Thesis

تأثیر متقابل شناخت حسی و شهود عرفانی در قرآن

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

چکیده شهود عرفانی، مهمترین ویژگی انسان است که او را از دیگر موجودات، متمایز و او را شایسته مقام خلافت الهی ساخته است. سرچشمه هایی که انسان برای کسب شهود عرفانی به آن مجهّز شده است، عبارتند از:حواس ظاهری، عقل و قلب که موجب شده اند انسان بتواند شناخت را به حسی، عقلی و شهود عرفانی تقسیم نماید. اغلب اندیشمندان بر یکی از این مبادی تأکید ورزیده و بر این اساس مکاتب متعددی را نظیر حس گرایی، خردگرایی و یا شهودگرایی پدید آورده اند که هرکدام از این مشرب ها از یک نحله فکری نشأت می گیرد. اما این سوال مطرح است که ارتباط و تأثیر متقابل این مبادی شناختی در قرآن و آموزه های وحیانی چگونه است؟ لذا این رساله با ایده کشف و تبیین نوع ارتباط و تأثیر میان مبادی شناخت در قرآن، صورت گرفت. این پژوهش از روش کیفی ( از نوع توصیفی –تحلیلی) همراه با استنباط بهره برده است. از این رو با بررسی آیات مرتبط با مسأله شناخت حسی و شهود عرفانی و نیز با بهره گیری از تفاسیر عرفانی و منابع فریقین و نظریات صاحب نظران، نتایج، استنباط و تبیین گردید. نتایج به دست آمده نشان می دهد: 1- میان انواع شناخت ارتباط و تأثیرمتقابل وجود دارد. شناخت حسی، که معرفتی در باره جهان محسوس است و از راه حواس ظاهری حاصل می شود، مقدمه ای برای شهود عرفانی به شمار میآید. شهود عرفانی پس از وحی بالاترین معرفتی است که افراد با ایجاد ویژگی های خاص در نفس خویش به آن دست می یابند. در این معرفت انسان با قلب خود، حق را در همه موجودات مشاهده و همه موجودات را به صورت به هم پیوسته و به شکل یک حقیقت زنده به نظاره می نشیند؛ زیرا همه هستی با یک امر خدا ایجاد شده، که فلاسفه آن را توحید فعل خدا می نامند. 2-ارتباط مستقیم و متقابل بین حواس ظاهری و دریافت های درونی وجود دارد. از دیدگاه قرآن، هر یک از انواع شناخت حسی و شهود عرفانی دارای اعتبار، ارزشمندی و قلمرو ویژه ای است که در این پژوهش تبیین شده است. 3- روش شناخت مورد تأکید قرآن، روش منحصر به فردی است که می توان آن را «روش جامع» نامید. 4- واژگان قرآن، هنگامی معنای عمیق خود را مییابند که افزون بر حواس، با عقل و قلب هم ادراک شوند. یعنی لفظ، معنا و روح و حقیقت الهی موجود در کلمه قرآنی همراه باهم مورد توجه قرار گیرد

Supervisors and advisors

ابراهیم فتح الهی

Similar theses

Similar items

  • بررسی استدلال صدرالدین قونوی در دفاع از اعتبار معرفتی شهود عرفانی

    Article2025پژوهشنامه عرفانمحمد کیوانفر

    مسئله اصلی این مقاله بررسی استدلال صدرالدین قونوی در دفاع از اعتبار شهود عرفانی است. ابتدا صورت‌بندی استدلال او طرح می‌شود که به‌طور‌مختصر این است:الف. [علی الادعا] دو راه برای کسب معرفت صحیح وجود دارد، عقل و شهود؛ ب.عقل ما را به معرفت صحیح نمی‌رساند؛ در نتیجه: تنها راه معرفت صحی

  • بررسی جنبه معرفت شناختی ماهیت کشف و شهود در قرآن و عرفان

    کشف و شهود عرفانی از جمله راههای کسب معرفت به خداوند تلقی شده است. پژوهش حاضر به تبیین جنبه معرفتشناختی آن نزد عرفا و قرآن کریم میپردازد. روش تحقیق در این مقاله توصیفی- تحلیلی میباشد و از اسناد کتابخانه‌ای استفاده شده است. هدف از تحقیق، بررسی و تبیین کشف و شهود عرفانی از منظر قرآ

  • شهود عرفانی و ارزش معرفت شناختی آن

    Article2013اندیشه دینیمحسن جوادی، علیرضا معظمی گودرزی

    در این مقاله، سخن در بررسی ارزش معرفت شناختی راه و طریق اهل شهود است. در مقدمه تاریخچه، واژه شناسی و فرق میان تصوف و عرفان بیان خواهد شد. مفاهیم کلیدی که معرفت شناسی عرفانی با توجه به آنها صورت میگیرد توضیح داده شده، دیدگاه عالمان و فیلسوفان مسلمان در مورد جایگاه شهود عرفانی مطرح

  • عوامل کشف و شهود در قرآن و روایات

    یکی از منابع معرفت، «کشف و شهود عرفانی»، اعم از شهود عین‌الیقینی و حق‌الیقینی است که در قرآن و روایات از منزلت و موقعیت بنیادی‌ـ راهبردی برخوردار می‌باشد.: 1ـ عوامل حصول معرفت شهودی از منظر قرآن و روایات چیست؟ 2ـ آیا معرفت شهودی از منظر قرآن و روایات اعتبار و حجیت معرفت‌شناختی دا

  • معرفت‌شناسی حیرت در آثار جامی: تحلیل جایگاه نادانی آگاهانه در عبور سالک از علم رسمی به شهود عرفانی

    Article2027معرفت و بصيرت اسلاميمحمد رضا کیوانلو شهرستانکی، ماندانا علیمی، محمد شریف حسینی، Mohammad Reza Keyvanloo Shahristanaki

    پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه معرفت‌شناختی حیرت در آثار عبدالرحمن جامی و تبیین نقش نادانی آگاهانه در گذار سالک از علم رسمی به شهود عرفانی انجام شده است. مسئله اصلی آن است که حیرت در اندیشه جامی صرفاً حالت روانی ناشی از ابهام یا فقدان اطلاعات نیست، بلکه مرتبه‌ای متعالی از خودآگاه

  • بررسی تطبیقی شهود عرفانی شیخ شهاب‌الدین سهروردی با تجربه دینی ویلیام جیمز

    Article2025قبساتفاطمه عبداله پور سنگچی، حسین رهنمائی

    یکی از مهمترین مسائل دین‌پژوهی در سده‌های کنونی، تجربه دینی (Religious experience) است. پرسش اساسی در تجربه دینی به ویژه نوع عرفانی آن (Mystical experience) ، میزان واقعیت متعلّق تجربه است. شهود که از گونه‌های تجربه‌های عرفانی به شمار می‌آید، از موضوع‌های برجسته در فلسفه و عرفان