تأثیر تلقیح تلفیقی جدایه های سینوریزوبیوم و باکتری های ریزوسفری رشد گیاه بر گرهزایی و رشد یونجه تحت تنش خشکی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
نیتروژن یکی از مهمترین عناصر غذایی در گیاهان است که کمبود آن در خاک از عوامل اصلی محدود کننده رشد گیاهان میباشد. این در حالیست که در حدود 78 درصد از گاز موجود در اتمسفر، گاز مولکولی نیتروژن بوده که به صورت مستقیم برای گیاهان قابل جذب نمیباشد. یکی از مهمترین راههای تثبیت نیتروژن موجود در اتمسفر، برقراری همزیستی بین گیاهان لگوم و باکتریهای ریزوبیوم میباشد. کودپاشی مراتع بهخصوص در مناطق خشک و نیمهخشک که همواره با عامل محدود کننده رطوبت مواجه است، موجب میگردد تا مقدار کمی از این کودها مورد استفاده قرار گیرد و از طرفی ضمن تحمیل هزینههای سنگین موجب آلودگی محیط زیست شوند. در تحقیق حاضر، به منظور بررسی کارایی جدایههای سینوریزوبیوم در همزیستی با گیاه یونجه در یک آزمون گلخانهای تأثیر 32 جدایه سینوریزوبیوم همراه با دو تیمار شاهد یکی مثبت (بدون تلقیح با کود نیتراتی) و دیگری منفی (بدون تلقیح و بدون کود نیتراتی) بر وزن تر و خشک اندام هوایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد جدایههای sr8، sr14، sr15، sr26، sr42،sr51 ، sr52 و sr75 همزیستی خیلی موثری با گیاه یونجه ایجاد کردند. بر اساس نتایج مربوط به ارزیابی فاکتور موثر بودن همزیستی، 2 جدایه sr15)و (sr42 از بین 32 جدایه سینوریزوبیوم انتخاب و در یک آزمون گلخانهای تأثیر کاربرد تلفیقی این جدایهها با باکتریهای pgpr p52)و (p9بر شاخصهای رشد و جذب عناصر غذایی تحت تأثیر سطوح مختلف خشکی (70،50 و 30 درصد رطوبت ظرفیت زراعی) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که جدایههای سینوریزوبیوم بر وزن خشک اندام هوایی، باکتریهای pgpr بر وزن خشک اندام هوایی و تعداد گره و همچنین اثر متقابل باکتریهای pgpr و تنش خشکی بر وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه و تعداد گره اثر معنیداری نشان دادند. در مورد جذب عناصر غذایی، جدایههای سینوریزوبیوم تنها بر جذب منیزیم اندام هوایی اثر معنیداری داشتند لیکن تأثیر باکتریهای pgpr بر جذب عناصر نیتروژن، کلسیم، منیزیم و پتاسیم و اثر متقابل جدایههای سینوریزوبیوم و باکتریهای pgpr بر جذب آهن اندام هوایی معنیدار شد. همچنین اثر متقابل جدایههای سینوریزوبیوم و تنش خشکی بر جذب آهن و فسفر اندام هوایی و باکتریهای pgpr و تنش خشکی بر جذب آهن، مس، نیتروژن و منیزیم اندام هوایی معنیدار گردید. همچنین نتایج نشان داد که با افزایش تنش خشکی مقادیر شاخصهای رشد و جذب عناصر غذایی بهطور معنیداری کاهش یافت.