Thesis

بررسی پردازش ساختاری و معنایی اصطلاحات زبان فارسی بر پایه روش ای آر پی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

الف) موضوع و طرح مسئله(اهمیت موضوع و هدف): پردازش ساختار و معنی در بسیاری از نظریه های زبان‏شناسی حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مقایسه‏ای پردازش معنایی و ساختاری در اصطلاحات و غیراصطلاحات زبان فارسی انجام‏گرفته‏است و اهمیت آن در کشف ساز و کارهای ذهنی در فرایند درک زبان مجازی می‏باشد. ب) مبانی نظری:شامل مرور مختصری از منابع،چارچوب نظری، پرسشها و فرضیه ها: پژوهش‏های زبان‏شناختی که با بهره گیری از تکنیک پتانسیل برانگیخته مغزی انجام شده است حاکی از تفاوت معنی‏داری در نحوه پردازش جملات ساده و اصطلاحی می‏باشد. بر اساس یافته های این پژوهش ها، ارتفاع دامنه مولفه اِن400 که شاخص پردازش معنی‏شناختی است در اصطلاحات بیشتر از غیراصطلاحات می‏باشد. همچنین، دامنه مولفه پی600 که شاخص پردازش مولفه‏های نحوی است ‏دارای ارتفاع بیشتری در اصطلاحات نسبت به غیراصطلاحات است. با توجه به ویژگی‏های خاص زبان فارسی، پژوهش در این زمینه در خور اهمیت است. بنابراین، نگارنده در تحقیق حاضر به بررسی مقایسه‏ای پردازش اصطلاحات و غیراصطلاحاتی با ساختار نحوی یکسان که تنها در یک واژه با یکدیگر تفاوت دارند پرداخته است. فرضیه پژوهش حاضر این است که اصطلاحات اِن400 بزرگتری نسبت به غیراصطلاحات دارند، اما پی600 به دلیل ساختار نحوی یکسان در هر دو متغیر یکسان می‏باشد. پ) روش تحقیق شامل تعریف مفاهیم،روش تحقیق،جامعه مورد تحقیق، نمونه‏گیری و روشهای نمونه‏گیری،ابزار اندازه‏گیری،نحوه اجرای آن،شیوه گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‏ها: این پژوهش با بهره‏گیری از دستگاه الکتروانسفالوگرام و روش پتانسیل برانگیخته مغزی روی 12 فرد سالم، فارسی‏زبان، ساکن تهران، راست‏دست، تحصیلکرده دانشگاه، 25 تا 35 سال و بدون سابقه بیماری اعصاب یا مصرف داروی اعصاب انجام‏پذیرفت. امواج مغزی حاصل توسط نرم‏افزار آسالب تحلیل ‏شده و نتایج آن به لحاظ معنی‏داری آماری با نرم‏افزار اس.پی.اس.اس. مورد بررسی‏قرارگرفت. ت) یافته های تحقیق: نتایج حاکی از ارتفاع دامنه اِن400 بیشتری در پردازش اصطلاحات نسبت به غیراصطلاحات بود. همچنین، ارتفاع دامنه پی600 نیز در اصطلاحات بیشتر از غیراصطلاحات دیده‏شد. مولفه اِن200 نیز که نمایانگر مرحله اولیه پردازش و مقوله‏بندی معنایی بود نیز اختلاف میانگین معنی‏داری را بین این دو متغیر نشان‏داد. ث) نتیجه گیری و پیشنهادات: بر اساس نتایج حاصل، دو فرضیه نخست نگارنده در مورد اِن200 (ارتفاع دامنه بیشتر در اصطلاحات نسبت به غیراصطلاحات) به اثبات‏رسید که این نتایج نمایانگر مرحله اولیه پردازش زبان و مقوله‏بندی معنایی در بازه زمانی این مولفه می‏باشد. مولفه معنی‏شناختی اِن400 نیز در اصطلاحات ارتفاع دامنه بیشتری نسبت به غیراصطلاحات داشته‏است. بنابراین، می‏توان گفت که ذهن در این بازه زمانی قادر به تفکیک این دو متغیر از هم می‏باشد و به طور موازی در دو سطح جداگانه اصطلاحات و غیراصطلاحات را پردازش می‏نماید. ، اما فرضیه برابری پی600 علیرغم وجود ساختار یکسان در دو متغیر رد شد که این نشان‏دهنده تعامل میان پردازش معنایی و نحوی و قدرت تفکیک مغز بین این دو متغیر می‏باشد. بنابراین می‏توان نتیجه گرفت که پردازش نحوی به پردازش معنایی وابسته است. همچنین، یافته‏های این پژوهش برتری یک نیمکره به نیمکره دیگری را در پردازش زبان مجازی نشان‏نمی‏دهد و نتایج آماری حاکی از مشارکت دوسویه نیمکره‏های مغز در پردازش داده‏های مطالعه حاضر می‏باشد. به لحاظ جنسیت نیز ارتفاع دامنه و زمان تأخیر اختلاف میانگین معنی‏داری در اِن200 و اِن400 نشان‏داده‏است که بر اساس آن پردازش معنایی در زنان زودتر از مردان صورت‏می‏گیرد. اما به دلیل حجم کم نمونه از دو جنس مرد و زن، مطالعه در این مورد نیازمند تحقیق وسیعتری می‏باشد. در آینده، مطالعات تصویربرداری مغزی به خصوص پتانسیل برانگیخته مغزی در تمام سطوح زبان فارسی، از واج تا هجا، هجا تا واژه، واژه تا جمله و جمله تا گفتمان می‏تواند پرده از رازهای بسیاری در مورد نحوه پردازش زبان در مغز بردارد و در پژوهش‏های میان‏رشته‏ای مانند مدل‏سازی زبان (زبان‏شناسی رایانشی) و گفتاردرمانی کاربردداشته‏باشد.

Supervisors and advisors

خانم شهلا رقیب دوست، خانم آناهیتا خرمی

Similar theses

  • بررسی اصطلاحات زبان فارسی از دیدگاه زبانشناسی شناختی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه کردستان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمونا شمس الدینی

    اصطلاحات از جمله مقولات پرکاربرد در زبان روزمره هستند و نقش بسیار مهمی در تسهیل و تسریع فرایند ارتباط دارند. معمولاً اصطلاحات را عباراتی توصیف می کنند که معنای آنها برابر با مجموع معنای اجزای تشکیل دهنده ی آن نیست. دیدگاه های مختلفی نسبت به اصطلاحات وجود دارد. در دیدگاه سنتی، اصط

  • بررسی بار معنایی در زبان فارسی برای بیماران آلزایمری خفیف و متوسط

    Thesis2011دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده زبانهای خارجیسید وحید دشتیان مقدم

    در این پژوهش به بررسی بار معنایی در خصوص بیماران آلزایمری خفیف و متوسط فارسی زبان از دیدگاه عصب شناسی زبان خواهیم پرداخت. هدف اصلی از انجام این تحقیق بررسی اختلالات زبانی ناشی از این بیماری در حافظه معنایی بیماران می باشد. جامعه مورد بررسی شامل 40 فرد فارسی زبان مبتلا به بیماری آ

  • پردازش خودکار معنایی افعال مرکب فارسی

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شیراز - دانشکده برق و کامپیوترشیوا تسلیمی پور

    افعال مرکب، زیرمجموعه ای بسیار متداول از واژگان مرکب هستند که به دلیل خصوصیات ساختاری و معنایی ویژه ای که دارند، چالش هایی در برخورد با آنها در سیستم های محاسباتی وجود دارد. اخیرا، کارهایی در تشخیص خودکار افعال مرکب، در زبان هایی که از نظر محاسباتی غنی هستند، مثل زبان انگلیسی انج

  • نحوه بیان افعال مترادف و دارای تشابه معنایی ????????????,????????????,???????????-??????????, ?????????-????????? در زبان فارسی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانیسکینه زارعی

    این پایان نامه به بررسی افعال مترادف ????????????,????????????,???????????-??????????, ?????????-????????? در زبان روسی و نحوه بیان آنها به زبان فارسی پرداخته است. مترادف ها در زبان روسی از سه طریق به وجود می آیند. 1- از طریق واژه سازی 2- به دلیل گسترش دامنه معایی یک کلمه 3- در ن

  • بهبود خلاصه سازی متن به زبان فارسی با روش عامل بندی ماتریس

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی - دانشکده کامپیوتر و فناوری اطلاعاتمیرجابر نعمتی

    با گسترش حجم اسناد و اطلاعات متنی نیاز به سیستم هایی که قادر به تولید خلاصه خودکار از متون بوده به نحوی که اطلاعات کلیدی موجود در آن را پوشش دهد و جایگزینی برای مطالعه متن اصلی شود، بیش ازپیش مورد تأکید قرارگرفته است. خلاصه سازی خودکار متن یکی از زمینه های کاری پردازش زبان های طب

  • بررسی پیوستار نقش های معنایی در زبان فارسی

    Thesis2007وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه الزهراء - دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخالهام فرخی راد

Similar items