تجزیه ارتباط برخی از صفات گل و دانه در برنج (oryza sativa l.) با استفاده از نشانگرهای مولکولی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
با توجه به اهمیت ویژگی های گل و دانه در برنج و تاثیر آنها بر عملکرد و کیفیت ظاهری دانه جهت یافتن نشانگرهای آگاهی بخش (informative) با صفات طول و عرض دانه، طول و عرض لما و پالئا، طول ریشک، جرم حجمی، درصد پروتئین و درصد ترک روی 48 ژنوتیپ منتخب از موسسه تحقیقات برنج کشور، از 18 نشانگر ssrاستفاده شد. تجزیه خوشه ای به روش حداقل واریانس وارد 48 ژنوتیپ مورد مطالعه را بر اساس صفات مورفولوژیکی در 4 گروه به ترتیب شامل 24، 3، 16 و 5 ژنوتیپ در هر گروه می باشد، قرار داد. تکثیر dna براساس آغازگر مورد استفاده، 62 آلل در 48 ژنوتیپ تولید کردند که میانگین تعداد آلل ها 3/3 برای هر آغازگر بود. از بین آغازگرهای مورد استفاده، آغازگرهای rm112 و rm315 با 5 آلل بیشترین و آغازگرهای rm288 و rm252 با 2 آلل کمترین تعداد آلل چندشکل را ایجاد نمودند. pic نشانگرها بین 1/0 تا 49/0 و mi از 3/0 تا 83/1 متغیر بود. تجزیه خوشه ای بر اساس داده های مولکولی به روش upgma، 48 ژنوتیپ مورد مطالعه را در 4 گروه قرار داد که به ترتیب شامل 6، 6، 33 و 5 ژنوتیپ در هر گروه بود. صحت گروه بندی حاصل از تجزیه خوشه ای توسط تابع تشخیص کانونی به روش خطی فیشر 100 درصد تایید شد. برای شناسایی نشانگرهای مثبت مرتبط با صفات مورفولوژیک مورد مطالعه، تجزیه رگرسیون گام به گام بین داده های ملکولی به عنوان متغیرهای مستقل و صفات مورفولوژیک به عنوان متغیرهای وابسته انجام گرفت. بیشترین نشانگرهای مثبت مرتبط با صفات برای طول دانه، طول ریشک و درصد ترک و کمترین تعداد نشانگر مثبت برای عرض دانه، عرض لما و جرم حجمی شناسایی شد. بیشترین تغییرات مربوط به صفت عرض دانه (98 درصد) توسط نشانگر rm282 تببین شد، در حالیکه آغازگر rm6283 فقط 6 درصد از تغییرات مربوط به عرض پالئا را تببین می کند. با توجه به اینکه اکثر آغازگرهای مورد استفاده روی صفات مورد مطالعه موثر بودند، بنابراین به احتمال زیاد بتوان از این آغازگرها همراه با اطلاعات مربوط به صفات مورفولوژیک در اصلاح ارقام برنج و شناسایی والدین مناسب برای تولید ارقام هیبرید استفاده کرد.