Thesis

تجلی مفاهیم عرفانی در قصاید و غزلیات خاقانی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

خاقانی از جمله شاعران عارف ادبیات فارسی است. اما از آن جایی که هنر غالب او در قصاید به ویژه قصاید مدحی، وصفی و زاهدان? اوست این جنبه از شخصیت او تا حدی مغفول مانده است. از طرف دیگر زبان فخیم و مطنطن و ناهموار او در قصاید نیز با موضوع عرفان و زهد، که زبانی نرم و هموار می خواهد همگون نیفتاده است. نگاهی عمیق یا حتی گذرا به سراسر دیوان خاقانی موید این سخن است. اگر چه عرفان زهد آمیز او در مقایسه با شاعرانی مانند سنایی، عطار و مولوی فروغی ندارد، اطلاع دقیق او از عرفان نظری و عملی و کاربرد گسترد? آنها در غزلیات و قصاید هر خواننده ای را متقاعد خواهد کرد و به سادگی نمی توان از تلاش او در روند پیشرفت غزل عارفانه چشم پوشی کرد. هر چند گاهی اوقات به ویژه در قصاید خیلی از اصطلاحات عرفانی را در معنی غیر مصطلح به کار برده است که مد نظر ما در این پژوهش نبوده است. عرفان و مفاهیم عرفانی در سراسر غزلیات و بخش قابل توجهی از قصاید او منعکس شده است. خاقانی در غزلیات و قصاید برای بیان این مفاهیم، زبانی دوگانه دارد، در قصاید بیشتر زاهدانه می گوید و مفاهیمی مانند زهد، عزلت، قناعت و... کاربرد بیشتری دارند اما در غزلیات، عرفان او بیشتر قلندرانه است که با بیانی معمولاً رمزی ارائه شده است که سلوک عاشقانه ی سالک را ترسیم می کند. لذا مفاهیمی چون زلف و خط و خال و... بسامد بیشتری دارند. در عرفان عاشقانه خاقانی، گوشه هایی از عرفان شرقی سهروردی مقتول جلوه می کند

Supervisors and advisors

علی حیدری

Similar theses

  • تشبیه و مواد تصاویر آن در قصاید فارسی خاقانی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه مازندران - دانشکده علوم انسانی و اجتماعیمرتضی محمدزاده داغمه چی

    دنیای خیال و اندیشه ی خاقانی نشان دهنده ی روحیّات اوست اوانسانی زودرنج است ودر بسیاری ازجاهای شعرش از زمانه و حاکمان ومردم گله می کند و از طرف دیگر تسلیم یاوه گویی های دیگران هم نمی شود و غرور هنری خود را فراموش نمی کندو پیوسته در سخنوری خود را یگانه ی زمان می داند و نوع تصاویری

  • آشنایی زدایی در غزلیات خاقانی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بیرجندمرتضی فراقی

    چکیده یکی از مهم ترین شگردهایی که می تواند موجب برجسته تر شدن یک اثر ادبی شود، آشنایی زدایی است. با بررسی آشنایی زدایی در یک اثر هنری نه تنها به وسعت زبان شاعرانه آن اثر پی می بریم بلکه لذت درک ادبی مخاطب را نسبت به آن در می یابیم. زمانی ارزش واقعی هنر یک هنرمند مشخص می شود که بر

  • بررسی بیان در قصاید منتخب خاقانی

    Thesis2014دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفریده فتاحی اندبیل

    بیان در لغت به معنی روشنی و آشکاری و در اصطلاح یکی از سه شاخ? علوم بلاغت است که در آن از شیو? بیان مطلب و مقصودی واحد، به گونه های مختلف، بحث می شود. هر شاعر یا نویسنده ای برای بیان مقصود خود، با کمک نیروی تخیّل شکل های متفاوتی از بیان را ممکن است به کار ببرد که در مجموع از هم? آ

  • بررسی اصطلاحات عرفانی در غزلیات طالب آملی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمهدی اویسی کهخا

    سخن انسان بیانگر ارزش فکری و اندیشه والای اوست، تنها راهی که بتوان به خوبی شخصیت واقعی شخص را دریافت سخن و شیوه بیان اوست . از ویژگی¬های شاخص ادبیات ایرانی، این است که غنی از مضامین و مفاهیم مذهبی و عرفانی است. این مضامین، جزء جدایی¬ناپذیر ادبیات منظوم و منثور ماست و پیوندی گسترد

  • مضامین مشترک عرفانی در غزلیات سنایی وحافظ

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسلطان کندرانی

    ادبیات فارسی با بهره گیری از معارف اسلامی توانست غنی تر گردد و با زبانی گویا این معارف را به همگان بشناساند و جایگاه محکم فرهنگ ایرانی و اسلام را مستحکم تر کند. در این زمینه دو تن از شاعران نامدار فارسی که نقش برجسته ای از خود نشان دادند سنایی و حافظ هستند. شعر در آثار سنایی از ح

  • مفاهیم عرفانی و بازتاب هنری ان در دیوان فخرالدین عراقی وابن فارض مصری

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یاسوج - دانشکده علوم انسانیداریوش رستخیز

    مفاهیم عرفانی و بازتاب هنری آن در دیوان فخرالدّین عراقی و ابن فارض مصری چکیده پژوهش حاضر، مطالعه ای تطبیقی در چارچوب مکتب ادبیّات تطبیقی آمریکایی است که به منظور کشف روابط فرهنگی و ادبی، دو زبان فارسی و عربی صورت پذیرفته است، به همین سبب موضوع مفاهیم عرفانی و بازتاب هنری آنها در

Similar items

  • بررسی تطبیقی جلوه معشوق در غزلیات خاقانی و سعدی

    Articleنشریه پژوهش های زبان و ادب غناییمهرعلی یزدان پناه، روجا عدنانی

    چکیـده خاقانی از بزرگترین شاعران و قصیده سرایان ادب فارسی به شمار می رود. او در کنار قصاید غرّا و مطنطن به تصنیف غزلیات نیز، همت گماشت. عزم خاقانی در غزلسرایی، او را در جرگه پیشگامان غزل عارفانه قرار داد. چندی پس از او، سعدی، شاعر بلند آوازه و نام آور فارسی، علاوه بر نوشتن دو اثر

  • بررسی تطبیقی جلوة معشوق در غزلیات خاقانی و سعدی

    Article2012مطالعات زبان و ادبیات غناییمهرعلی یزدان پناه، روجا عدنانی

    چکیـده خاقانی از بزرگترین شاعران و قصیده سرایان ادب فارسی به شمار می­رود. او در کنار قصاید غرّا و مطنطن به تصنیف غزلیات نیز، همت گماشت. عزم خاقانی در غزلسرایی، او را در جرگة پیشگامان غزل عارفانه قرار داد. چندی پس از او، سعدی، شاعر بلند آوازه و نام­آور فارسی، علاوه بر نوشتن دو اثر

  • مقایسة تطبیقی ساختار و محتوای قصاید عربی خاقانی با معلقات سبع

    Article2011جستارهای زبانییوسف اصغری بایقوت، مهدی دهرامی

    هدف اصلی این مقاله، نقد و بررسی اشعار عربی خاقانی و یافتن آبشخورهای فکری و هنری آن است که تاکنون کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این مقاله نشان داده ایم که میان اشعار عربی خاقانی و معلقات سبع، ارتباط هایی وجود دارد و در پاره ای موارد این ارتباط ها، ماهیتی تقریباً تقلیدی

  • مقایسه تطبیقی ساختار و محتوای قصاید عربی خاقانی با معلقات سبع

    Articleجستارهای زبانییوسف اصغری بایقوت، دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران مهدی دهرامی، دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

    هدف اصلی این مقاله، نقد و بررسی اشعار عربی خاقانی و یافتن آبشخورهای فکری و هنری آن است که تاکنون کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این مقاله نشان داده ایم که میان اشعار عربی خاقانی و معلقات سبع، ارتباط هایی وجود دارد و در پاره ای موارد این ارتباط ها، ماهیتی تقریباً تقلیدی

  • مقایسه تطبیقی ساختار و محتوای قصاید عربی خاقانی با معلقات سبع

    Article2012جستارهای زبانییوسف اصغری بایقوت، مهدی دهرامی

    هدف اصلی این مقاله، نقد و بررسی اشعار عربی خاقانی و یافتن آبشخورهای فکری و هنری آن است که تاکنون کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این مقاله نشان داده ایم که میان اشعار عربی خاقانی و معلقات سبع، ارتباط هایی وجود دارد و در پاره ای موارد این ارتباط ها، ماهیتی تقریباً تقلیدی

  • استعاره مفهومی عشق در غزلیات خاقانی

    Article2024پژوهشنامه ادب غناییسونیا نوروزی جعفرلو، محمد حسین نیکدار اصل

    در مطالعاتِ زبان‌شناختی معاصر، کارکردِ استعاره ادراک و شناخت مفاهیم است. استعارة مفهومی عبارت‌است از درک مفاهیم انتزاعی بر اساس تجربة موجود از مفاهیم عینی. پژوهش حاضر به شیوة توصیفی-تحلیلی و در چهارچوب نظریة استعارة مفهومی لیکاف و جانسون به بررسی چگونگی و چرایی ادراک مفهومِ عشق د