Thesis

نگرشی جامعه شناختی به جنگ ایران و عراق رهیافت نشانه شناسی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

در پژوهش حاضر تلاش می شود از منظر جامعه شناسی تاریخی با رویکرد نشانه شناسی به این دو پرسش پاسخ داده شود که چگونه شکاف های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی موجود در جوامع ایران و عراق، پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 فعال شد و چگونه برداشت های حاصل از این شکاف ها جنگی طولانی و پر هزینه را به مدت 8 سال (67-1359) میان دو کشور رقم زد. فهم معنا شناسانه از نشانه جنگ بدون فهم تاریخی از خود جنگ و فرهنگ طرف های درگیر در جنگ امکان پذیر نیست. رویکرد نشانه شناسی رولان بارت فرانسوی به عنوان چارچوب نظری برای تجزیه و تحلیل جامعه شناسی این جنگ به مثابه نشانه برگزیده شد. بارت نشانه ها را بهترین داده ها برای تجزیه و تحلیل هر پدیده می داند. قدرت از نظر میشل فوکو شبکه ای از قدرت و مقاومت است که شبکه ای از این استراتژی های نیز می باشد. با ترکیب نظریه های بارت و فوکو نظریه جدیدی در عرصه جامعه شناسی جنگ در این پژوهش ارایه می شود. در این نظریه استراتژی قدرت در شبکه جنگ به سه سطح ملی (فرهنگی) نخبگانی (دولتمردان) و سطح رزمندگان تقسیم می شود.براساس نظریه نشانه شناسی، استرتژی نخبگانی به مثابه نشانه تا جایی توان مقاومت در عرصه نبرد ارد که در سطوح استراتژی ملی و استراتژی رزمندگان نشانه ای معنادار باشد. فهم ایرانی از جنگ برمبنای یک مسیولیت تاریخی استوار بود که بر عهده آن ها گذاشته شده بود. اسامی تیپ ها، لشکر ها، رمزها و عملیات ها نشانگر این مسیولیت مذهبی تارخی در رهایی انسان از ظلم بود. در جبهه عربی عراق، جنگ دفاع از نشانه عروبت تلقی می شود که از این جهت خوزستان مرکز ثقل انجام عملیات های نظامی صدام گردید. از انجا که پیام رهایی بخش ایران لامکانی بود و مرزو جغرافیا نمی شناخت و انجام عملیات در جنوب نیز به لحاظ نظامی غیر ممکن بود جبهه نگ به تریج از خوسستان به کردستان عراق در شمال غرب منتقل شد. اما این تغییر جبهبه در استراتژی عراق فاقد معنا بود زیرا باز پس گریری شبهه جزیره فاو مهم ترین استراتژی عربی صدام بود. در چنین شرایطی قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل که قبل از آن از سوی ایران به عنوان اقدامی در جهت تداوم حکومت ظالمانه صدام تفسیر می شد با توجه به کشتار دسته جمعی مردم حلبچه توسط صدام با بمباران شیمایی مبنای تفسیر جدیدی از نشانه خطرناک و غیر انسانی شدن جنگ قرار گرفت و پایان جنگ را برای طرفین رقم زد. به خصوص این که تهاجم نهایی و مجدد ارتش صدام برای تصرف شهر خرمشهر در تیر و مرداد ماه سال 1367 با حضور انبوه رزمندگان ایرانی در جبهه های جنگ ناکام ماند.

Supervisors and advisors

همایون الهی، جهانگیر معینی علمداری، حمید احمدی

Similar theses

Similar items

  • تحلیل جامعه شناختی جنگ ایران و عراق در قالب نظریه پارسونز

    Article2002فصلنامه علوم اجتماعیساسان ودیعه

    این مقاله می کوشد تا جنگ عراق علیه ایران را در چارچوب خرده نظام هایپارسونز تحلیل کند. پرسش اصلی این است که این جنگ دارای چه کارکردهایمثبت و منفی اجتماعی بوده است؟ بررسی ها نشان می دهند که جنگ در ابتدا خرده نظام زیستی را دچار آسیب نمود، به طوری که این خرده نظام توانست کارکردهای خو

  • تحلیل جامعه شناختی جنگ ایران و عراق در قالب نظریه پارسونز

    Articleفصلنامه علوم اجتماعیساسان ودیعه، دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی

    این مقاله می کوشد تا جنگ عراق علیه ایران را در چارچوب خرده نظام هایپارسونز تحلیل کند. پرسش اصلی این است که این جنگ دارای چه کارکردهایمثبت و منفی اجتماعی بوده است؟ بررسی ها نشان می دهند که جنگ در ابتدا خرده نظام زیستی را دچار آسیب نمود، به طوری که این خرده نظام توانست کارکردهای خو

  • نگرشی جامعه شناختی به آسیب های اجتماعی ایران

    Articleفصلنامه علمی- ترویجی سلامت اجتماعی و اعتیادحمید صرامی، hamid sarrami عبدالله هندیانی، abdallah hendiani

    روند آسیب ها، مسائل و تهدیدهای اجتماعی در کشور به خصوص اعتیاد رو به رشد بوده، به گونه ای که موجب یکی از دغدغه ها و نگرانی مسئولان کشور شده است. بدون شک نقش فرد و نیز نقش ساختارهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی در بروز و شیوع مسائل و نابسامانی های اجتماعی مهم بوده و نیازمند کنک

  • تحلیل فضایی علل و عوامل فردی و روانی توزیع جغرافیایی جرایم اقتصادی از منظر نظریات جرم شناسی و مطالعات جامعه شناختی در ایران

    Article2024جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)مهدی احمدی، رجب گلدوست جویباری، کیومرث کلانتری

    اقتصاد نقش کلیدی در زندگی بشر ایفا نموده و از ارکان اصلی هر کشور است. لذا جرایم اقتصادی جریان عمومی امور را به مخاطره انداخته، مانع دستیابی به اهداف ملی و مانع از فعالیت اقتصادی پویای اجتماع شده، و مستقیما امنیت کشورها را تحت تاثیر قرار می دهند. در سالهای اخیر، جرایم اقتصادی در ا

  • مطالعه جامعه شناختی نقش ورزش و نهادهای ورزشی در ساختار جنگ (نمونه موردی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران)

    Article2022مطالعات دفاع مقدسرضا جهان‌فر، محسن مرادیان، عاصمه قاسمی

    مطالعه و پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش ورزش و نهادهای ورزشی در ساختار جنگ (به ویژه سال‌های جنگ تحمیلی عراق علیه ایران)، انجام و برای دستیابی به اهداف اصلی و فرعی از رویکرد ترکیبی بهره گرفته شده است. پژوهشگر به منظور اجرای پرسشنامه‌ای پایا و روا، انجام مطالعات بیشتر در مبانی نظری تح

  • بررسی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران از منظر جامعه شناختی

    Article2010فصلنامه تخصصی جنگ ایران و عراقحیدرعلی مسعودی، سمانه خان بیگی

    این مقاله به دنبال پرداختن به ابعاد جدیدی از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران است. پرسش مقاله حاضر این است که چگونه می توان این جنگ را از منظر نظریه ساختار یابی گیدنز در جامعه‏شناسی مورد تحلیل قرار داد. برای این منظور در ابتدا به ارایه چارچوب نظری در قالب ساختار یابی آنتونی گیدنز پرداخ