Thesis

هنجارهای سیاسی در اندیشه متفکران سرمایه اجتماعی و اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در سالهای اخیر اندیشه متفکران سرمایه اجتماعی در ادبیات توسعه و جامعه شناسی توجه بسیاری را به خود معطوف کرده است. محتوای اصلی این اندیشه شبکه های اجتماع مدنی، اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی، مشارکت اجتماعی و انواع مختلفی از روابط اجتماعی است. از طرف دیگر کلیت اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)«حکومت اسلامی به ولایت و زعامت فقها» هنجارهایی همچون؛ آزادی ها در چهارچوب قوانین و شرع، عدالت در تمامی جنبه های آن، ضدیت با استبداد، تأکید بر اصول اسلامی و انسانی، ایجاد زمینه های مشارکت مردم در حکومت اسلامی و تأکید اساسی بر مسئولیت های اجتماعی مردم، هم به عنوان یک حق، و هم به عنوان یک تکلیف، را در بر دارد. با توجه به مطالب ذکر شده مدعای این پژوهش« بررسی نسبت هنجارهای مطرح شده در اندیشه متفکران سرمایه اجتماعی و اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)» است. فرضیه این پژوهش این است که " مسئولیت متقابل اجتماعی مردم" و "مشارکت سیاسی" در اندیشه متفکران سرمایه اجتماعی و اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) قابل تطبیق است». روش مورد استفاده در این پژوهش روش کیفی تحلیل محتوا می باشد. چهارچوب نظری پژوهش ما نیز اندیشه چهار مرحله ای اسپریگنز است. بنابراین متناسب با روش کیفی تحلیل محتوا و مرحله چهارم اندیشه اسپریگنز، محتوای این دو هنجار سیاسی در اندیشه سرمایه اجتماعی و اندیشه سیاسی امام(ره) بازیابی شده و مورد تطبیق و مقایسه قرار گرفتند. در بازیابی این دو هنجار در اندیشه سرمایه اجتماعی گفته شد که این دو هنجار سیاسی به صورت مستقیم به کار نرفته اند بلکه می توان مصادیقی برای آن دو در سرمایه اجتماعی ذکر کرد. از جمله این مصادیق می توان به اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی، شبکه های اجتماع مدنی و همیاریهای متقابل اشاره کرد. از طرف دیگر این دو هنجار به وضوح در اندیشه امام(ره) ذکر شده و مصادیق آنها مورد اشاره قرار گرفت. از جمله مصادیق” مسئولیت متقابل اجتماعی مردم" در اندیشه سیاسی امام(ره) می توان به حمایت و پشتیبانی مردم از دولت، نظارت و مشورت، حضور مداوم مردم و مقاومت آنها در برابر مشکلات اشاره کرد. همچنین از جمله لایه ها و مصادیق "مشارکت سیاسی" می توان به رأی دادن، انتخاب کردن و شدن، انتقاد کردن و مخالفت، استیضاح، مبارزه با ظلم و استبداد، نظارت همگانی، احزاب، رسانه های جمعی و حق تعیین سرنوشت اشاره کرد. نتایج حاصله از مقایسه محتوای این دو هنجار در اندیشه متفکران سرمایه اجتماعی و اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) به این شرح است که دو هنجار سیاسی هم در " سرمایه اجتماعی" و هم در "اندیشه سیاسی امام(ره) از نظر نتیجه و عملکرد باعث کاهش هزینه ها و تسریع و تسهیل روابط و کنش های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی می شوند. در ضمن تفاوتهای بنیادینی بین نگاه این دو اندیشه به این دو هنجار سیاسی وجود دارد. به این معنا که هنجار ”مسئولیت متقابل اجتماعی مردم" در "سرمایه اجتماعی" نوعی وظیفه است که در نتیجه اعمال دیگر شهروندان به وجود می آید و محتوای آن در نتیجه تراوشات ذهنی انسانهاست. به همین ترتیب "مشارکت سیاسی" در اندیشه "سرمایه اجتماعی" حقی است که هیچ قانونی نمی تواند آن را از شهروندان سلب نماید، حتی اگر جنبه ضدیت با نظام سیاسی حاکم پیدا کند. در ضمن محتوای این هنجار سیاسی نیز عرفی و بشری است. در حالی که هنجار "مسئولیت متقابل اجتماعی مردم" در اندیشه سیاسی امام(ره) هم حق و هم تکلیفی است برای شهروندان، که باید آن را انجام دهند. همچنین اسلام محتوای این هنجار را تشکیل می دهد. به همین ترتیب "مشارکت سیاسی" در اندیشه سیاسی امام(ره) در چهارچوب نظام اسلامی معنا دارد و ضدیت با آن را تجمل نمی کند مگر این که حکومت جنبه طاغوتی داشته باشد. همچنین این هنجار محتوای خود را از اسلام می گیرد.

Supervisors and advisors

محمدحسین جمشیدی

Similar theses

  • سرمایه اجتماعی در اندیشه امام خمینی(ره) social capital ih thought imam khomeini

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه معارف اسلامی قم - دانشکده مطالعات انقلاب اسلامییوسف فتحی

    چکیده کلید واژه ها : سرمایه اجتماعی، دین، اعتماد اجتماعی ، رهبری امام خمینی، اخوت اسلامی، مشارکت، عوامل فرسایش امام خمینی نظام جمهوری اسلامی را عامل حفظ اسلام می داند. از این رو بر حفظ جمهوری اسلامی تاکید می کند. این تحقیق جمهوری اسلامی را به عنوان برایند سرمایه اجتماعی مطرح ساخت

  • سرمایه اجتماعی در اندیشه و عمل امام خمینی (ره )

    Thesis2008وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده علوم اجتماعیسیده فاطمه فقیه

    سرمایه ی اجتماعی مفهومی است که طرح جدی مباحث آن، به دهه های اخیر استناد داده می شود؛ با این حال با توجه به ماهیت موضوع، مفاهیم، مولفه ها و شاخص های آن، که عمده ترین آن اهمیت یافتن پیوندها و روابط میان افراد و گروه ها و سرمایه ی ناشی از آن هاست، می توان آن را مفهومی قدیمی در یک قا

  • سرمایه اجتماعی در اندیشه و سیره امام خمینی(ره)

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه امام صادق علیه السلام - دانشکده علوم سیاسی و معارف اسلامیامیر محمدی

    مفهوم سرمایه اجتماعی که به تازگی در ادبیات مربوط به علوم اجتماعی وارد شده ، مفهومی پیچیده ، چند وجهی و بین رشته ای است که علی رغم تازگی و پیچیدگی ، توجه بسیاری از صاحبنظران حوزه های مذکور را به خود جلب کرده و توانسته است از ابهامات و کاستی های نظری بحث های اقتصادی - اجتماعی تا حد

  • نسبت سنجی مولفه های جریان اصلاحات و اندیشه سیاسی امام خمینی (ره)

    Thesis2012سایر - پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامیهادی حنیف نیا

    بعد از رحلت امام خمینی (ره )و خروج کشور از جنگ تحمیلی، گروه ها و گفتمان های سیاسی انقلابی بر مبنای دو گرایش اصلاح طلب و اصول گرا به منازعه سیاسی با یکدیگر پرداختند و هر کدام از آنها تلاش می کردند تا بر اساس اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) کنش سیاسی خویش را موجه و مشروع جلوه داده و بر

  • بررسی میزان آشنایی نسل سوم انقلاب اسلامی ایران با اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) (مورد مطالعه: طلّاب و دانشجویان شهر قم)

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعلی اکبری معلم

    اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) مبنای تأسیس نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد و حفظ و انتقال درست و به موقع آن اندیشه، موجب بقا و استمرار حاکمیّت نظامِ بر آمده از آن می شود؛ بنابراین، « بررسی میزان آشنایی نسل سوم انقلاب اسلامی ایران با اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)» حایز اهمیّت است؛ چون

  • قدرت سیاسی در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره).

    Thesis2012سایر - پژوهشکده امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامیاحمد یوسفی مقدم رهنی

    در این تحقیق سعی شده ارتباط مفهوم قدرت سیاسی در اندیشه سیاسی امام خمینی بر اساس نظریه موریس باربیه مورد ارزیابی قرار گیرد.فهم معنای قدرت سیاسی در اندیشه امام خمینی کمک می کند تا بسیاری از روابط قدرت و سازوکارهای حکومت در جمهوری اسلامی قابل درک باشد. تجربه تاریخی نشان می دهد که دی

Similar items