارد. و به بهره گیری از آن، برای حل مسائل، مشکلات و نابسامانی های درونی، بویژه رنجش از دیگران تأکید فراوان شده است. پژوهش حاضر سعی دارد ضمن واکاوی مفهوم بخشودگی در روان شناسی و عفو در اسلام و بیان آثار و فواید آن به مقایسه ی تطبیقی بخشودگی و عفو با روش توصیفی- تحلیلی، بپردازد؛ تا نقاط اشتراک و افتراق این دو حوزه به دست آید. برخی از یافته های این پژوهش عبارتند از: مفهوم بخشودگی، در روان شناسی بر اساس انسان محوری است. و اسلام با توجه به جهان بینی خدا محوری، عفو، را در راستای تجلی اسماء الهی بیان کرده است. بنابراین، دستاوردهای روان شناسی در این زمینه، علی رغم شباهت های زیادی که با مفهوم عفو دارد از این نکته غافل مانده است. مهم ترین عامل زمینه ساز روحیه بخشودگی در روان شناسی عبارتست از حفظ سلامت روان و استحکام زندگی اجتماعی و کانون خانواده. و در رویکرد قرآن، با توجه به دیدگاه خدامحوری، مهمترین عامل زمینه ساز عفو و بخشش، توجه به قدرت خداوند، حتمی بودن بازخواست و محاسبه و هدفمند بودن خلقت می باشد. آثار و فواید بخشودگی در یافته های روان شناسان و قرآن پژوهان عبارتند از کاهش اضطراب، اختلالات رفتاری- عاطفی، کاستن رفتارهای ضد اجتماعی همچون کم رویی و لجبازی، همچنین تهذیب نفس، جلوگیری از تسلسل ناهنجاری ها و کینه ها، افزایش عزت نفس، سلامت و آسایش جسم و روان و در نتیجه کم شدن ناهنجاری های اجتماعی – عاطفی از جمله پرخاشگری، بدبینی و در نهایت، اصلاح فرد و جامعه. متغیرهایی همچون همدلی و توافق پذیری، افزایش دهنده ی بخشش هستند. از سوی دیگر متغیرهایی مانند: عصبیت، خشم، اضطراب، افسردگی و ناامیدی متغیرهای بازدارنده ی بخشش قلمداد می شوند.

Supervisors and advisors

اعظم پرچم، مریم فاتحی زاده

Similar theses

Similar items

  • عفو و بخشش از منظر روان شناسی و الاهیات مسیحی

    Article2011پژوهش های فلسفی کلامیمجید دانشگر

    عفو و بخشش یکی از مباحث اساسی است که در زمینه های مختلف از جمله جامعه شناسی، اخلاق، فلسفه، روان شناسی و الاهیات مورد توجه قرار واقع شده است. اظهارات و تعاریف متنوع الاهیدانان مسیحی و روانشناسان غربی در خصوص عفو و بخشش بیانگر وسعت این موضوع در دین مسیحیت است. در این مقاله به تبیین

  • تحلیل تطبیقی مفهوم سلامت روان از منظر قرآن کریم و روان‌شناسی انسان‌گرا

    Article2025Psychology of Motivation Behavior and Healthسمیه ارجمندی‌نژاد، محمد ناصحی، فرهاد محمدی مصیری، حسین خوشدل

    مقدمه و هدف: سلامت روان یکی از اساسی‌ترین ابعاد وجود انسان است که هم در قرآن کریم و هم در روان‌شناسی انسان‌گرا مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین، هدف این مطالعه تحلیل تطبیقی مفهوم سلامت روان از منظر قرآن کریم و روان‌شناسی انسان‌گرا بود. روش‌شناسی: این مطالعه توصیفی از نوع کیفی

  • بررسی تطبیقی شاخص وجدانی بودن شخصیت از منظر نهج‌البلاغه و روان شناسی

    وجدانی بودن، استعداد ویژه‌ای است که خداوند در نهاد بشر قرار داده است تا در کنار دیگر تجهیزات، عهده‌دار کنترل، تنظیم و هدایت تکانه‌ها گردد. موضوعی که دو روان‌شناس مک‌کری و کوستا ، در طرح 5 عاملی شخصیت به بخشی از آن تحت عنوان شاخص وجدانی بودن پرداخته‌اند و رویه‌هایی را جهت شناسایی

  • بررسی تطبیقی هویت و ویژگی‌های شناخت از منظر صدرا و روان شناسی شناختی

    Article2023حكمت اسراانبیاء عالمی، آصف احسانی، سید احمد غفاری

    پژوهش حاضر با هدف بررسی شناخت از منظر حکمت متعالیه و روان‌شناسی‌شناختی، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، انجام شده است و پرسش اصلی اینست: شناخت در مکتب صدرایی و روان‌شناسی‌شناختی، دارای چه هویت و ویژگی‌های منطبق یا غیر منطبق به هم، می باشد؟ صدرا مبتنی بر نگاه انسان‌شناختی خاص خو