Thesis

حقیقت بداء از منظر ملاصدرا و فخررازی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

یکی از مسائل عمیق و پیچیده فلسفی - کلامی که از یک سو با خداشناسی و از سوی دیگر با انسان شناسی پیوند می یابد , آموزه بداست و آن چه در این رساله سعی بر تجزیه و تحلیل آن است ، کشف حقیقت بدا از این دو منظر است . ضمن آن که در آن دیدگاه متکلمان ، حکیمان و عارفان و به خصوص ملاصدرا و فخررازی در مقام متکلم و فیلسوف مورد ارزیابی قرار گرفته است . بنابر تصور بسیاری ، بدا از لوح محوواثبات سرچشمه می گیرد ، در حالی که در این رساله روشن می شود بدا در مقام شامخی از صقع ربوبی تحقق می یابد و از اسم مستاثر الهی سرچشمه می گیرد و آن چه از بدا در لوح محوواثبات سافله و علم قدری و نظام عینی تحقق می یابد , ظهور بداست و نه وقوع آن . بر این اساس , نقش مبادی عالیه و علل متوسطه در این زمینه , تنها به عنوان مجاری ابداء و اظهار بدا به الواح سافله است . هر تغییر در لوح قدر خارجی , منوط به اختیار انسان است و اختیار او می تواند تاثیرگذار بر جهت دهی سلسله اسباب و علل وارده بر طبیعت باشد . ملاصدرا با شرح فلسفی خود بر اصول کافی , به خوبی حقیقت بدا را شرح داده است ؛ جز آن که به طور تفصیلی توضیح نداده که چگونه بدا به خداوند منتسب می شود؟ علاوه بر این با وجود برتر بودن اولیای محمدیین از لوح محفوظ , چگونه در علم آنان بدا ظاهر می شود ؟ و مطالب دیگری که در این زمینه مبهم مانده اند . با وجود انکار بدا از ناحیه فخررازی , تناقض های فراوانی در آثارش مبنی بر تغییر سرنوشت می یابیم که شاید دلیل آن این است که وی نتوانسته با چهارچوب های سست تفکر جبر , مفاد روشن و محکم ماثورات دال بر وجود اختیار آدمی را , انکار کند و نتوانسته تاثیر دعا , صدقه و مانند آن را بر تغییر سرنوشت آدمی , بر اساس محوواثبات نادیده بگیرد .

Supervisors and advisors

حسن معلمی، محمد مهدی گرجیان

Similar theses

  • نسبت بداء با هفت آسمان قرآن از منظر ملاصدرا

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتسیده فاطمه یزدان پناه

    ملاصدرا از جمله اندیشمندانی است که به حل مساله بداء پرداخته است و موطن آن را هفت آسمان قرآن و ملائکه عماله دانسته است. وی حصول بداء را برای خداوند در مرحله هفت آسمان قرآن معرفی کرده است. در اندیشه صدرالمتالهین جایگاه هفت آسمان قرآن با عالم مثال مطابق است که موطن ملائکه عماله محسو

  • بررسی تطبیقی حقیقت ایمان از دیدگاه فخررازی و علامه طباطبایی (ره)

    Thesis2015وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تبریز - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمریم قلی پور

    یکی از مسائل بسیار مهم کلامی که مربوط به دین می باشد، ایمان است. که هر انسانی بطور فطری در درون خود ایمان به امر ماورائی را می یابد.این مسئله از دوران گذشته تا معاصر مورد توجه بیاری از متفکران از جمله فیلسوفان و متکلمان بوده است. و همواره به دنبال پاسخ به این سوال بوده اند که حقی

  • تحلیل انتقادی اهداف کلان تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران با نگاهی به اهداف تعلیم و تربیت از منظر ملاصدرا

    Thesis2012دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده روانشناسی و علوم تربیتیعلیرضا حسن پور

    این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی اهداف کلان تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی ایران با نگاهی به اهداف تعلیم و تربیت از منظر ملاصدرا انجام گرفته است تحقیق از نوع توصیفی – کتابخانه ای می باشد.مطالب این پروژه با روش استفاده از آثار و کتب، مقالات و پایان نامه های مربوطه،همایش ها و اطلاعات

  • شناسایی و تحلیل مبانی و اصول سبک زندگی با دلالت های آن بر آرامش از منظر ملاصدرا

    Thesis2015وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شاهد - دانشکده علوم انسانیعبدالوهاب گشول دره سیبی

    مفهوم سبک زندگی برای اولین بار توسط آدلر مطرح شد و به مرور گسترش یافت. جامعه شناسان غربی این مفهوم را در رفتار شناسی انسان در الگوی مصرف به کار بردند. بیشتر آن ها به آرامش انسان در زندگی مادی توجه دارند در حالی که سبک زندگی علاوه بر آسایش انسان باید به آرامش معنوی و اخروی او توجه

  • بدن برزخی و اخروی از منظر ملاصدرا، مجلسی و فخر رازی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیالهه دهقانی

    چکیده در این نوشتار "بدن برزخی و اخروی از منظر ملاصدرا، مجلسی و فخر رازی" مورد بررسی قرار گرفته است. از نظر ملاصدرا تشخص هر انسانی به نفس اوست و بدن معتبر در شخص، امر مبهمی است که جز به واسطه ی نفس تحصلی ندارد. لذا جهت وحدت ابدان دنیوی و اخروی، به نفس و گونه ای از ماده ی مبهم است

  • هویت انسان در مواجهه با امر مطلق از منظر ملاصدرا و کیرکگور

    Thesis2012دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمهدیه مشفق

    ملاصدرا و کیرکگور دو تن از تأثیرگذارترین فیلسوفان دینی عصر خویش، به ترتیب در فلسفه ی اسلام و مسیحیت بوده اند و لذا بررسی یکی از بنیادین ترین مسائل فلسفه ی دین، یعنی مواجهه ی انسان و امر مطلق (خدا)، نزد این دو فیلسوف از اهمیت بسیاری برخوردار است. ملاصدرا بر اساس نگرش وحدت تشکیکی خ

Similar items

  • مقایسه تحلیلی دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی در تبیین حقیقت بداء و مسائل مربوط به آن

    Article2020دو فصلنامه عقل و دینطاهر کریم زاده، ابراهیم نوئی، عباس میرزایی

    چکیدهپژوهش پیش رو به روش توصیفی، تحلیلی به مقایسه دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی درباره آموزه بداء پرداخته است. ملاصدرا از طریق اشاره به نفوس سماویه و ملائک عماله، حقیقت بداء را تبیین و نحوه اسناد حقیقی آن به خداوند را تحلیل می کند؛ اما علامه طباطبایی توانسته است، بدون اشاره به

  • حقیقت بداء از نظر ملاصدرا

    Article2016حكمت اسراسیده فاطمه یزدان پناه، زهره برقعی

    بداء از آموزه‌های قطعی و مسلم شیعی و از دیرباز کانون دیدگاه‌ها و مباحث مختلف فلسفی و کلامی بوده است. صدرالمتألهین راه‌حل جدیدی برای مسئلۀ بداء یافت. او حصول بداء را برای خداوند در عالم مثال میداند. در اندیشۀ وی، عالم مثال مطابق هفت‌آسمان قرآن است که موطن ملائکۀ عماله است؛ چون هفت

  • بررسی مقایسه ای مفهوم حقیقت محمدیه از منظر ملاصدرا و آدام کدمون از نگاه موسی دلئون

    Article2022پژوهش های فلسفینسرین توکلی، احد گنجعلی خانی، ولی اله ساکی

    هدف از این مقاله بررسی همانندیها و تفاوتهای حقیقت محمدیه و آدام کادمون، از منظر ملاصدرای مسلمان و دلئون کلیمی است، روش پژوهش مطالعه تطبیقی با رویکردی تحلیلی-توصیفی بر اساس روش مطالعات کتابخانهای است. مطالعات بر اساس نگرشهای هستی شناسانه دو دین ابراهیمی میباشد. یافته ها: این پژوهش

  • تبیین نقشِ نیّت در ارزش اخلاقی از منظر ملاصدرا

    این نوشتار به بررسی نقش نیّت در ارزش اخلاقی - از منظر ملاصدرا - می‌پردازد‌‌‌‌‌‌. بر این‌اساس‌‌‌‌‌‌،‌چند فرض در رابطه با نقش نیّت در ارزش اخلاقی - از منظر ملاصدرا - مطرح می‌شود‌‌‌‌‌‌. این فروض به این صورت‌‌‌‌‌‌‌‌،‌تحلیل می‌شوند که آیا نیّت از منظر ملاصدرا‌‌‌‌‌‌،‌در ارزش‌دهی به فعل

  • برون رفت از اشکال ربط سیال به ثابت از منظر ملاصدرا

    Articleحکمت صدرایی

    اشکال ربط سیال به ثابت از پیچیده ترین مسائل فلسفه اسلامی می باشد. ملاصدرا همچون فلاسفه قبل از خود به حل این معضل پرداخته است. صدرا جواب های متعددی به این اشکال داده است. پاسخ اول ملاصدرا عبارت است از این که، تغیّر، علتی سوای وجود شیء، نمی خواهد. زیرا تغیّر، ذاتی شیء می باشد و ذات

  • برون رفت از اشکال ربط سیال به ثابت از منظر ملاصدرا

    اشکال ربط سیال به ثابت از پیچیده‌ترین مسائل فلسفة اسلامی می‌باشد. ملاصدرا همچون فلاسفة قبل از خود به حل این معضل پرداخته است. صدرا جواب‌های متعددی به این اشکال داده است. پاسخ اول ملاصدرا عبارت است از این‌که، تغیّر، علتی سوای وجود شیء، نمی‌خواهد. زیرا تغیّر، ذاتی شیء می‌باشد و ذات