Thesis

ارزش های تصویری قرآن های خطی و سیر تحول آن در دوره تیموری

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

کار بر روی متون مقدس به واسطه ورود به جهان هنرمندانی که ایمان، اثر آنان را با وارستگی همراه ساخته، همواره با وسواسی خوشایند همراه است. این وسواس در خصوص بررسی هنر کتاب آرایی نسخ قرآنی از آن جهت لازم به نظر می رسد، که به واسطه احتیاطِ حاصل از نگرانی هر گونه تحریف در قرآن از سوی هنرمندان، همواره این هنر در طول تاریخ با تحولی پیوسته اما تدریجی و درونی همراه بوده است. به نظر می رسد اصول اولیه، در اکثریت نسخ ثابت و بیشترین تفاوت در جزئیات هر نسخه است. لذا برای رسیدن به شناختی دقیق از ارزش های تصویری این نسخ، لازم است روندی دقیق و جزئی نگر را در پیش گرفت. انتخاب یک محدوده تاریخیِ مشخص می تواند برای رسیدن به این هدف موثر واقع شود تا بتوان به جای کلی گویی، بر جزئیات شیوه طراحی آثار متمرکز گردید. لذا دامنه این پژوهش به شناسایی شاخصه های نسخ قرآنی دوره تیموری به عنوان دوره ای درخشان در هنر کتاب آرایی ایران اختصاص یافته است. نسخ قرآنی متعددی از این دوره تاریخی در موزه ها، کتابخانه ها و برخی مجموعه های خصوصی داخلی و خارجی نگهداری می شود، اما با توجه به محدودیت های موجود در دسترسی به این منابع، نمونه های جمع آوری شده این پژوهش تنها شامل نمونه هایی است که به صورت کتاب و یا کاتالوگ انتشار یافته و یا از طریق مراجعه به آرشیو موزه ها در محدوده زمانی این پژوهش جمع آوری شده است. محوریت اصلی این پژوهش علی رغم برخی مباحث تاریخی، بر شیوه طراحی نسخ قرآنی و ارزش های تصویری آن، در کلیه زمینه های مرتبط خواهد بود. برای رسیدن به این هدف، کلیه جلوه های هنری و فنی به کار رفته در نسخ قرآنی مانند انواع هنرهای طلایی، اصول صفحه آرایی و روند ترکیب بندی صفحات، انواع شیوه های نگارشی و آرایه های تزئینی و ... در بخش های جداگانه مورد بررسی قرار گرفته است. در پایان هر بخش نمونه های جمع آوری شده به شیوه توصیفی مورد بررسی قرار گرفته و ما حصل آن به عنوان شاخصه های دوره تیموری در آن موضوع مطرح شده است. با استناد به آنچه طی این پژوهش حاصل آمد، عواملی چون انتخاب صحیح و متناسب قطع کتاب بر اساس کاربرد آن، استفاده از انواع کاغذهای الوان و تزئینی، تقسیمات هوشمندانه و دقیق هندسی در روند فضابندی صفحات (گرید مناسب)، انتخاب خط و تزئینات مناسب برای هر قسمت در عین زیبایی و کمال، رنگ گزینی صحیح و گردش رنگی دلنشین در فضای صفحه و ... از جمله عواملی است که در ایجاد کمال و اعتدال در کتاب آرایی این آثار موثر واقع شده است.

Supervisors and advisors

مصطفی اوجی، ابوالفضل ذابح

Similar theses

  • سیر تحول تصویری نقش شیر و گاو در نسخ خطی کلیله و دمنه

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده هنرعاصمه هادوی نیا

    مصورسازی متون کهن ادبی در تاریخ نگارگری از پیدایش اولین مکتب مورد توجه بوده است و همواره هنرمندان سعی بر به کارگیری بهترین ابزار و بستر جهت ساختار هنری مناسب برای جاودانه ساختن این متون ارزشمند که خمیرمایه فرهنگ این سرزمین است ،داشته اند . محقق در این مقال سعی بر تجزیه و تحلیل نگ

  • سیر تحول لباس و ابزار چوگان بازان ایران با استناد بر نسخ خطی و نگاره ها از دوره ساسانی تا دوره معاصر

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر - دانشکده هنرهای کاربردیفاطمه غلامی هوجقان

    چوگان یک سنت ایرانی است که قدمت آن به بیش از 2500 تا3000 سال قبل در ایران میرسد و به عنوان نخستین ورزش تیم به تیم جهان که دارای دروازه و توپ (گوی چوگان) است، شناخته میشود. چوگان یک بازی صرف نیست و ابعاد مختلف و متنوعی از برنامه ریزی و اندیشه را در کنار آمادگی اسب و چوگان باز نیاز

  • سیر تحول تصویرگری در نسخه های خطی پزشکی تاپایان دوره صفویه

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شاهد - دانشکده هنرحامد چکنی

    چکیده : پژوهش حاضر با هدف بررسی سیر تحول تصویرگری پژشکی از ابتدا تا پایان دوره صفوی گردآوری و تدوین شده است. برای رسیدن به این هدف در این تحقیق پس از ارائه مختصری از پیشینه تصویرگری و علم پزشکی در ایران ، به شناخت ، معرفی و بررسی نسخه های مختلف خطی پزشکی پرداختیم . در تصویرگری نس

  • مطالعه سیر تحول ارزش های شهروندی دانشجویان دانشگاه تبریز ونقش برنامه برنامه درسی پنهان.

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تبریز - دانشکده علوم تربیتی و روانشناسیآرزو نقیلی حکم آبادی

    چکیده : سیر تحول ارزشها وعوامل موثر برآن یکی از دلمشغولی های دست اندر کاران نظام آموزشی واجتماعی است. پژوهش حاضر درصدد مطالعه سیر تحول ارزش های شهروندی دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه تبریز و نقش برنامه درسی پنهان درآن بوده است . برای مطالعه موضوع و انجام پژوهش از چهارچوب نظری و

  • بررسی ارزش های فرهنگی در عناصر تصویری نقوش پرنده در ظروف دوره سلجوقی

    Thesis2011دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده هنر و معماریمحبوبه خسروی خافتری

    عنوان تحقیق: بررسی ارزش های فرهنگی درعناصرتصویری نقش پرنده درظروف دوره سلجوقی در ایران نقش پرنده یکی از اساسی ترین نقوش برگرفته از طبیعت در تزئینات بوده که به خصوص در نقوش به کار گرفته شده در ظروف تجلی خاصی دارد. این تحقیق با هدف چگونگی استفاده از بیان تصویری پرنده های قرن 5 و 6

  • ساخت رحل قرآن بر اساس منبت کاری دوره تیموری

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هنر اسلامی تبریز - دانشکده هنرمعصومه کریمیان

    تا کنون به طور دقیق وجامع آثار منبت کاری دوره تیموری بررسی نشده است وفقط گهگاهی در بعضی از کتابهای لاتین وبعضی از پایانامه ها به بخشی از این موضوع اشاره شده، به طور مثال در کتاب هنرهای ایران ، فقط دو اثر از سمرقند نام برده شده و توضیحات کامل در مورد آثار ندارد جهت رفع این خلاء مه

Similar items