Thesis

قشربندی اجتماعی دراشعارسنایی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

قشربندی نظامی خاص مبتنی بر نابرابری های اجتماعی و رده بنذی گروه ها و افراد یک جامعه براساس میزان بهره گیری آن ها از فرصت های زندگی و ارزش های اجتماعی است. در جوامعی که قشربندی ونابرابری عمیق وجود دارد، افراد و گروه هایی که از قدرت و ثروت بیشتری بهره مندند به همان میزان در طبقات اجتماعی حایز رتبه های بالاتر اجتماعی هستند. این موضوع به دوره ی خاصی اختصاص ندارد، عصر غزنوی یکی از دوره هایی است که تمایزو تفاوت های طبقاتی را به روشنی می توان دید ، این نابرابری ها در اشعار سنایی نیز بازتاب یافته است چنانکه در بررسی و مطالعه ی اشعار سنایی موردی که بیش از هر چیزی به چشم می آید ،این است که هرچه یک طبقه ی اجتماعی از پایگاه اجتماعی بالاتری برخورداراست ، به همان میزان توجه سنایی را بیشتر به خود جلب کرده است.چنانکه سلاطین که در رأس هرم طبقاتی قرار دارند ،بیشترین حجم اشعار سنایی را به خود اختصاص داده اند. محتوای اصلی این پایان نامه بررسی اقشار و طبقات جامعه ی عصر سنایی است که در شعر او بازتاب یافته است.در این مورد ابتدا نهاد حکومت و نهاد دین و نهاد اقتصاد را از یکدیگر جدا کردیم آنگاه ارکان تشکیل دهنده ی هر یک را جداگانه مورد کاوش قرار دادیم.علت اینکه نهاد آموزش را در این پژوهش به طور اختصاصی مورد مطالعه قرار نداده ایم ، آن است که در آن دوره نهاد آموزش کاملاً زیر نظر نهاد دین قرار داشت و به روشنی نمی شد این دو نهاد را از یکدیگر متمایز کرد.علاوه براین نهاد خانواده نیز چون از دیدگاه برخی از جامعه شناسان پایه ی قشربندی قرار نمی گیرد ، در این پژوهش مورد بررسی قرار نگرفت. نهاد حکومت خود متشکل از دو گروه است یکی دربار و دیگری دیوانخانه. در نهاد دربار غیر از پادشاهان ، طبقات دیگری بخشی از اشعار سنایی را به خود اختصاص داده اند که عبارتند از : شاهزادگان ، خواجگان ،حاجبان و خادمان که هریک جداگانه مورد بررسی قرار گرفته و صفات و ویژگی های هریک را از دیدگاه سنایی بیان کرده ایم.در بخش دیوانسالاری نیزاز این گروه ها در اشعار سنایی نام برده شده است:دیوان وزارت و وزیران،دیوان قضا و قاضیان،دیوان رسالت و دبیران، دیوان عرض و سپاهیان ، دیوان احتساب و عوامل زیر مجموعه ی آن مانند : محتسب یا شحنه ، عسس، پاسبان و عوان... شاعران نیز بخش قابل ملاحظه ای از اشعار سنایی را به خود اختصاص داده اندکه سه گروه از آن ها در شعر سنایی قابل بازیابی اند : شاعران درباری ، شاعران بازاری و شاعران منحول (سارقان ادبی ). نهاد دین به دو گروه عمده قابل تقسیم اند : یکی فقها و اربابان دین و دیگری اهل تصوّف که گروه اول بیشتر مورد اعتراض و انتقاد سنایی واقع شده اندو گروه دوم یعنی اهل تصوف نیز شامل صوفیان و زاهدان و درویشان و قلندران می شوند که از دیدگاه سنایی تنها قلندران قابل ستایش اند. اما نهاد اقتصاد که به دو گروه تقسیم شده اند : اول مناصب و مشاغل اقتصاد درباری همچون مستوفی و عامل و متصدی ضرابخانه. و دوم مشاغل بازاری و پیشه وری که سنایی از حدود پنجاه شغل عصر خود نام برده است از دهقانان و برزگران و عطاران گرفته تا گازران و کفشگران و گورکن ها و کنّاسان . علاوه بر این بخش دیگری به این پژوهش اضافه کرده ایم به نام طبقه بندی نژادی و قومی و در آن هریک از اقوام آن دوره که در شعر سنایی نامی از آنها برده شده است مورد بررسی قرار کرفته است مانند : ترکان، هندوان ، زنگیان ، تازیکان و اعراب ، کردها و صقالبه و بلغارها. هریک از این اقوام به داشتن صفات و خصلت هایی معروف بوده اند که در این پژوهش به آن ها اشاره شده است. در پایان تحقیق نیز دو گروه عمده ی تشکیل دهند ی جامعه یعنی توانگران و تهیدستان را مورد بررسی قرار داده ایم و دیدگاه سنایی در باره ی هر یک را بیان کرده ایم .

Supervisors and advisors

احمد امیری خراسانی، محمدرضا صرفی

Similar theses

  • قشربندی اجتماعی در قرآن کریم (براساس مطالعه تطبیقی تفسیرالمیزان و نمونه)

    Thesis1998وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرساکرم چیتی

    در پژوهش حاضر، نابرابری و قشربندی اجتماعی در قرآن را براساس مطالعه تطبیقی دو تفسیر المیزان و نمونه مورد بررسی قرار داده ایم. هدف از انجام این بررسی، کشف رویکرد از قشربندی اجتماعی در قرآن - براساس تفاسیر مذکور - و مقایسه این رویکدر با دیدگاههای رایج قشربندی اجتماعی است . در این پژ

  • قشربندی اجتماعی بر حسب پرستیژ شغلی

    Thesis2002وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تهران - دانشکده علومهوشنگ نایبی

    فصل اول موضوع کلی تحقیق که تبیین قشربندی اجتماعی است عنوان می شود و نظری اجمالی به نظریه هایی که در جامعه شناسی برای تبیین نابرابری اجتماعی و از جمله قشربندی اجتماعی ارائه شده است بیان می شود. فصل دوم کوششی است برای ارائه تبیینی از قشربندی اجتماعی و مدلی تجربی برای اثبات آن . در

  • بررسی رابطه ی بین ساختار خانواده و قشربندی اجتماعی عهد ساسانی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان خراسان رضوی - دانشکده علوم اجتماعیمحمد پورکار

    این پایان نامه با عنوان: «بررسی رابطه ی بین ساختار خانواده و قشربندی اجتماعی دوره ی ساسانی» می باشد که مهم ترین هدف های این تحقیق عبارتند از: توصیف ساختار و کارکرد خانواده ی دوره ی ساسانی و قشربندی اجتماعی آن عهد و تبیین ماهیت و چگونگی رابطه ی پدیده های اجتماعی یاد شده. چهارچوب ن

  • قشربندی اجتماعی در دوره افشاریه

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخنسیبه علیزاده وشکی

    قشربندی اجتماعی یکی از جنبه های عمومی و همیشگی جوامع انسانی است. از این رو همه ی جوامع بشری دارای سلسله مراتب اجتماعی بوده اند. این پدیده نشان دهنده ی تفاوت ها و نابـرابری های اجتماعی، اختلافات سطح زندگی و امکانات بین گروه های مختلف اجتماعی است و جوامع مختلفی را در بر می گیرد. جا

  • تاثیر گروههای منزلتی بر دگرگونی قشربندی اجتماعی در جزیره العرب تا پایان عصر نبوی با تکیه بر قرآن

    Thesis2014دانشگاه الزهراء علیها السلام - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخهدیه تقوی

    قشربندی اجتماعی در جزیره العرب قبل از اسلام متناسب با شرایط سیاسی، فرهنگی و اقتصادی جامعه، رده بندی هایی را نشان می دهد، که متاثر از معیارهای قدرت، ثروت و منزلت منجر به سلسله مراتب اجتماعی شده بود. اقشار اجتماعی این دوره بر اساس نظام قومی- قبیله ای موجود، از لایه های مجزایی تشکل

  • بررسی تاثیر قشربندی اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی (در میان دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زنجان)

    Thesis1998وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرسحسین احمدی

    این تحقیق را با فرض تاثیر قشربندی اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی، شروع کرده و در ادامه تحقیق به این نتیجه رسیده ایم که در کنار تاثیر مستقیم قشربندی اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی، این عامل از طریق خرده فرهنگ طبقاتی نیز بر پیشرفت تحصیلی تاثیر می گذارد. در زمینه عوامل خرده فرهنگ طبقاتی بر سه ع

Similar items

  • تجدید مفهوم سازی شاخص قشربندی اجتماعی : نقدی بر شاخصهای رایج قشربندی اجتماعی

    Article2004نامه علوم اجتماعیحمید عبداللهیان، هوشنگ نایبی

    در این مقاله با تاکید بر مفهوم سازی در تحقیقات اجتماعی تجربی لزوم مبتنی بودن شاخص قشربندی اجتماعی بر مفهوم سازی نظری مطرح میشود سپس مفهوم فونکسیونالیستی دیویس و مور از قشربندی اجتماعی تحت عنوان نظریه کارکردی قشربندی اجتماعی بازسازی می شود و بر تمایز این مفهوم سازی نظری از مفهوم ط

  • تحلیلی بر قشربندی اجتماعی در گلستان سعدی

    Articleتاریخ ادبیاتسیروس احمدی، دانشگاه یاسوج محمّد حسین نیکدار اصل، دانشگاه یاسوج

    قشربندی اجتماعی یا نظام نابرابری های اجتماعی، به عنوان واقعیتی عینی و ملموس، در طول تاریخ در جامعه بشری وجود داشته و اندیشمندان اجتماعی به طرق مختلف به انعکاس آن پرداخته اند. شاعران و نویسندگان ادبی نیز در آثار خویش به این پدیده اجتماعی توجّه داشته اند. سعدی، شاعر بلندآوازه قرن ه

  • دگرگونی نظام قشربندی اجتماعی در ایران از سقوط ساسانیان تا پایان امویان

    Article2011تحقیقات تاریخ اجتماعیشهرزاد ساسان پور، حسین مفتخری

    ورود اسلام به ایران دگرگونی هایی در ساختار سیاسی و اجتماعی ایران به وجود آورد و بخشی از قشربندی اجتماعی ایران دستخوش دگرگونی شد. این پژوهش صرفاً تأثیر ورود دین اسلام بر قشربندی اجتماعی ایران را از سقوط ساسانیان تا سقوط امویان بررسی می کند. سؤال اصلی پژوهش آن است که ساخت سیاسی، اق

  • دگرگونی نظام قشربندی اجتماعی در ایران از سقوط ساسانیان تا پایان امویان

    ورود اسلام به ایران دگرگونی‌هایی در ساختار سیاسی و اجتماعی ایران به وجود آورد و بخشی از قشربندی اجتماعی ایران دستخوش دگرگونی شد. این پژوهش صرفاً تأثیر ورود دین اسلام بر قشربندی اجتماعی ایران را از سقوط ساسانیان تا سقوط امویان بررسی می‌کند. سؤال اصلی پژوهش آن است که ساخت سیاسی، اق

  • تبیین قشربندی اجتماعی

    Article2002نامه علوم اجتماعیهوشنگ نایبی، حمید عبداللهیان

    این مقاله کوششی برای ارائه تبیین قشربندی اجتماعی و اثبات تجربی آ، در ایران است در این مقاله ضمن نقد برخی از اصول نظریه کارکردگرایی دیویس و مور به مفهوم سازی جدیدی از تبیین قشربندی اجتماعی می پردازیم ادعای ما این است که از زمان انتشار اولین مقاله دیویس و مور در سال 1945 میلادی تا

  • تفاوت قشربندی اجتماعی در مناطق شمالی و جنوبی جزیره العرب و منطقه حجاز در آستانه ظهور اسلام

    Articleفصلنامه علمی پژوهشی تاریخ اسلامهدیه تقوی، استادیار گروه تاریخ دانشگاه الزهراء(س)

    قشربندی اجتماعی در جزیره العرب قبل از اسلام، متأثر از نظام قبیله ای و سنت های حاکم بر آن، سلسله مراتبی پلکانی داشت. این قشربندی در مناطق شمالی و جنوبی، با توجه به توسعه سازمان اجتماعی و همچنین رشد سیاسی و اقتصادی این مناطق، تفاوت هایی با قشربندی منطقه حجاز یافت. این مقاله می کوشد