Thesis

رذایل اخلاقی و شیوه های مبارزه با آن از دیدگاه امام علی علیه السلام

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

انسان، علاوه بر کالبد جسمانی خویش که آشکار و قابل رویت است، دارای نفسی است پنهان که همچون وجود جسمانی، مبتلا به امراض و بیماری های گوناگون می شود و نیاز به پزشک معالج دارد. بیماری های روح، همان رذایل اخلاقی است که موجب هلاکت و بدبختی انسان می باشد و درمان و سلامتِ آن، در گرو زدودن این غبارهای نفسانی و آراستگی آن به فضایل است که باعث سعادت و رستگاری اوست. در آغاز تولد، نفس آدمی بسان لوح نانوشته ای است که هیچ کمال و سعادت و یا نقص و شقاوتی را واجد نیست؛ بلکه تنها زمینه و استعداد پذیرش آن را داراست و این سعادت و شقاوت، بستگی تام به نوع تعلیم و تربیت و الگوی زندگی وی دارد. اگر نفس آدمی به گونه ای باشد که کارهای نیک و پسندیده از آن صادر شود، متصف به فضیلت گشته و انسان، فضیلت مدار می گردد و اگر نفس به گونه ای گردد که افعال زشت و ناپسند از آن صادر شود، متصف به رذیلت و خبث باطن می گردد. امام علی ???، به عنوان الگوی فضیلت و معلم اخلاق، به طرح رذایل اخلاقی و شیوه های مبارزه با آن در طول حیات خویش پرداخته اند. از دیدگاه ایشان هر صفتی که موجب قرب انسان به خدا و تشبه انسان به حضرت حق گردد، فضیلت و عکس آن رذیلت است. بنابراین رذایل اخلاقی اموری هستند که موجب دوری انسان از خداوند می گردند و طبعاً آثار فردی و اجتماعی آن، ناسازگاری و نداشتن روابط حسنه با بندگان و در مقیاس بالاتر با مخلوقات الهی خواهد شد. پژوهش حاضر شامل سه فصل می باشد که فصل اول، با عنوان مفاهیم و کلیات بوده، به بررسی معنا و مفهوم رذیلت و اخلاق و ارتباط این دو مقوله و اهمیت اخلاق اسلامی، معیار فعل اخلاقی، بررسی نسبیت اخلاق در اسلام و تصویر جامعه ای بدون رذایل اخلاقی در افراد این اجتماع، پرداخته شده است. فصل دوم به طور گسترده تری نفس انسانی را مورد کنکاش قرار داده، افراد را در برابر نیروهای مختلف آن دارای خلق و خوی های متفاوت می داند و نیز به ریشه های اخلاق رذیله از دیدگاه امیرالمومنین???، پرداخته و آن را حاصل وسوسه های نفس شیطانی، که با نام «نفس اماره»، مطرح می-باشد، دانسته، راهکارهای مقابله در برابر این نیروی منفی که در واقع برای امتحان بشر در صحنه ی دنیای فانی بوجود آمده و در نهاد بشر، از سوی خالق زیبایی ها مستقر گشته، بیان نموده است. در حقیقت، جوانه های فضایل، با مرگ خزان گونه ی رذایل، سر بر می آورند و با مراقبه دائم، رشد کرده، به سر حد کمال می رسند؛ نیز در این فصل، مراحل پیراستن دل از این آلودگی ها با توجه به کلام و منش الگوی انسان کامل، امیرالمومنین?، ذکر گردیده است. فصل سوم نیز با عنوان «عمده ترین رذایل اخلاقی و روش های مبارزه با آن ها» می باشد که به شمارش مهم ترین رذایل اخلاقی که منشأ و ریشه ی بسیاری از رذایل دیگر می باشد، و نیز روش های معالجه ی آن از دیدگاه مولی علی???، پرداخته شده است. اگر چه رذایل بی شماری وجود دارد و در طول زمان، انواع جدیدی از رذایل، بوجود می آیند، لیکن شناخت چند نمونه ی ذکر شده در این پژوهش و مطالعه روش های درمان آن از دیدگاه مولای متقیان، به عنوان کلیدی است برای شناخت و درمان سایر رذایل اخلاقی.

Supervisors and advisors

هادی فنایی، محمد مولوی

Similar theses

  • مال و سرمایه از دیدگاه امام علی علیه السلام

    Thesis2012سایر - دانشکده علوم حدیثسید حسین قدس

    چکیده ویژگی خاص امام علی علیه السلام آن است که بسیاری از آموزه‏های دینی را در مقام حکومت در این حوزه تطبیق کرده‏اند، لذا دیدگاه‏هایی در مسائل اجتماعی و سیاسی و اقتصادی دارند. حال مسئله اصلی این است که، خطوط کلی و روش‏های درست استفاده از مال و سرمایه مالی، از دیدگاه، گفتار، و رفتا

  • ماهیت عدالت از دیدگاه امام علی علیه السلام

    Thesis2014دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده علوم سیاسیاحمد کریمی

    عدالت از جمله مباحثی که در دین مبین اسلام، اعم از آیات متعدد قرآن کریم و احادیث ائمه معصومین (ع) بر روی آن تأکید بسیار شده است. و تحقق آناز اهداف مهم رسالتپیامبران الهی ذکرگردیده است. عدالت در لغت، اصلی است که بر حد وسط میان افراط و تفریط و احقاق حق ذیحق دلالت می کند. مع الوصف ام

  • سنت های اجتماعی از دیدگاه امام علی(علیه السلام)

    Thesis2011سایر - دانشکده علوم حدیثسید جواد حسینی شیجانی

    در این تحقیق بعد از بیان مقدمه و مباحث مقدماتی به فصل اول پرداخته شده است که دربار? کلیات و مفهوم شناسی واژگان کلیدی تحقیق و همچنین، دربار? نسبت تأثیر سنتها با تغییرات اجتماعی و نیز، دربار? نصوص دال بر تأثیر سنتهای اجتماعی است. در فصل دوم و سوم پس از بیان جایگاه سنتها اجتماعی، به

  • آزادی بیان از دیدگاه امام علی علیه السلام با محوریت نهج البلاغه

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزد - دانشکده ادبیات و علوم انسانیحمید رضا کشاورز

    آزادی بیان، یکی از مهمترین حقوق و ارزش اسلامی است که تاثیر زیادی در رشد و شکوفایی استعدادهای فردی و تکامل مادی و معنوی جامعه و اصلاح ساختارهای مختلف آن دارد. مسئله مهم در مورد آزادی بیان؛ نبود تعریفی جامع و کامل از آن است؛ تعریفی که در آن نه آزادی دیگران نادیده گرفته شود و نه به

  • شیوه های مقابله با اشرافیت از دیدگاه امام علی ( علیه السلام )

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینحمید عادلی

    اشرافیت، دنیا طلبی، رفاه زدگی و عشق و علاقه مفرط به دنیا به طور عام (مقام، ثروت و ...) که باعث می شود انسان در همه این زمینه های دنیوی یا برخی از آنها خواستار برتری و والایی باشد، یکی از صفات مذموم است که مانند یک ویروس خطرناک، فرد، جامعه و اعتقادات آنها را مورد هدف قرار داده و ب

  • بررسی حقوق شهروندی از دیدگاه امام علی علیه السلام و خلفای قبل از ایشان با محوریت نهج البلاغه

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه یزد - دانشکده علوم انسانیابوالقاسم باقری میدانی

    حقوق شهروندی و حقوق بشر از جمله اصطلاحاتی است که در دوقرن اخیر چهره جهانی به خود گرفته است و جریانات مختلف مردمی و سیاسی در پی برپایی این حقوق هستند.حقوق شهروندی جنبه درون حکومتی دارد اما در موارد زیادی با حقوق بشر مشترک است.این حقوق جنبه دینی هم دارد و در ادیان مختلف الهی مورد ت

Similar items

  • اخلاق در جهاد از دیدگاه امام علی علیه السلام

    Article2016پژوهش های نهج البلاغهمنصور پهلوان، فرهاد احمدی آشتیانی

    امروزه بعضی از گروه‌ها و دولت‌ها به نام جهاد اسلامی، مرتکب اعمال غیر انسانی می‌شوند که باعث شده اسلام به عنوان دینی شناخته شود که در مواجهه با دشمن، رعایت هیچ یک از اصول اخلاقی را لازم نمی‌داند. این مقاله با بررسی سیره امیرمومنان علیه السلام در جنگ‌ها، اهتمام بر رعایت اصول اخلاقی

  • اهمیت، نتایج و دستورالعمل «محاسبۀ نفس» از دیدگاه امام علی علیه السلام

    Article2023پژوهشنامه علویمحمد میری

    محاسبه نفس، یک آموزه مورد تأکید در اخلاق دینی است. به پیروی از میزان شریعت، در عرفان اسلامی نیز پرداختن به محاسبه نفس، به عنوان یک دستور سلوکی مهم مطرح شده است. امام علی علیه السلام نیز در خلال بخشهای متعددی از نهج البلاغه و در سایر روایات بر اهمیت محاسبه نفس تأکید ورزیده و برخی

  • سیاست خارجی دولت اسلامی از دیدگاه امام علی علیه ‏السلام

    Article2000فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسیسیدعبدالقیوم سجادی

    این نوشتار در پی آن است که ماهیت، مبانی و اهداف سیاست خارجی دولت اسلامی را در کلام امام علی علیه‏السلام مورد مطالعه و بررسی قرار دهد. ماهیت روابط خارجی از دیدگاه امام علی با تأکید بر این که آیا اصل جنگ بر این روابط حاکم است یا اصل صلح، بررسی شده‏است. با توجه به انسان‏شناسی امام و

  • آنومی سیاسی در ایرانِ امروز و راهکارهای مواجهه با آن از دیدگاه امام علی (علیه السلام) در نهج البلاغه

    Article2025پژوهشنامه انقلاب اسلامیمحمدرضا فریدونی، مجتبی پاشائی

    هدف: آنومی سیاسی یکی از مسائل اصلی دولت های امروزی به‌ویژه نظام جمهوری اسلامی ایران است که طی آن، پایبندیِ شهروندان به هنجارها، قوانین و سیاستگذاری‌ها با چالش مواجه شده است. بنابر همین اهمیت، احصای راهکارهای مواجهه با آنومی سیاسی در ایرانِ امروز از دیدگاه امام علی(علیه السلام) در

  • نقش فرهنگ در اقتدار ملی از دیدگاه امام علی علیه السلام

    Article2010فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایرانمحمدباقر بابایی طلاتپه

    هدف این مقاله مطالعه تعامل فرهنگ با سایر مؤلفه های قدرت ملی است. در واقع این مقاله در پی پاسخ به این سئوال است که فرهنگ در تعامل با سایر مؤلفه های سیاسی، اقتصادی، نظامی و اجتماعی قدرت ملی از دیدگاه امیرالمؤمنین علیه السلام در چه جایگاهی قرار گرفته و چه تعامل منطقی با سایر مؤلفه ه

  • تبیین تحولات اجتماعی از دیدگاه امام علی(علیه السلام) در نهج البلاغه

    Article2017پژوهشنامه علویفرهاد زیویار، حامد جوکار

    چکیده مقاله حاضر به‌بررسی تحولات اجتماعی از دیدگاه حضرت علی (ع) و مقایسه آن با دیدگاه جامعه‌‌شناسان می‌‌پردازد. از منظر امام (ع) تفرقه و گسستگی اجتماعی از آسیب‌‌هایی به‌شمار می‌‌آید که به بنیان‌‌های ثبات یک ساختار لطمه می‌زند و استمرار آن را دچار مشکل و از حرکت بالنده جامعه و حکو