بررسی سرب در دندان ها به عنوان شاخص آلودگی محیط زیست در استان زنجان
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
سرب از جمله ی فلزّات سنگین است که هیچ کارکرد فیزیولوژیکی نداشته و حتّی در غلظت های پایین نیز سمّی است. استان زنجان دارای معادن فراوان سرب می باشد به این جهت اهالی این استان ممکن است در طول زندگی خود در معرض سرب قرار گیرند. سرب جانشین کلسیم موجود در هیدروآپاتیت مینای دندان شده و مدت طولانی در آن باقی می ماند. از این رو دندان ها می توانند به عنوان شاخص های پایش آلودگی محیط زیست به سرب مورد استفاده قرار گیرند. هدف از این مطالعه برآورد میزان تجمع سرب در دندان ها جهت ارزیابی و تعیین ریسک آلودگی به سرب است. 44 نمونه دندان شیری و 51 نمونه دندان دایمی غیر پرشده و عاری از پوسیدگی زیاد، از شهر زنجان به عنوان گروه مطالعه 1، روستاهای واقع در جنوب این شهر به عنوان گروه مطالعه 2 و روستاهای واقع در غرب زنجان به عنوان گروه شاهد به طور تصادفی جمع آوری شدند. مقادیر سرب نمونه ها پس از آماده سازی اولیه و هضم اسیدی، با استفاده از دستگاه icp-oes تعیین گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از بسته های نرم افزاری excel (2010) و spss (نسخه 19) انجام گردید. در دندان های شیری، هیچ رابطه ی معنی داری بین میانگین غلظت سرب دندان های گروه های مطالعه و شاهد به دست نیامد. میانگین غلظت سرب در دندان های دایمی، در گروه های مطالعه ی 1 و 2 به طور معنی داری از گروه شاهد بیشتر بود. در گروه مطالعه 1، میانگین سرب دندا ن های دایمی به طور معنی داری از دندان های شیری بیشتر بود. میانگین غلظت سرب دندان، در هر دو جنس، در هیچ یک از گروه های مذکور، از نظر آماری معنی دار نبود. معادن، صنایع فرآوری سرب و ترافیک از مهمترین منابع سرب می باشند. با افزایش سن، میزان سرب تجمع یافته در دندان ها نیز افزایش می یابد.