Thesis

بررسی تطبیقی نقد و اعتراض در شعر حافظ و اخوان ثالث

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

قرن هشتم و دوران معاصر، دو دوره ی مهم در تاریخ ادب فارسی به شمار می روند. حافظ و مهدی اخوان ثالث از شاعران سرآمد این دو دوره می باشند که با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی عصر خود به تناسب به مسائل اجتماعی گرایش نشان داده اند. یکی از مهم ترین مضامینی که سهم عمده ای از اشعار این دو شاعر را به خود اختصاص داده، انتقاد و اعتراض نسبت به نابسامانی ها و کج روی های موجود در جامعه است. برای مقایسه در زمینه ی این موضوع، این پژوهش در پنج فصل انجام شده است؛ فصل اول مقدمه و کلیاتی از موضوع مورد بحث است، در فصل دوم اوضاع سیاسی و اجتماعی عصر حافظ و اخوان ثالث و زندگی و اندیشه ی هر دو شاعر، مورد بررسی قرار گرفت و وجود برخی شباهت ها و تفاوت ها در این زمینه ها محرز گردید. در فصل سوم به بررسی شیوه های انتقاد و اعتراض در شعر حافظ و اشعار اخوان به صورت جداگانه پرداخته شد و مشخص گردید که هر دو دارای اعتراضات اجتماعی، سیاسی و فلسفی هستند و هر دو شاعر به دلیل شرایط زمانه گاهی از رمز و ابهام و نماد وسمبل برای انتقاد های خود استفاده می کنند و زمانی با سلاح تیز طنز و کنایه فریاد اعتراض خود را به گوش دیگران می رسانند. در فصل چهارم شیوه های اعتراض و انتقاد آن ها در چهار حوزه ی اندیشه و تفکر، محتوا، مخاطب و زبان و بیان، مورد مقایسه و تحلیل قرار گرفت. در فصل پنجم که نتیجه گیری آمده، مشخص شد که اگرچه اخوان مانند حافظ دارای اعتراضات سیاسی، اجتماعی و فلسفی است و در برخی افکار از جمله نزدیک شدن به اندیشه ی خیامی به حافظ نزدیک است، اما در مقابلِ شعاع گسترده ی اندیشه های حافظ، دامنه ی اعتراضاتش محدودتر و در سطح خاصی خلاصه می شود.

Supervisors and advisors

محمد حسین کرمی، غلامرضا کافی

Similar theses

  • بررسی تحلیلی تطبیقی نماد در شعر مهدی اخوان ثالث و بدر شاکر السیاب

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمجید سلیمانی

    این پژوهش به بررسی تحلیلی- تطبیقی نماد در شعر مهدی اخوان ثالث و بدرشاکر السیاب اختصاص یافته است. نگارنده در فصل اول به کلیات می پردازد و بعد از اینکه تعریف روشنی از نماد، نشانه، علامت، سمبول و تمثیل ارائه داده، نماد را در گستره ی دانش بلاغت مورد بررسی قرار داده و به پیوند طبیعت،

  • تحلیل و بررسی اندیشه های خیامی در شعر مهدی اخوان ثالث

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بوعلی سینا - دانشکده ادبیات و علوم انسانیناهید خسروی

    دانشگاه بوعلی سینا مشخصات رساله/پایان نامه تحصیلی عنوان: تحلیل و بررسی اندیشه های خیامی در شعر مهدی اخوان ثالث نام نویسنده: ناهید خسروی نام استاد راهنما: دکتر نجمه نظری نام استاد مشاور: دکتر مهدی شریفیان دانشکده: ادبیات و علوم انسانی گروه آموزشی: زبان و ادبیات فارسی رشته تحصیلی:

  • بررسی فضاهای مفهومی در شعر مهدی اخوان ثالث با رویکرد شعرشناسی شناختی

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه ولی عصر (عج) - رفسنجان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیسهیلا صادقی

    پژوهش حاضر، به تحلیل نگاشت¬های مفهومی در چند شعر از مهدی اخوان ثالث بر مبنای نظریۀ شعر شناسی شناختی و در چارچوب نظریات مارگریت فریمن (2000)، فوکونیه (2005) و ترنر (2002)، می¬پردازد. در رویکرد شعر شناسی شناختی امکان بررسی متون ادبی، به واسطه ی ابزارهای زبان شناسی شناختی امکان¬پذیر

  • مقایسه انواع تلمیح در شعر مهدی اخوان ثالث و احمد شاملو

    Thesis2012دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفائزه بوذری

    تلمیح یکی از عناصر و آرایه های مهم شعر فارسی است و می تواند ما را در رسیدن به آبشخورهای فکری و فرهنگی و اندیشه های شاعران رهنمون باشد. تلمیحات موجود در شعر نو حاصل بینش و نگرش متاثر از دوران جدید است. تلمیحات تازه و متنوعی در شعر نو شکل گرفته که در جای خود مستلزم تحقیقات تازه ای

  • بررسی آرمانشهر در شعر مهدی اخوان ثالث،احمد شاملو و سهراب سپهری

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه ایلامزهرا زمانی

    اندیشه آرمان شهر و آرزوی دستیابی به جهان مطلوب ذهن بسیاری از اندیشمندان، فلاسفه و شاعران را به خود مشغول کرده است. در ادب کلاسیک و در آثار شاعران بزرگ، اندیشه آرمان شهر وجود دارد. امّا در دوره معاصر با توجه به ورود بیشتر شعر به مسائل اجتماعی این مساله چشمگیرتر شده است. شاعر معاصر

  • بررسی سیر تحوّل معنا و ارتباط آن با زبان و تصویر در شعر مهدی اخوان ثالث (م. امید)

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه لرستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیاحمد کنجوری

    در پایان نامه ی حاضر، زندگی شاعرانه ی مهدی اخوان ثالث- از آغاز تا فرجام- در چهار دوره ی متمایز، از نظر معنا، زبان و تصویر، مورد بررسی قرار گرفته است. پایان نامه در پنج فصل تنظیم شده است. در فصل نخست، کلیّات و تعاریف مربوط به تحقیق و اصول و روشهای مورد توجّه در بررسی شعر آمده است.

Similar items

  • نقدِ نگاهِ اسطوره ای در شعرِ مهدی اَخَوانِ ثالث

    Article2022شعر پژوهیاسد آبشیرینی

    نقدِ نگاهِ اسطورهای در شعرِ مهدی اَخَوانِ ثالث اسد آبشیرینی* چکیده اخوان ثالث را نمی‌توان بیرون از هندسهای که جهان اسطورهای برای او ترسیم میکند، تصوّر کرد. آن اندازهای که اندیشهی اسطورهای اسباب آشناییزداییها و فرم را در شعر او بنیاد نهاده است، به همان میزان نیز پیریز آن نقاط آسیب

  • واکاوی تطبیقی برخی مضامین ادبیات پایداری در شعر مهدی اخوان ثالث و امل دنقل

    Article2015ادب نامه تطبیقینعیم عموری، محبوبه عقیقی

    تلاش اصلی شاعر در ادبیات پایداری آن است که شعرش آینۀ دردها و رنج­های مردمی باشد که از ظلم حکومت خودکامه به ستوه آمده اند. امید به آینده، نوید پیروزی، دعوت به مبازره و ایستادگی در برابر ظلم وستم و ستایش آزادی و آزادگی، از موضوعات اصلی ادب پایداری است. از سوی دیگر مکتب سلافی «روسی»

  • واکاوی تطبیقی برخی مضامین ادبیات پایداری در شعر مهدی اخوان ثالث و امل دنقل

    تلاش اصلی شاعر در ادبیات پایداری آن است که شعرش آینۀ دردها و رنجهای مردمی باشد که از ظلم حکومت خودکامه به ستوه آمده‌اند. امید به آینده، نوید پیروزی، دعوت به مبازره و ایستادگی در برابر ظلم وستم و ستایش آزادی و آزادگی، از موضوعات اصلی ادب پایداری است. از سوی دیگر مکتب سلافی «روسی»

  • جریان‌شناسی اندیشه در شعر مهدی اخوان ثالث

    Article2023نقد، تحليل و زيبايي شناسي متونحامد صافی

    مؤلّف مخاطب، معنا و قالب چهار ضلع یک اثر ادبی را شکل می‌دهند. مؤلّف مفهومی را در مجرای قالب قرار می‌دهد که مخاطب آن را رمزگشایی می‌کند. بنابراین یک اثر ادبی را می‌توان از زاویۀ هر یک از این چهار ضلع، مورد بررسی قرار داد. در پژوهش حاضر، به دنبال آن هستیم که از میان اضلاع یک اثر اد

  • جریان سمبولیسم اجتماعى در شعر مهدى اخوان ‏ثالث

    در این مقاله به مقوله جریان سمبولیسم اجتماعى در شعر مهدى اخوان‏ثالث، پرداخته شده است. جریان سمبولیسم اجتماعى از مهم‏ترین جریان‏هاى ادبى در شعر معاصر ایران به‏شمار مى‏رود که توسط نیمایوشیج (با شعر "ققنوس" که اثرى کاملاً نمادین و رمزى است) بنیان‏گذارى شد. پس از نیما شاعرانى چون شام

  • دیالکتیک شکل و محتوا در شعر «زمستان» اخوان ثالث

    Article2012شعر پژوهیمحمد خسروی شکیب، مجتبی جوادی نیا

    جریان ادبی که نیمایوشیج بنیان نهاد در جایگاه یک سبک مشخص و مستقل، مقلدان فراوانی را به خود جذب کرد. اخوان ثالث یکی از شاعرانی است که هم در سبک و بیان و هم در انتقال اندیشه‌های ضمنی سیاسی و اجتماعی، تابع نیماست. «زمستان» یکی از موفق‌ترین شعرهایی است که از نظر شکل و انتظارات فرمالی