Thesis

بررسی مشخصات هیدرولیکی و ضریب تخلیه سرریزهای جانبی لبه تیز ترکیبی در جریان زیر بحرانی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

سرریز جانبی یکی از سازه های مهم هیدرولیکی است که با اهداف متفاوتی در سیستم های انتقال آب به کار گرفته می شود. این نوع سرریز به طور وسیعی برای کنترل سطح آب در سیستم کانال های آبیاری و زهکشی و در پروژه های حفاظت سیلاب برای خارج نمودن آب اضافی به درون کانال تخلیه و هم چنین در سیستم های زهکشی شهری مورد استفاده قرار می گیرد. این سازه هم-چنین به عنوان سازه حفاظتی در بالادست سیفون های معکوس، زیرگذر جاده، محل های خطرناک و سیل خیز رودخانه ها و سرریز انتهایی برای تخلیه آب مازاد ناشی از بهره برداری نادرست آبگیرهای بالادست، در انتهای کانال های اصلی قرار می گیرد. با توجه به کاربرد وسیع سرریزهای جانبی، این نوع سرریز باید دارای خصوصیاتی باشد تا بتوان از آن به خوبی در شبکه های انتقال آب و یا رودخانه ها استفاده کرد. از جمله این خصوصیات می توان به اندازه گیری دقیق دبی عبوری و توانایی آن در خروج میزان قابل توجهی آب در زمان رخ دادن دبی های سیلابی در مکان هایی که این سازه به عنوان سازه ای حفاظتی به کار می رود، اشاره کرد. سرریزهای جانبی ساده که معمولا به صورت مستطیلی طراحی و اجرا می شوند، این دو قابلیت را به صورت توام دارا نمی باشند بطوریکه اگر عرض سرریز کوچک باشد، فقط برای اندازه گیری جریان مناسب است و اگر عرض سرریز بزرگ درنظر گرفته شود، فقط برای تخلیه سریع سیلاب مناسب بوده و دقت اندازه گیری دبی جریان کاهش می یابد. به همین دلیل برای نخستین بار در این تحقیق، سرریزهای جانبی لبه تیز با مقطع ترکیبی پیشنهاد شده است. مزیت مهم اینگونه سرریزها، دقت مناسب اندازه گیری دبی در محدوده وسیعی از شرایط جریان (کم آبی تا سیلاب) و نیز تخلیه موثر سیل است. بر اساس بررسی های انجام شده، در زمینه اینگونه سرریزها تاکنون مطالعه ای صورت نگرفته و فقط مطالعات آزمایشگاهی اندکی در خصوص سرریزهای لبه تیز نرمال مرکب انجام شده است. این در حالی است که سرریزهای جانبی ساده، مطالعات فراوانی را به خود اختصاص داده اند که اغلب برای برآورد ضریب تخلیه سرریز جانبی بوده است. بنابراین تعیین ضریب تخلیه سرریز جانبی لبه تیز ترکیبی به منظور بهره گیری از این نوع سرریز ضروری است، لذا در این تحقیق برای برآورد ضریب تخلیه، آزمایش هایی در یک سرریز جانبی ترکیبی مستطیلی- مستطیلی و با عرض و ارتفاع متغیر انجام شده است. تحلیل ابعادی پارامترهای موثر بر دبی جریان عبوری از سرریز ترکیبی نشان داد که ضریب تخلیه این سرریز تابعی از عدد فرود در بالادست جریان ( )، نسبت ارتفاع وزنی تاج سرریز به عمق جریان در بالادست سرریز ( ) و عرض کانال به عمق جریان در بالادست سرریز ( ) است. بر اساس نتایج آزمایشگاهی و نیز اصول بهینه سازی، رابطه ای بدون بعد برای محاسبه ضریب تخلیه سرریز استخراج گردید. در نهایت معادله جدیدی برای محاسبه دبی جریان عبوری از سرریزهای جانبی ترکیبی مستطیلی- مستطیلی پیشنهاد شد. این معادله با استفاده از داده های آزمایشگاهی، واسنجی و صحت سنجی شد. شاخص های آماری خطای متوسط ( )، جذر میانگین مربعات خطا ( )، میانگین درصد میانگین مطلق خطا ( )، شیب خط رگرسیون ( ) و مجذور ضریب همبستگی ( ) برای مقایسه داده های دبی آزمایشگاهی و محاسباتی برای بخش واسنجی به ترتیب 592/0، 00027/0، 01/8، 94/0 و 96/0 و برای بخش صحت سنجی به ترتیب 133/0، 00038/0، 88/9، 90/0 و 98/0 بدست آمد که حاکی از قابلیت مناسب معادله پیشنهادی است. از طرف دیگر با توجه به کاربرد وسیع شبکه های عصبی مصنوعی و الگوریتم ژنتیک در علوم مختلف از جمله علوم آب و خاک، مدل سازی ضریب تخلیه سرریز جانبی لبه تیز ترکیبی با استفاده از این دو روش نیز انجام شد. با مقایسه آماری ضریب تخلیه بدست آمده از مدل شبکه عصبی با داده های آزمایشگاهی (با 9019/0 و 0111/0 ) نشان داده شد که شبکه عصبی به خوبی قادر به تعیین ضریب تخلیه سرریز جانبی لبه تیز ترکیبی با مقطع مستطیلی – مستطیلی می باشد. همچنین پارامترهای آماری نتایج بدست آمده از الگوریتم ژنتیک (me، ، و به ترتیب برابر با 0003/0، 0178/0، %2/3 و 998/0) بیانگر کارایی مناسب این روش می باشد.

Supervisors and advisors

رسول قبادیان، عبدالرضا ظهیری، امیر احمد دهقانی، مهدی مفتاح هلقی

Similar theses

Similar items

  • ضریب دبی سرریزهای جانبی لبه تیز مستطیلی شکل در کانالهای با بستر متحرک و ثابت

    در این تحقیق، ضریب دبی سرریزهای لبه تیز مستطیلی در کانالهای با بستر ثابت و متحرک بصورت آزمایشگاهی مطالعه و بررسی گردیده است. بخش اول مطالعات آزمایشگاهی در یک کانال با بستر متحرک با اندازه میانه رسوبات برابر با انجام گردید. در بخش دوم، بستر کانال ثابت گردید و آزمایشات مجدداً انجام

  • تأثیر پره های هادی بر ضریب دبی سرریزهای جانبی لبه تیز مستطیلی

    Articleعلوم آب و خاکسجاد سمیعی، s. samiee 1. dept. of water eng., isf. univ. of technol., isfahan, iran.1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان منوچهر حیدرپور، m. heidarpour 1. dept. of water eng., isf. univ. of technol., isfahan, iran.1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان سید سعید اخروی، s. okhravi 1. dept. of water eng., isf. univ. of technol., isfahan, iran.1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

    سرریزهای جانبی عمدتاً در شبکه های آبیاری و زهکشی و سیستم های جمع آوری فاضلاب جهت تنظیم جریان به کار گرفته می شوند. یک راه آسان جهت افزایش عملکرد سرریز جانبی استفاده از پره های هادی می باشد. در این پژوهش، تاثیر حضور پره های هادی بر روی ضریب دبی و دبی عبوری از روی سرریز جانبی لبه ت

  • تعیین ضریب دبی سرریزهای جانبی لبه تیز مرکب مثلثی – مستطیلی

    سرریزهای جانبی لبه تیز به عنوان یکی از متداول ترین سازه های هیدرولیکی جهت انحراف و کنترل جریان در کانال های کشاورزی، شبکه های زهکشی، سیستم های تصفیه آب و فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرند. سرریزهای جانبی ساده، عموما دارای محدودیت تخلیه و اندازه گیری دبی در مواجهه با جریان های نسب

  • بررسی آزمایشگاهی ضریب دبی سرریزهای جانبی لبه تیز مرکب

    سرریز جانبی یکی از معمولترین سازههای کنترل و انحراف جریان در آزمایشگاههای هیدرولیک، شبکههای آبیاری و زهکشی، کانالهای انتقال آب و فاضلاب است. سرریزها عموماً لبهتیز بوده و از نظر دقت اندازهگیری دبی و نیز تخلیه جریان، دارای محدودیت میباشند، به همین دلیل در این پژوهش برای اولین بار س

  • ارزیابی ضریب شدت جریان در سرریزهای جانبی لبه تیز با مقاطع مستطیلی و مثلثی

    Articleدانش آب و خاکهانی تبریزی، 1- دانش آموخته کارشناسی ارشد سازه های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد روح الله فتاحی، 2- استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد بهزاد قربانی، 3- دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

    سرریزهای جانبی از سازه­های حفاظتی و انحراف جریان هستند که در شبکه­های آبیاری و زهکشی و سیستم­های فاضلاب شهری به­کار می­روند. در تحقیق حاضر ضریب شدت جریان سرریزهای جانبی لبه­تیز با مقاطع عرضی مستطیلی و مثلثیبررسی شده و عوامل تأثیرگذار بر روی این پدیده با استفاده از تحلیل ابعادی و

  • شبیه‌سازی عددی الگوی جریان روی سرریزهای جانبی لبه تیز و لبه پهن

    Article2020دانش آب و خاکمجید حیدری، سعید شعبانلو

    سرریزهای جانبی بر روی دیواره جانبی کانالهای اصلی تعبیه میشوند. با رسیدن جریان به سرریز جانبی، جریان اضافی از روی تاج سرریز جانبی ریزش کرده و به سمت کانال جانبی هدایت میشود. جریان درون کانالهای دارای سرریز جانبی جزء جریانهای متغیر مکانی محسوب میشود. در این مطالعه، جریان سه بعدی در