Thesis

سیمای پیامبران(ع)، امامان(ع) و صحابه در شعر غنایی سبک خراسانی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

یکی از اصلی ترین شگردهایی که از دیرباز در تنوع و رشد انواع غنایی موثر بوده ؛ بهره گیری از داستان های شخصیت های دینی در اجزای این نوع ادبی است. در میان ادوار شعر فارسی، شاعران سبک خراسانی باتوجه به زمینه های سیاسی، اجتماعی، مذهبی و ادبی این سبک، شیوه هایی متعدد در به کارگیری عناصر دینی دارند. در محدوده ی زمانی این سبک (از نیمه ی دوم سده ی سوم تا نیمه ی اول سده ی ششم) قریب 130000بیت شعر از حدود 30 شاعر صاحب دیوان و بیش از یکصد شاعر بی دیوان می توان یافت که به نوعی با ادب غنایی پیوند دارند و در خلال این ابیات هزاران اشاره‏ی مستقیم و غیرمستقیم به شخصیت‏های دینی درج شده است. در این پژوهش باتوجه به اهمیت شعرهای بازمانده از سبک خراسانی در تکوین سیمای تاریخی و اسطوره ای پیامبران(ع)، امامان(ع) و صحابه در شعر فارسی، پس از بررسی دقیق تمام ابیات غنایی سروده شده در محدوده‏ی این سبک و استخراج نوع و میزان اشاره ها و بستر اجتماعی و ادبی ظهور آن ها، نتایج و تحلیل های تحقیق در 6 فصل ارائه شده است : در فصل نخست پس از ارائه ی طرح پژوهش، از اهداف، ضرورت ها و پیشینه ی تحقیق سخن رفته و در فصل دوم به جایگاه تلمیح های دینی در انواع شعر غنایی دوران سامانی چون مدح، وصف، تغزل، مرثیه، منقبت و دیگر انواع غنایی اشاره شده و در ادامه، مجموع اشارات دینی یافته شده در اشعار اندک دوره ی صفاری، و دیوان شاعرانی چون رودکی، دقیقی، کسایی و بیش از 120 تن از شاعران بی دیوان تا زمان مرگ فردوسی درج و تحلیل شده است . در فصل سوم که شعر دوران غزنوی اول( دوران محمودی و مسعودی) را پس از فردوسی تا اواسط سده ی پنجم دربر می گیرد؛ به شیوه ی فصل دوم پس از تحلیل جایگاه اشارات دینی در تکوین انواع غنایی (به‏ویژه مدح)، اشارات مستقیم و غیرمستقیم دینی در دیوان شاعرانی چون عنصری، عسجدی، فرخی، منوچهری، ابوسعید ابوالخیر، ورقه و گلشاه عیوقی و ده ها تن از شاعران بی دیوان، استخراج و طبقه‏بندی شده است. فصل چهارم، تحلیل و بررسی جایگاه شخصیت های دینی را در شعر دوران سلجوقی در بر می گیرد ، به همین سبب در این فصل اشارات دینی در دیوان ها و منظومه های شاعرانی چون فخرالدین اسعد گرگانی، باباطاهر، قطران تبریزی، ازرقی هروی، ناصرخسرو، یوسف و زلیخای منسوب به فردوسی، لامعی گرگانی، مسعودسعد سلمان، معزی، ابوالفرج رونی، خیام، سنایی و شاعران بی دیوان تحلیل و بررسی شده است. همچنین در فصل پنجم ، سیر تحول سیمای شخصیت های دینی درجه اول، از آغاز ورود به شعر فارسی تا پایان این دوره و نقاط عطف و تحول حضور آن ها، به صورت کوتاه تحلیل و ترسیم شده و در فصل ششم نتایج و یافته‏های این پژوهش درج شده است.

Supervisors and advisors

محمدرضا امینی، محمد حسین کرمی، نجف جوکار، زهرا ریاخی زمین

Similar theses

  • تجلی شاعرانه داستان حضرت یوسف (ع) در شعر شاعران سبک خراسانی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه زابل - دانشکده ادبیات و علوم انسانیاحمد علی سرگزی

    داستان حضرت یوسف (ع) از جمله داستان هایی است که از بن مایه های دینی سرچشمه گرفته و در دوره های مختلف، مورد استقبال شاعران قرار گرفته است. جستار حاضر به بررسی صورخیال،آرایه های ادبی و مضامین داستانی حضرت یوسف (ع) در آثار شاعران سبک خراسانی می پردازد. این پژوهش که نتیجه بررسی آثار

  • بررسی شخصیت پیامبر(ص) در شعر شاعران سبک خراسانی

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه زابل - دانشکده ادبیات و علوم انسانیابراهیم سراوانی

    در تاریخ تمدن بشری شخصیتی نافذتر و دوران‏سازتر و انسان‏ سازتر و فرهنگ آفرین‏تر از حضرت خاتم الأنبیاء، محمد مصطفی (صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم)، وجود ندارد . به همین دلیل ، شاعران مسلمان پارسی گوی نیز، پس از ستایش خداوند ، مدح پیامبر اسلام را سر لوحه کار خود داشته اند . در طول ت

  • تأثیر سبک خراسانی بر شعر فارسی معاصر با تکیه بر شعر چهار شاعر (حمیدی شیرازی، اخوان ثالث، اوستا، شفیعی کدکنی)

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمریم کرامتی

    در این پژوهش سعی شده است با بررسی پیوند شعر معاصر با شعر کلاسیک، سرچشمه های اصلی شعر نیمایی آشکار شود و شعر معاصر به عنوان یک حلقه از حلقه های شعر فارسی به شمار آید؛ زیرا بخش عمده ای از تمایلات منتقدان معاصر در جهت این است که شعر معاصر را پدیده ای وارداتی معرفی کنند.در این پژوهش

  • سیمای مرگ در شعر فارسی (سبک های خراسانی، عراقی، هندی)

    Thesis2011دانشگاه تربیت معلم - تبریز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفرهاد محمدی

    چکیده مهمترین حادث? زندگیِ هر انسانی، نه تولّد او، بلکه مرگ اوست. مرگ برای انسان همواره موضوع اندیشیدن بوده است. شاید تنها چیزی که انسان از مرگ اندیشی می تواند اظهار کند، عجز و ناتوانی از درک حقیقت آن باشد. با وجود اظهار سرگردانی و ناآشکارگی از مرگ، انسان در اندیشیدن بدان، شناختی

  • تأثیر سبک خراسانی بر شعر معاصر فارسی

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمحمد برکتی

    سبک خراسانی، به عنوان نخستین دوره­­ی سبکی در ادبیات فارسی پس از اسلام ، تأثیر­گذارترین دوره­ی ادبی بر زبان وادبیات فارسی است. در این پژوهش ، با عنوان «تأثیر سبک خراسانی بر شعر معاصر فارسی» با تأکید بر چهار شاعر بزرگ ؛ نیما ، شاملو ، اخوان و دکتر شفیعی کدکنی ، به دلایل ، شیوه و جل

  • مدح و ستایش در شعر فارسی از آغاز تا پایان قرن پنجم هجری (سبک خراسانی)

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیالهه شعبانی

    چکیده مدح و ستایش از قدیمی ترین اغراض شعر فارسی است؛ این گونه ادبیات غنایی در مسیر تکامل خود تا امروز، تأثیری پر رنگ بر صفحه شعر شاعران داشته است؛ مدح، شعری است که در آن گوینده به توصیف، تحسین و تمجید از کسی بپردازد. موضوع این رساله اشعار مدحی سخنوران اواسط قرن سوم تا پایان قرن پ

Similar items