تأثیر فهم مخاطب در کیفیت صدور احادیث اعتقادی، و فرآیند فهم آن ها
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
مراحل پیموده شده عبارتند از این که در گام نخستین با بیان نمونه هائی از اختلاف فهم مخاطبان حدیث، به اثبات این امر پرداخته شده، و بعد به بررسی تأثیر فهم مخاطب در کیفیت بیان معارف اعتقادی از طرف پیشوایان دین (علیهم السلام) برآمده، و در همین راستا به معرفی روش تمثیل و به کارگیری مَثَل، به عنوان یکی از بهترین شیوه های انتقال معانی و اعتقادات عالی به مخاطبانی که توانائی لازم برای دست یابی مستقیم به قله های معرفتی را ندارند، اشاره شده است. نتیجه به دست آمده این که، فهم دقیق احادیث اعتقادی که دارای شدت و ضعف بوده و گاهی مخالف یکدیگرند، متوقف بر شناخت دقیقی از جایگاه و رتبه ادراکی مخاطب آن حدیث، در مقام صدور می باشد. اما از آن جائی که شناخت مخاطبان پیشوایان دین (علیهم السلام) و تعیین درجه ادراکی آن ها، در این زمان امکان ندارد و از طرفی، منحصر کردن معارف اعتقادی مکتب اسلام، تنها به احادیثی که گزارشی از آن ها در جوامع روائی نقل شده، صحیح نیست زیرا در همان زمان صدور، افراد دارای ادراکات برتری نیز بوده اند که روایاتی از ائمه (علیهم السلام) به آنان رسیده، ولی به خاطر برخی از عامل ها مانند نهی امامان (علیهم السلام) از بیان آن احادیث به دیگران، یا نبود افراد شایسته برای پذیرش، آن احادیث منتقل نشده اند. بنابراین چاره ای از این نیست که به دنبال یافتن حقیقت گفتار پیشوایان دین (علیهم السلام) که پیراسته از تقیّد به مقدار فهم مخاطب است بوده، تا با دست یابی به آن گوهرمعنایی، هم به شناخت دقیقی از معارف اعتقادی دست یافته و هم حوزه اعتقادات در مکتب اهل بیت (علیهم السلام) را به عنوان حوزه ای نظام مند، به جهانیان شناساند. به همین منظور بایستی با به کارگیری تمام ابزارهای ادراکی، تلاش کرده تا به این هدف دست پیداکرد. نتیجه ی حاصل از تحقیق انجام یافته، که در حوزه معرفتی و فرهنگی کاربرد دارد این است که، چون اعتقادات توسط پیشوایان دین (علیهم السلام) با ملاحظه ی مقدار فهم مخاطبان بیان گشته، برای درک حقیقت آن ها می بایستی با توجه به موضوع گزاره ی اعتقادی، با نگرش عقلانی و معرفتی به مجموع احادیث، دنبال دست یابی به گوهرمعناییِ پیراسته از فهم مخاطبان بود، تا هم در فهم خویش از اعتقادات به خطا نرفته باشیم، و هم در مقام انتقال آن ها به اجتماع، با ملاحظه ی ظرفیت مخاطبان، به آن گوهرمعنایی لباس متناسب پوشاند.