تحلیل ژنتیکی صفات کمی و کیفی پشم و نقشه یابی نواحی ژنومی کنترل کننده این صفات در گوسفند نژاد بلوچی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
داده های مربوط به تجزیه کمی صفات پشم شامل 47672 رکورد وزن بیده ناشور مربوط به 13758 راس بره حاصل از 491 قوچ و 8109 میش است که در طی 28 سال (89-62) از گله های ایستگاه اصلاح نژاد عباس آباد جمع آوری گردیده و همچنین در طی سال های 1388 و 1389 از تعداد 926 راس دام نمونه پشم گرفته شد و صفات کیفی الیاف اندازه گیری شدند. اثر عوامل محیطی و ژنتیکی با استفاده از مدلهای مختلط دام بر روی 14 صفت کمی و کیفی الیاف پشم بررسی شدند. سال تولد وسن دام اثر معنی دار بر اکثر صفات کمی و کیفی پشم داشت. وزن بیده ناشور، وزن بیده تمیز و طول دسته الیاف در جنس نر بیش تر از ماده بود. سال و فصل پشم چینی تنها وزن بیده تمیز و ناشور را تحت تاثیر قرار داد. میانگین قطر الیاف دو گله ایستگاه عباس آباد با هم اختلاف معنی دار داشتند. میزان وراثت پذیری و تکرار پذیری وزن بیده ناشور به ترتیب 0/13 و 0/27 محاسبه گردید. وراثت پذیری صفات کیفی الیاف پشم شامل وزن بیده تمیز، عملکرد پشم، میانگین قطر الیاف، ضریب تنوع قطر، طول دسته الیاف، درصد الیاف حقیقی، درصد الیاف مدولا دار و درصد الیاف هتروتیپ به ترتیب 0/20، 0/23، 0/32، 0/24، 0/48، 0/65، 0/20 و 0/16 محاسبه شدند. نرخ رشد ژنتیکی وزن بیده از سال 1352 تا 1389 از طریق تابعیت میانگین ارزش های اصلاحی از سال تولد محاسبه گردید که افزایش 2/93 گرم بیده ناشور به ازای هر سال را نشان داد. بررسی میزان تنوع ژنتیکی و ساختار جمعیتی دو گله بلوچی ایستگاه عباس آباد با استفاده از 7 نشانگر ریز ماهواره ای و بر روی 503 راس دام انجام گرفت. میانگین و دامنه تغییرات آلل ها به ازای هر جایگاه به ترتیب 57/5 و 4 تا 7 آلل مشاهده گردید. متوسط هتروزیگوسیتی مشاهده شده تمام جایگاهها در هر دو گله کمتر از هتروزیگوسیتی مورد انتظار بود. آزمون تعادل هاردی-واینبرگ در کل جمعیت نشان داد که تمام جایگاه ها از تعادل خارج شده اند و انتخاب در طی سالهای مختلف فراوانی های ژنوتیپی را تغییر داده است. تجزیه واریانس بر پایه اطلاعات ژنتیکی نشان داد که بیش از 6/97 درصد اختلافات مربوط به داخل هر گله و تنها 4/2 درصد مربوط به اختلاف بین گله ای بود. میانگین محتوای اطلاعات چند شکلی برای تمام جایگاه ها در کل جمعیت برابر با 65/0 بود. نهایتا تایید تفرق qtl های موثر بر صفات کمی و کیفی الیاف پشم در نژاد بلوچی، در بخش هایی از کروموزومها ی 1، 5 و 25 بر روی 13 خانواده ناتنی پدری و با استفاده از 15 جایگاه انجام شد. آنالیز ناحیه کروموزومی مرتبط با صفات کمی (qtl) به روش مکان یابی درون فاصله ای مبتنی بر رگرسیون و با دو مدل تک qtl و دو qtl انجام گرفت. با آنالیز درونی خانواده ها چهارqtl برای صفات کمی و کیفی الیاف پشم بر روی کروموزوم 1 شناسایی گردید، که این qtl ها مرتبط با درصد اختلاط الیاف (درصد الیاف کمپ و هتروتیپ)، ضریب تنوع قطر الیاف در بیده پشم و وزن بیده ناشور بودند. آنالیز نشانگرهای کروموزوم 5 یک qtl در موقعیت cm89 مرتبط با وزن بیده تمیز را شناسایی کرد. و بر روی کروموزوم 25، تعداد هفت qtl شناسایی شد که مرتبط با صفات درصد اختلاط الیاف (درصد الیاف هتروتیپ، کمپ و حقیقی)، وزن بیده تمیز و ناشور، ضریب تنوع قطر الیاف و درصد الیاف با قطر 50-40 میکرومتر بودند.