Thesis

تحلیل جایگاه فرهنگی - اجتماعی زن در آثار داستانی توفیق الحکیم و صادق هدایت

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

یکی از نتایج آشنایی با فرهنگ و تمدّن اروپایی در عصر بیداری در کشورهای عربی و آستانه‏ی مشروطیّت در ایران، انعکاس مسأله ی زن در ادبیّات می‏باشد. پیشرفت و تحوّل در شوون اجتماعی باعث شد که هم زنان خود به آفرینش آثاری دست بزنند و هم مورد توجّه و اعتراض روشنفکران قرار بگیرند و در این کوشش ها شاعران و نویسندگان در صف اوّل قرار داشتند. از آن جایی که صادق هدایت سازنده ی اصلی ادبیّات داستانی، نقد ادبی و نخستین مترجم با قریحه ی آثار نویسندگان نو آور اروپایی در ایران هم چنین توفیق الحکیم پدر نمایشنامه نویسی معاصر عرب به نوعی با عصر بیداری و مشروطه و تحوّلات آن در ارتباط بودند، آثار این دو منبع خوبی برای بررسی این موضوع قرار گرفت. مهم‏ترین مضامین مطرح شده در داستان‏های هدایت و توفیق الحکیم مضامین اجتماعی وفرهنگی به خصوص جایگاه اجتماعی زنان در آن دوره است و گاهی مضامین اصلی حولِ موقعیّت زنان می‏چرخد؛ زنانی که در نوشته‏های هدایت حضور می‏یابند متأثّر از اوضاع اجتماعی آن دوره، زنانی مغموم، ستمدیده، دور از محیط‏های علمی ـ فرهنگی جامعه، محصور در خانه‏ها و در بسیاری از مسائل بی‏اختیار و تحت سلطه‏ی مردان می‏باشند که مطابق با هنجارهای آن دوره زندگی می‏کنند، البتّه در برخی از داستان‏ها، شخصیّت زنان تحت تأثیر تغییرات فرهنگی جامعه، متحوّل می‏شود و آنها به برخی حقوق از دست رفته‏ی خود دست می‏یابند. امّا شخصیّتِ زن در نمایشنامه‏های توفیق الحکیم اکثراً شخصیّتی منطقی وقانع‏کننده نیست و بیشتر بر اساس افکار، فرضیّات، ‏حکایت‏های دینی یا اسطوره‏های عامیانه بنا گردیده که به ندرت با شخصیّت واقعی ومنطقی زن مطابق است، لکن برعکس نمایشنامه، او ‏در ترسیم شخصیّتِ زن در رمان، موفقیّت بیشتری داشته، زیرا شخصیّتی که از زن در رمان نشان می‏دهد به شخصیّت واقعی وی نزدیک‏تر است این زنان برخی آرمانی، هوشمند و فداکارند وبرخی متجدّد، فاسد و بی‏بند و بار هستند

Supervisors and advisors

مهدی خرمی سرحوضکی، ابراهیم استاجی، حسن مجیدی

Similar theses

Similar items

  • تحلیل نسبت میان درون‌مایه‌های آثار داستانی سیمین دانشور با پیشینة فرهنگی ایران

    آفرینش متن بدون ارتباط با میراث ادبی و متون قبل از آن صورت نمی‌گیرد. رُمان و داستان کوتاه معاصر فارسی ژانری (نوع ادبی) نسبتاً نوپاست. ارتباط این ژانر نوپدید با میراث فرهنگی پُردیرینة ایران موضوعی درخور تأمّل است. در نقد ادبی به منظور بررسی ارتباط بین متون، رویکردی نو به نام بینام

  • بررسی کاربرد عناصر فرهنگ عامّه (فولکلور) در آثار داستانی صادق هدایت

    Article2011مطالعات بلاغیعبدالله حسن زاده میرعلی، مهدی احمدی لفورکی

    صادق هدایت یکی از نخستین نویسندگان و پژوهش‌گرانی است که با فرهنگ عامّه‌ی مردم ایران برخورد علمی و دقیق داشت. وی ضمن پژوهش در فرهنگ عامّه (فولکلور) در داستان‌های خود نیز از این عناصر استفاده کرد و تصویری روشن از فرهنگ و آداب و رسوم سرزمین خود در آن ارائه داد. داستان‌های هدایت به‌ع

  • نقد شخصیت در آثار داستانی صادق هدایت

    Articleزبان و ادب فارسی

    چکیده شخصیت­های داستانی از طریق انتساب خصیصه­های فردی، اجتماعی، سیاسی و ... در یک متن معرفی می­شوند و در جریان کنش­ها و واکنش­ها، بازتاب دهندۀ افکار، آمال و ناگفته­های درونی خود، خالق اثر و ویژگی­های محیطی هستند. هدف از مقالۀ حاضر، تحلیل ساختار شخصیت و امکانات محیطی در ایجاد و شک

  • بررسی کاربرد عناصر فرهنگ عامّه (فولکلور) در آثار داستانی صادق هدایت

    Articleمطالعات بلاغیعبدالله حسن زاده میرعلی، مهدی احمدی لفورکی

    صادق هدایت یکی از نخستین نویسندگان و پژوهش گرانی است که با فرهنگ عامّه ی مردم ایران برخورد علمی و دقیق داشت. وی ضمن پژوهش در فرهنگ عامّه (فولکلور) در داستان های خود نیز از این عناصر استفاده کرد و تصویری روشن از فرهنگ و آداب و رسوم سرزمین خود در آن ارائه داد. داستان های هدایت به ع

  • نقد شخصیت در آثار داستانی صادق هدایت

    چکیده شخصیتهای داستانی از طریق انتساب خصیصههای فردی، اجتماعی، سیاسی و ... در یک متن معرفی میشوند و در جریان کنشها و واکنشها، بازتاب دهندۀ افکار، آمال و ناگفتههای درونی خود، خالق اثر و ویژگیهای محیطی هستند. هدف از مقالۀ حاضر، تحلیل ساختار شخصیت و امکانات محیطی در ایجاد و شکلگیری ش

  • مناسک تدفین و آیین‎های گورستانی در آثار داستانی صادق هدایت

    Article2013ادب پژوهیکاووس حسن لی، سیامک نادری

    کانون توجه این مقاله، ترکیب ویژه‎ای از مرگ‎اندیشی و فرهنگ‎شناسی در آثار داستانی صادق هدایت ا‎ست. بازپردازی شیوه‎های مختلف تدفین و سازه‎های گورستانی، به یاری دانش باستان شناسی و مردم شناسی و برحسب فرهنگ، تمدن، سنن، آیین‎ها و مناسک مختلف، نشان دهندۀ درنگ شایستۀ او در این‎گونه باوره