Thesis

بررسی توصیفی ساختواژه ی بلوچی ساحلی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

چکیده: بلوچی ساحلی که در ایران در منطقه ی ساحلی شهرستان چابهار و شهرستان کنارک واقع در جنوب استان سیستان و بلوچستان تکلّم می شود ویژگی های ساختواژ ی- نحوی خاص خود را دارد.این پژوهش که بر پایه ی کار میدانی نگارنده انجام شده است،توصیف و تحلیلی هم زمانی از ساختواژه ی تصریفی واشتقاقی گویش بلوچی ساحلی ارائه می دهد.داده های زبانی مورد نیاز این پژوهش از طریق ضبط گفتار آزادگویشوران ساکن در شهر چابهار، شهرکنارک، روستای رمین واقع در 7 کیلومتری شهر چابهار، روستای بریس در 60 کیلومتری چابهار و روستای تیس واقع در 5 کیلومتری شهر چابهار استان سیستان و بلوچستان جمع آوری شده است. این افراد شامل 12 گویشور مرد و 11 گویشور زن با سوابق اجتماعی و تحصیلی مختلف است که بین 18 تا 70 سال سن دارند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که ساختواژه ی تصریفی و اشتقاقی گویش بلوچی ساحلی عناصر ساختواژی- نحوی خاص خود رادر عناصر زبانی شامل اسم، فعل، صفت، قید و حرف به کار می برد.در بخش ساختواژی تصریفی، اسم در مقوله های تصریفی شمار(با دو تمایز شمار مفرد و جمع) و ضمیر (با سه تمایز مفرد، مثنی و جمع) شناختگی و حالت (شامل حالت فاعلی و غیر فاعلی) صرف می شود. حالت غیر فاعلی به لحاظ ساختواژی-نحوی در این گویش به صورت رایی/ برایی، به ای، ازی، بایی، ملکی، مکانی و ندایی تحقق می یابد. نظام حالت در این گویش نظام کنایی- مطلق است. افعال بلوچی ساحلی در دو گروه افعال خود ایستا و افعال ناخود ایستا قرار می گیرند. صورت های خود ایستای فعل در این گویش در مقوله های زمان دستوری (نظام گذشته و غیر گذشته که به ترتیب از ستاک های گذشته یا حال فعل مشتق می شوند)، نمود (ناقص و کامل)، وجه (اخباری، التزامی و امری)، جهت (معلوم و مجهول) و مطابقت (با فاعل و ضمایر پسوندی) صرف می شوند. در این راستا صورت های مختلف فعل از نظر زمان دستوری و شمار با فاعل از طریق پایانه های شخصی یا فعل ربطی حال و گذشته مطابقت دارد. همچنین گویش بلوچی ساحلی اغلب از نظام ساخت کنایی مطلق در نظام گذشته ی فعل استفاده می کند. صفت ها در مقوله های تصریفی مقایسه و مطابقت صرف می شوند. قیدها نیز در بلوچی ساحلی شامل قیدهای حالت، زمان، مکان و جهت فقط در مقوله ی تصریفی مقایسه صرف می شوند. نتایج پژوهش نشان می دهد در بخش ساختواژه ی اشتقاقی، این گویش از فرایند های مختلف اشتقاق، ترکیب،اشتقاق- ترکیب و تکرار برای ساختن واژه ها بهره می برد. فرایند اشتقاق اسم، صفت و قید به دو صورت پیشوندی و پسوندی است و بیشترین میزان اشتقاق ها نیز به صورت پسوندی تحقق می یابد. اشتقاق فعل در گویش بلوچی ساحلی فقط به صورت پیشوندی است

Supervisors and advisors

عباسعلی آهنگر، موسی محمودزهی

Similar theses

  • بررسی توصیفی ساختواژه بلوچی سرحدی گرنچین

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفرزانه جمالزهی

    هدف از این پژوهش ارایه توصیف و تحلیل همزمانی از ساختواژه بلوچی سرحدّی گرنچین در دو حوزه ساختواژه تصریفی و اشتقاقی است. پیکره زبانی این پژوهش به روش میدانی از گفتار گویشوران ساکن منطقه گرنچین شهرستان خاش گردآوری گردیده است. داده های زبانی از طریق ضبط گفتار آزاد و مصاحبه با 14 گویش

  • بررسی توصیفی ساختواژه ی تصریفی ترکی طایفه ی ایلخاص باصری

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیطیبه اکبری باصری

    چکیده: یکی از شاخه های ترکی قشقایی، گونه ی زبانی ترکی ایلخاص باصری است که توسط طایفه ی ایلخاص باصری تکلّم می شود. اکثر افراد این طایفه در روستای شهیدآباد واقع در 24 کیلومتری جنوب غربی صفاشهر از توابع شمالی استان فارس زندگی می کنند. گونه ی زبانی ترکی ایلخاص باصری ساختواژه ی تصریفی

  • بررسی توصیفی ساختواژه گویش بیرجندی

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمریم یوسفی

    تنها زبان ایرانی که روزگاری دراز است در ایران زمین رواج دارد? زبان فارسی است که از دوره های باستان و میانه آن آثاری گرانبها بازمانده است. این زبان دارای گویش هایی است که با رواج زبان فارسی معیار از میان رفته اند و یا تنها آثاری از آنها باقی مانده است. یکی از این گویش ها? گویش بیر

  • بررسی توصیفی ساختواژه گویش سیستانی

    Thesis2017وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمنیژه خزاعی اصفهانی

    کمی دقت در گفتار گویشوران سیستانی، این مساله را محرز سازد که ساختواژه گویش سیستانی قابل بررسی است و می توان آن را در قالب ساختواژه تصریفی و اشتقاقی توصیف نمود. این پژوهش سعی دارد به بررسی زبانشناختی ساختواژه تصریفی- اشتقاقی گویش سیستانی بپردازد . انجام بخش عملی پژوهش که شامل جمع

  • بررسی توصیفی ساختواژه گویش بشاکردی

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه سیستان و بلوچستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیبختیار صدیقی نژاد

    بر اساس فرضیه های این پژوهش گویش بشاکردی خصوصیات ساختواژی خاص به خود دارد که می تواند مورد بررسی زبانشناختی قرار گیرد. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر این حقیقت است که گویش بشاکردی از لحاظ خصوصیات ساختواژی تفاوتهای آشکاری با فارسی معیار دارد.