Thesis

بررسی شفافیت و تیرگی معنایی در واژه های غیر بسیط زبان فارسی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

شفافیت و تیرگی موضوعی قابل بررسی در فصل مشترک حوزه های صرف، معنی شناسی و نحو است. زبان شناسان در مطالعات خود به شفافیت و تیرگی معنایی و صرفی در واژه های مرکب پرداخته اند، اما در این میان، واژه های مشتق و مشتق- مرکب کمتر مورد توجه قرارگرفته است و حتی می توان گفت که در این باره در زبان فارسی مقاله و پژوهشی جامع صورت نگرفته است. انتخاب موضوع این پژوهش نشانگر ضرورت تحقیق در این زمینه است. نگارنده ابتدا واژه های مشتق، مرکب و مشتق- مرکب را از فرهنگ دو جلدی سخن انوری استخراج کرده است و سپس ازکلمات استخراج شده صد واژه را به طور تصادفی انتخاب و پس از تحلیل و بررسی تکواژهای قاموسی، پیشوند ها و پسوندها رابطه ی معنایی و صرفی بین اجزا آنها را شناسایی کرده است. از این رهگذر نتایجی به دست آمد که در جای خود بسیار حایز اهمیت است، از جمله این که اگر چه در برخی واژه های غیربسیط هر دو تکواژ در معنی اولیه بکار رفته اند، اما با این حال واژه شفاف نیست. در این پژوهش چندین دلیل برای شفافیت و تیرگی مطرح شده است. از جمله این دلایل عبارتند از: مفهوم کانونی، اصل ترکیب پذیری معنایی، تجزیه پذیر بودن واژه، کلمات قابل قیاس، افزایش و کاهش معنایی، رابطه ی استعاری. این پژوهش در پنج فصل تدوین شده است که به ترتیب عبارتند از: کلیات، پیشینه ی پژوهش، مبانی نظری، تحلیل داده ها و نتیجه گیری. پژوهش حاضر گام کوچکی است برای مطالعات بعدی در زمینه شفافیت و تیرگی صرفی و معنایی واژه های مشتق و مشتق- مرکب. نتایج حاصل از این پژوهش می تواند در زمینه ی فرهنگ نویسی، واژه گزینی و نیز در آموزش زبان مورد توجه قرار گیرد. توجه به شفافیت و تیرگی در سطح واژه ها در واژه سازی به ویژه ساخت آگاهانه آن به طوری که از سوی متخصصان و به ویژه فرهنگستان زبان صورت می گیرد، حایز اهمیت است. نو آوری پژوهش حاضر در این امر است که تاکنون پژوهشی چه در قالب مقاله یا پایان نامه صورت نگرفته است که به شکلی یک پارچه مسئله ی شفافیت و تیرگی معنایی را در سطح تمام واژه های غیر بسیط در فارسی مورد توجه قرار داده باشد.

Supervisors and advisors

آزیتا افراشی

Similar items

  • بررسی قانون مجاورت هجا در واژه های بسیط زبان فارسی

    Article2014زبان شناسی و گویشu200cهای خراسانعالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا، فردوس آقا گل زاده، سکینه نویدی باغی

    هدف از انجام این پژوهش، بررسی میزان رعایت قانون مجاورت هجا (SCL)، در واژه های بسیط چندهجایی زبان فارسی است. برای انجام این پژوهش، 9553 واژۀ بسیط چندهجایی از فرهنگ لغت یک جلدی مشیری استخراج شد که در آنها 4694 توالی همخوانی در مرز هجاها مشاهده و شیب رسایی در آنها بررسی شد. بررسی ها

  • ماهیت و پیامدهای تحول معنایی واژگان عربی در زبان فارسی

    Article2015جستارهای زبانیادریس امینی، شهریار نیازی

    واژگان عربی در زبان فارسی دستخوش تحولات اساسی در حوزة معنایی شده­اند؛ چنانکه در ترجمة بسیاری از این واژه­ها به زبان عربی باید از واژگان دیگر عربی کمک بگیریم. بسیاری از این کلمات معنی خویش را کم وبیش از دست داده اند، معانی دیگری یافته اند و یا به کلی فارسی شده­اند؛ تا جایی که می ت

  • ماهیت و پیامدهای تحول معنایی واژگان عربی در زبان فارسی

    Article2015جستارهای زبانیادریس امینی، شهریار نیازی

    واژگان عربی در زبان فارسی دستخوش تحولات اساسی در حوزه معنایی شدهاند؛ چنانکه در ترجمه بسیاری از این واژهها به زبان عربی باید از واژگان دیگر عربی کمک بگیریم. بسیاری از این کلمات معنی خویش را کم‌وبیش از دست داده‌اند، معانی دیگری یافته‌اند و یا به‌کلی فارسی شدهاند؛ تا جایی که می‌توان

  • مفهوم سازی افعال حرکتی بسیط زبان فارسی: رویکردی شناختی

    Articleمطالعات زبان و گویش های غرب ایرانارسلان گلفام، دانشیار، دانشگاه تربیت مدرس آزیتا افراشی، دانشار، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی غزاله مقدم، دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

    پژوهش حاضر به بررسی مفهوم سازی افعال حرکتی بسیط در زبان فارسی از دیدگاه زبان شناسی شناختی پرداخته است. بدین منظور داده های پژوهش بر اساس چارچوب نظری ارایه شده از سوی تالمی (2000[2007]) تحلیل گردیده؛ و بسامد وقوع مؤلفه های مفهوم حرکت در افعال حرکتی بسیط زبان فارسی بررسی شده است. ت

  • بررسی تطبیقی تحول معنایی واژه‌های عربی در زبان فارسی با معنای آن واژه‌ها در زبان عربی امروزی

    روابط بین ملت های مختلف که در طول قرون و هزاره های گذشته شکل گرفته، موجب تبادلات فرهنگی و تمدنی در میان ملت ها گردیده است. چنین روابط تاریخی در میان سرزمین ایران از یک سو و کشور های عربی از سوی دیگر موجب ورود کلمات عربی به زبان فارسی شده است؛ که تا دوران معاصر نیز مورد استفاده قر

  • مفهوم‌سازی افعال حرکتی بسیط زبان فارسی: رویکردی شناختی

    پژوهش حاضر به بررسی مفهوم‌سازی افعال حرکتی بسیط در زبان فارسی از دیدگاه زبان‌شناسی شناختی پرداخته است. بدین منظور داده‌های پژوهش بر اساس چارچوب نظری ارایه شده از سوی تالمی (2000[2007]) تحلیل گردیده؛ و بسامد وقوع مؤلفه‌های مفهوم حرکت در افعال حرکتی بسیط زبان فارسی بررسی شده است. ت