Thesis

بررسی تحلیلی سیر تحول تصویر "براق" در هنر ایران

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

معراج پیامبر(ص) یکی از روایات قرآنی است که در هنر نگارگری اسلامی بسیار مورد توجه قرار گرفته است و در ادوار مختلف، نقاشان بسیاری سعی در به تصویر کشیدن این واقعه ی بزرگ داشته اند. شاید بتوان گفت که نگارگری های معراج با موضوع مذهبی از رمزآمیزترین نمونه های تصویرسازی در نگارگری ایرانی است. بر اساس روایات پیامبر هنگام معراج بر حیوان عجیب الخلقه ای سوار شد. در متون و نگارگری های بعد از قرن سیزدهم، فرشته ی براق غالبا به شکل حیوان دوگانه با سر انسانی تصویر و تعبیر شده که دارای بال ها و ویژگی های مونث است و وظیفه ی اصلی اش انتقال پیامبر از مکه به دارالسلام و سپس به آسمان ها و باز گرداندن ایشان در یک شب است.این مرکب فوق العاده که پیامبر را در مراحل سفر معراج همراهی می کند، حیوانی بسیار نمادین و افسانه ای است. این مرکب از طرفی شبیه به موجودات ترکیبی باستانی است و از طرف دیگر ویژگی های رمزشناسی دینی در آن تجلی یافته است. بعدها این شکل به عنوان یک نقش برای تبرک استفاده شد و هم اکنون نیز در پاره ای از کشورها نقاشی می شود.این پژوهش با نگاهی پدیدارشناسانه سعی دارد رموز و ویژگی های ظاهری این موجود را در طول تاریخ بررسی کند و از این طریق، تفاوت ها و شباهت های شکلی و گاه سبک شناسانه را مورد تحلیل قرار دهد.در این بررسی نگارنده سعی دارد تا ابتدا با بررسی موجودات ترکیبی در هنر ایران باستان به همراه تعاملاتی که با سرزمین های مجاور داشته است، به پیشینه ی باستانی این موجود افسانه ای پرداخته و در بخش دوم به اختصار ،معراج پیامبر اسلام(ص) بررسی و شرح داده شده است و سپس با استناد به روایات و احادیثی که منبع اصلی الهام نگارگران در به تصویر کشیدن معراج پیامبر بوده اند، به انطباق روایات با تصاویر در این سفر روحانی بپردازد و با بررسی پیش زمینه ی مختصری از نگارگری ایران و معراج نامه ها، در نهایت با ارزیابی ساختار عناصر تصویری نگاره های معراج در مهمترین تصاویر آن(معراج نامه ایلخانی، احمد موسی، شاهرخی، سلطان محمد و معراج نامه ی 1268 چاپ سنگی دوره ی قاجار موجود در کتابخانه ی ملی ایران )پرداخته،و در فصل سوم به تحلیل زیبایی شناسانه و همچنین مقایسه ی تطبیقی براق در تصاویر معراج، در آن چهار دوره ی تاریخی نگارگری ایران ( ایلخانی، تیموری، صفوی و قاجار ) بپردازد.

Supervisors and advisors

بهنام کامرانی، علیرضا اصفهانی زاده

Similar theses

Similar items

  • بن‌مایۀ اسلیمی و سیر تکامل آن در هنر ایران از دورۀ باستان تا سلجوقی

    Article2025نشریه هنرهای صناعی ایرانمحمد متولی، خشایار قاضی زاده، مرتضی افشاری

    نقش اسلیمی، یکی از مهم‌ترین عناصر تزیینی در هنر ایرانی و اسلامی، نقشی تجریدی و درهم‌تنیده است که با الگوهای مارپیچی، چرخان، و مبتنی‌بر هندسه‌ای منظم طراحی می‌شود و به اسلیمی برگرفته از اسلام و اربسک عرب‌وار معروف است. این نقش، که اغلب بدون آغاز و پایان مشخص و بر محور دایره ترسیم

  • سیر تحول تصویر اسب از دورۀ ماد تا دورۀ هخامنشی

    Article2014فصلنامه نگرهلیلا شریفی، ادهم ضرغام

    بررسی سیر تحول تصویر اسب و شناخت جایگاه اسب به لحاظ ساختاری و مفهومی از دورۀ ماد تا دورۀ هخامنشی هدف این پژوهش است. پرسش آن است که اشکال مختلف اسب به لحاظ مفهوم، ساختار زیبایی شناسی و کارکرد چه جایگاهی در دوره های ماد و هخامنشی داشته است. در انجام این تحقیق، تصویر اسب از دست ساخت

  • سیر تحول تصویر اسب از دورۀ ماد تا دورۀ هخامنشی

    بررسی سیر تحول تصویر اسب و شناخت جایگاه اسب به‌لحاظ ساختاری و مفهومی از دورۀ ماد تا دورۀ هخامنشی هدف این پژوهش است. پرسش آن است که اشکال مختلف اسب به‌لحاظ مفهوم، ساختار زیبایی‌شناسی و کارکرد چه جایگاهی در دوره‌های‌ماد و هخامنشی داشته است. در انجام این تحقیق، تصویر اسب از دست‌ساخت

  • سیر تحول پژوهش‌های علم‌سنجی در ایران

    Article2015رهیافتحمید احمدی، فریده عصاره

    هدف پژوهش حاضر شناخت سیر تحول پژوهش‌ها و مفاهیم علمی حوزه علم‌سنجی در ایران است. روش پژوهش، تحلیل هم‌واژگانی است که یک فن در تحلیل محتوا محسوب می‌شود و یکی از روش‌های علم‌سنجی است. جامعه این پژوهش شامل همه برون‌دادهای تولیدشده توسط پژوهشگران ایران در قالب کتاب‌ها، مقاله‌ها، پایان

  • کنش متقابل دانش و قدرت در سیر تحول سیاست نامه‌نویسی تاریخ ایران دوره‌اسلامی

    Article2020جستارهای تاریخیفرزاد محمدپور تهمتن، بهروز دیلم صالحی، کمال پولادی

    مباحث مربوط به اندیشه‌سیاسی در ایران، با تمرکز بر دوره‌اسلامی محقق را مستقیماً به مجموعه‌ای از آثار ارجاع می‌دهد که ذیل عنوان سیاست‌نامه در دوره‌های مختلف تاریخ به نگارش درآمده‌اند. سیاست‌نامه‌نویسی در این دوران حاصل انباشت یک دوگانگی فکری فرهنگی است که از سویی بازتابی از اندیشه‌

  • سیر تحول عنوان‌بندی در سینمای ایران و جهان

    Article2009نگرهمحسن مراثی، الهه جوانمرد

    مقاله پیش‌رو در مورد بررسی سیر تحول عنوان‌بندی در آثار سینمای ایران و جهان است. بر اساس پژوهش انجام گرفته، این نتیجه‌گیری به دست آمد که عنوان‌بندی آثار سینمایی در ایران زیاد مورد توجه و اهمیت قرار نگرفته و هم چنین زمان و نیروی انسانی متخصص نیز برای این کار در نظر گرفته نمی‌شود. ع