Thesis

فرهنگواره ی خسر و شیرین نظامی گنجوی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

انسان از زمانی که پای به عرصه ی هستی نهاد، برای زنده ماندن و ادامه ی حیات، نیازمند ارتباط بود. ارتباطی که اننقال دهنده ی هدفش باشد زیرا انسان موجودی بالطبع اجتماعی است و تنها وسیله ای که می تواند اندیشه های او را به جهان بیرون مرتبط سازد، زبان است. زبان همانند سایر نهفته های بشری، سیری تحولی داشته است که مهم ترین تحول آن تبدیل گفتار به نوشتار می باشد؛ این تحول به انسان این امکان را می دهد که بتواند با گذشتگان ارتباط برقرار سازد، زیرا تا قبل از اختراع خط، ارتباط به صورت کلامی و رودررو با مخاطب بوده است. پژوهش درباره زبان، از اختراع خط آغاز شده است. یکی از تحقیقات در حیطه ی شناخت زبان، بررسی واژگان است که فرهنگ واژه نما این امکان را در اختیار پژوهشگران عرص? علم و ادب می-گذارد. به کمک این روش، پژوهشگر می تواند به ویژگی های اجتماعی، سیاسی، تاریخی، فرهنگی، هنری، دینی، روانشناختی، جغرافیایی، ادبی، زبانشناختی و سبک شناسی اثر شاعر مورد نظر دست یابد. هر نویسنده ای برای تبیین افکار خود، اثری خلق نموده است که با ابزار زبان و واژگان آن را به خواننده منتقل می سازد. "زبان وسیله ی بیان افکار و احساسات ماست و تنها وسیله یا موثرترین وسیله-ای است که جهان اندیشه و دنیای درون ما را با بیرون مرتبط می کند." (باطنی، 2:1383) "واژگان، دستگاهی اند از نشانه های ارادی که به منظور بیان فکر به کار می روند." (جهانبخش، 16:1383) برای آشنایی با افکار شاعر، لازم است کلام شاعر که در پس واژگان معنا و مفهومی نهفته دارد را بررسی نمود و تکرار و تاکید کلمه، بیانگر ویژگی های زبانی و اندیشه ی حاکم شاعر در اثرش می باشد. فرهنگواره ی حاضر بر اساس نسخه خسرو و شیرین نظامی، تصحیح و حواشی حسن وحید دستگردی به کوشش سعید حمیدیان تنظیم شده است. اساس تحقیق در این پژوهش، بررسی ترکیبات جدید و کاربرد واژگان به کار رفته در خسرو و شیرین نظامی گنجوی است. نظامی از جمله شاعرانی است که در ساخت ترکیبات جدید و واژه سازی هنر خود را در تمام آثارش نشان داده است، از جمله: به کار بردن فعل های تاریخی مانند دوسانیدن: چسبانیدن؛ ساخت واژگان جدید، مثل پارنج؛ آوردن دو حرف اضافه برای یک متمم؛ به کار بردن کلماتی که در دوره ی شاعر مرسوم بوده که اکنون رایج نیست، مانند کدین=کلنگ؛ به کار بردن واژگانی که دارای دو معنی بوده است ولی یک معنی آن امروز استفاده می شود، مثل دستور که در گذشته به معنی وزیر، فرمان و مثال بوده که اکنون مورد دوم شناخته شده است. هم چنین در آثار نظامی کلمه هایی وجود دارد که دارای معنا و مفهوم چندگانه است، مانند: کشیدن، خاک و ... که دارای معنا و مفهوم چندگانه هستند. مطالب این پژوهش در پنج فصل گردآوری شده که به شرح ذیل می باشد: فصل اول: شامل کلیات پژوهش است که در آن اهداف و روش ها و پیشینه ی تحقیق بیان شده است. فصل دوم: دربرگیرنده ی زندگی نامه ی نظامی گنجوی و نیز اوضاع سیاسی، اجتماعی، دینی و ادبی ایران در عصر نظامی است. فصل سوم: محقق در این فصل به منظور معرفی آثار نظامی به صورت عام، و منظومه ی خسرو و شیرین به صورت خاص، اقدام به بررسی سبک و ویژگی های شعر نظامی کرده است. فصل چهارم: بخش مهم تحقیق را در بر دارد و شامل داده های پژوهشی از قبیل: لغات و اصطلاحات، کنایات، تلمیحات، آیات و احادیث، اصطلاحات عرفانی، دیوانی، نجومی، طبی، منطق، بازی ها و قمار، پزشکی، تعلیمات اسلامی، موسیقی، امثال و حکم و باورهای عامیانه در خسرو و شیرین نظامی گنجوی، به تصحیح و حواشی حسن وحیددستگردی و به کوشش سعید حمیدیان است که به صورت الفبایی شرح داده شده است. فصل پنجم: در این فصل نتیجه گیری لازم از تحقیق انجام گرفت و سپس فهرست ها و ضمایم مورد نیاز به آن افزوده شد. در پایان منابع و مآخذ مورد استفاده در تحقیق ذکر گردیده است. در مرحله گردآوری داده های پژوهش، از شیوه ی توصیفی استفاده شد. بدین ترتیب که محقق با مراجعه به کتابخانه های تخصصی دانشگاهی و منابع معتبر، اقدام به جمع آوری اطلاعات مرتبط با موضوع تحقیق کرد و آنها را بر اساس روش فرهنگ نویسی به صورت مدخل های الفبایی و تعاریف و توضیحات هر مدخل به همراه مثال ها و شواهد استخراج شده از منظومه ی خسرو و شیرین نظامی گنجوی تصحیح وحید دستگردی (1388) دسته بندی و تدوین کرد. با توجه به عنوان و ماهیت پژوهش، بیشترین منابع مورد استفاده فرهنگ ها و لغت نامه ها می باشند که سعی شده از جامع ترین فرهنگ های موجود استفاده شود. در طول مراحل تحقیق از کتابخانه های معتبر مانند کتابخانه ی ملّی، کتابخانه ی دانشکده ی ادبیات دانشگاه تهران، کتابخانه ی دانشکده ی ادبیات دانشگاه علاّمه طباطبایی و کتابخانه ی دانشگاه پیام نور و پایگاه های اینترنتی مرتبط استفاده شده است.

Supervisors and advisors

نرگس محمدی بدر، فرهاد درودگریان

Similar theses

  • بررسی ساختِ واژه درمنظومه خسرو شیرین نظامی گنجوی

    Thesis2013دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده زبانهای خارجیساغر جهانشاهی

    منظوم? خسروشیرین دارای 6512 بیت شعر و به طور تقریبی 71632 واژه است که تمام این ابیات به دقّت خوانده شده اند و تمام واژگان مرکب و مشتقِ این منظومه در دو فصلِ سوم و چهارم تحلیل شده اند. این منظومه از 138 قصیده تشکیل شده است. طولانی ترین قصید? این منظومه، 191 بیت دارد. نام این قصیده

  • تحلیل تطبیقی خسرو شیرین نظامی گنجوی و نوروز خواجوی کرمانی

    Thesis1995وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید بهشتیجعفر میرزایی

    داستان سرایی منظوم با نظامی گنجوی به اوج رسید و شیوه جدیدی که او در داستان پردازی بویژه داستانهای منظوم عاشقانه بوجود آورد، سبب تحولی عظیم در داستانسرایی فارسی گردید. داستانسرایی بعد از نظامی تا حدی متاثر و یا دنباله کار نظامی است و شاعران بسیاری بعد از نظامی، گوی نظیره پردازی در

  • بررسی جنبه های نمایشی درخسرو و شیرین نظامی گنجوی/موضوع عملی: نگارش نمایشنامه دیدار شوم

    Thesis2002وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده هنرپریسا مهجور

    این پژوهش برآن است که با معرفی یکی از چهره های ادب فارسی ، حکیم نظامی گنجوی و بررسی آثار او ، بویژه منظومه داستانی خسرو و شیرین ، به جستجوی این مساله بپردازد که این اثر دارای جنبه های نمایشی است یا خیر؟ چرا و چگونه؟ به همین خاطر ابتدا اشاره شده است که مقصود از جنبه های نمایشی چیس

  • نمودهای نشاط و سرور در خسرو و شیرین نظامی گنجوی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده علوم انسانیمحمود نصراللهی
  • بررسی شخصیت پردازی در خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی گنجوی

    Thesis2013دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد - دانشکده ادبیات و علوم انسانیعلی اکبر بهپور

    هر داستانی باری از معنا و مفاهیم را باخود به دنبال دارد . این بار بر دوش شخصیت هایی است که توسط خالق داستان خلق شده اند. این شخصیت های یک داستان هستند که با رفتار ها و گفتار های خود و اینکه چه جایگاهی در میان تناسبات و روابط فی مابین اجزای داستان دارند درصدد هستند خود را در معرض

  • فرهنگواره هفت پیکر نظامی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده ادبیاتمنصوره میرزاخانی

    حکیم ابو محمدالیاس بن موید نظامی گنجه ای از شاعران پارسی گوی سده ی ششم هجری است. مضامین اشعار وی با توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی و علمی عصر او به مسایل مذهبی، مدح و منقبت ائمه اطهار و مدح سلاطین، مواعظ و حکم ، عرفانو داستان سرایی اختصاص یافته است. این پژوهش به استناد اشعار او ف

Similar items