Thesis

موجودات اساطیری در متون کهن و روایات حماسی ایران

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

انسان از آغاز با نگاه جستجوگر خود در پی کشف رازهای کائنات بوده است. گاه درماندگی او از یافتن پاسخی برای این رمز و رازها و رسیدن به خواسته ها، و گاه اندیشه ی خلاق او موجب شده نخست دست به آفرینش خدایان بزند و سپس از شهریاران و پهلوانان معمولی و برخی جانوران، موجوداتی اساطیری بسازد که نیرویی شگفت انگیز و فراطبیعی دارند. تا به امروز، پیرامون اسطوره های ایرانی پژوهش های بسیاری انجام گرفته، اما بیشتر آنها به مسایلی کلی همچون اساطیر آفرینش، رستاخیز، مرگ و... پرداخته اند؛ یا اینکه موضوعاتی همچون ایزدان، پهلوانان و در مواردی موجوداتی همچون اژدها و سیمرغ را مدنظر قرار داده اند. در کل تا کنون پژوهش جامع و گسترده ای درباره ی موجودات اساطیری در متون اوستایی-پهلوی، و روایات حماسی ایران انجام نگرفته؛ از همین رو جای خالی چنین پژوهشی که می تواند گامی باشد در جهت نمودار ساختن گوشه هایی از اندیشه و فرهنگ ایرانیان باستان، احساس می شود. در این پژوهش که به شیوه ی اسنادی و کتابخانه ای انجام گرفته، تلاش شده تا پس از بحثی کوتاه پیرامون اسطوره و حماسه، با بررسی متون اوستایی و پـهـلـوی از یک سو و روایات حماسیِ شاهنامه، گرشاسپ نامه، فرامرزنامه، بهمن نامه و داراب نامه از سوی دیگر، ضمن ارایه ی یک دسته بندی منطقی از این موجودات در قالب جانوران اسطوره ای، موجودات نیم انسان–نیم حیوان، دیوها و پری ها، به جایگاه و نقش این موجودات در باورها و اندیشه ها ی جامعه ی ایرانیان باستان، پرداخته شود.

Supervisors and advisors

مصطفی ندیم

Similar theses

Similar items

  • واکاوی زمینه های مطالعه صنایع دستی در متون کهن دوره اسلامی ایران

    اگرچه در متون کهن به گونه های مختلف از صنایع دستی سخن به میان آمده است، اما در پژوهشهای امروزی چندان مورد توجه نیست. بر این اساس گشودنِ درهای جستجو برای اشراف بیشتر به گذشته صنایع دستی، ضرورت کنکاش در متون را دوچندان می کند. لذا برای آگاهی از تجلی صنایع دستی در متون، واکاوی گسترد

  • پیوند اسب و قهرمان در روایتهای اساطیری و حماسی ایران

    Article2021کهن نامه ادب پارسیعلیرضا مظفری

    آشنایان و شیفتگان ادبیات حماسی اساطیری ایران، به قطع و یقین متوجه پیوستگی راز آمیز قهرمانان این نوع ادبی با اسبشان شدهاند. در نگاه نخست چنان مینماید که اسب قهرمانان حماسی و اساطیری برای تناسبیابی با سواران و صاحبان خود تواناییهای متفاوت با دیگر نمونههای نوع خویش دارند. این اسبها

  • جایگاه مصلحت عمومی و رضایت مردم در زمام‌داری ایرانی (مطالعۀ موردی کتیبه‌ها و متون کهن ایران)

    Article2024پژوهشنامه علوم سیاسیشهرام یوسفی‌فر، نوذر خلیل‌طهماسبی

    پژوهش حاضر بر آن است تا برخی کتیبه‌ها و به‌ویژه متون کهن ایران را از منظر آیین زمام‌داری بازخوانی کند.وارسی متون کهن نشان می دهد مسئلۀ زمام‌داری در ایران باستان گرچه بر محور اقتدارگرایی و نبود مشارکت مردم استوار بود اما در آیین زمام‌داری ایرانی، بحث خیر عمومی یا صلاح عامه از منزل

  • بررسی سیمای آدم آبی و پری دریایی در متون کهن ایرانی و خاستگاه اساطیری آنها

    Article2025زبان و ادب فارسیاحسان پورابریشم

    باور به انسان‌نمایانی که در دریاها و دریاچه‌ها زندگی می‌کنند، از روزگاران قدیم تاکنون در فرهنگ ایرانی مشاهده می‌شود. آنها در متون کهن، به‌ویژه عجایب‌نامه‌ها و متون جغرافیایی، به شکل انسان و با نام آدم آبی توصیف شده‌اند. گاه نیز به شکل نیمه‌زن/مرد-نیمه‌ماهی تصویر می‌شوند که یادآور

  • روان‌درمانگری در ایران باستان و میان‌رودان (با تکیه بر متون کهن ایران و الواح میان‌رودان)

    Article2022اخلاق و تاريخ پزشكيکتایون فکری پور، آزاده حیدرپور

    با پدیدارشدن جامعه شهری استرس و مشکلات روانی پیامد آن نیز پدیدار گشت. پیشینیان به‌طورکلی بیماری را نتیجه تعامل با عوامل بیرونی از قبیل خدایان، شیاطین و ارواح می‌پنداشتند. ایرانیان بیماری را آفریده اهریمن و میان‌رودانیان‌بیماری را ناشی از خشم خدایان بر شخص بیمار به دلایل مختلف می‌

  • بررسی اخلاق طبابت در برخی از متون کهن ایران و اسلام

    Articleاخلاق پزشکیمریم زراعتکار، دانشجوی سال چهارم دندانپزشکی و عضو کمیته تحقیقات گروه اخلاق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز. فرزاد محمودیان، عضو هیأت علمی و دبیر کمیته تحقیقات گروه اخلاق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز. (نویسنده مسؤول)

    دانش و حرفه پزشکی در متون کهن ایران و اسلام، همواره به عنوان علم و شغلی مقدس بشمار آمده و بخصوص در تعالیم دینی و اسلامی از قدیم الایام بعنوان یک عبادت تلقی شده است. رعایت اصول اخلاقی و حرفه­ای در امر طبابت به عنوان مهمترین خصیصه برای طبیبان و پزشکان ایرانی و اسلامی مورد توصیه و ت