Thesis

بررسی روایت عزل و نصب شخصیتها در تاریخ بیهقی

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

چکیده تاریخ بیهقی اثر ابوالفضل بیهقی است که موضوع بخش هایی از آن تاریخ پادشاهی سلطان مسعود غزنوی است. این کتاب علاوه بر تاریخ غزنویان، اطلاعاتی درباره تاریخ صفاریان، سامانیان و دوره پیش از پادشاهی سلطان محمود غزنوی را نیز به دست می دهد. حکومت های ایرانی از قرن چهارم هجری به بعد به تقلید از حکومت بغداد به تشکیل نظام های اداری پیچیده روی آوردند. این تشکیلات اداری پیچیده در دستگاه حکومتی غزنویان نیز ادامه یافت. نظام حکومتی پیچیده نیاز به انتصاب افراد بیشتری برای اداره امور دارد و این افراد مدتی پس از انتصاب به دلایل گوناگون عزل شده، افراد دیگری به جای آنها نصب می شوند. ابوالفضل بیهقی در کتاب تاریخ خود، به تشریح و روایت این عزل و نصب ها پرداخته است. او به سبب تصدی شغل دیوانی، شاهد بسیاری از عزل ونصب ها بوده است و در صحنه هایی که حضور نداشته با نقل قولهای مستقیم از افراد مورد اعتماد، ماجرا را ردیابی می کند و شرح می-دهد. در دوره غزنوی بخصوص دولت سلطان مسعود، افراد از مقامهای پست به مناصب رفیع ارتقاء می یافتند. خودکامگی و حب و بغض امیرمسعود در عزل و نصب افراد، زمینه ساز رقابتهای سیاسی بین افراد می شد. در این دوره افرادی که به مقام های کشوری و لشکری منصوب شده اند، اغلب از پسریان و افراد معزول عمدتا از گروه پدریان هستند. منفعت طلبی، انتقام جویی، عصیان و سرکشی از قوانین دربار در این برهه از تاریخ به وفور مشاهده می شود. می توان گفت از میان همه فروگرفتنها، عزل «خوارزمشاه آلتونتاش»غیرمنصفانه ترین بود. او با آن همه راستی و وفاداری به حکومت غزنوی، جان خود را بر سر بی تدبیری سلطان مسعود از دست داد. بیهقی در بیان عزل و نصب ها، از عناصر داستانی ای چون توصیف، گفتگو، لحن، شخصیت پردازی و دیگر امکانات زبانی برای برجسته کردن و تأثیر و تأکید کلام خود سود جسته است. او با کاربرد عناصر داستانی و امکانات زبانی توانسته است از ملال انگیزی روایتها بکاهد و روایت تاریخی را در بیانی گیرا و جذاب به خواننده عرضه کند.

Supervisors and advisors

مهدی ملک ثابت، یدالله جلالی پندری

Similar theses

  • بررسی شیوه ی روایت گری نمایشی در هفت داستان تاریخ بیهقی– پروژه عملی: نگارش نمایشنامه : "ما هنوز زنده ایم"

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرسرضا سعیدی ورنوسفادرانی

    پژوهش حاضر، به تحلیل روایت نمایشی در تاریخ بیهقی با نگاهی به هفت داستان از این کتاب،می پردازد. در فصل اول به طور مختصر واژه های درام و روایت تعریف شده است و در پایان هر بخش از این فصل از تاریخ بیهقی مثال هایی آورده شده است.تاریخ بیهقی را نمون? کامل بلاغت طبیعیِ زبان فارسی به شمار

  • تحلیل پیچش های معنایی با هدف آشکار ساختن حقایق پنهان شده در تاریخ بیهقی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه زابلاحسان تمیزی

    قید و بندهای جامعه استبدادی زمان بیهقی در متن تاریخی او به صورت پیچش ها و تناقض های معنایی آشکار می شود که متن را سرشار از مقاصد ناگفته و گفته های کنایی می سازد. دریافتن معنای حقیقی متن تاریخ بیهقی، بدون تحلیل این پیچش های معنایی امکان پذیر نمی باشد. پیچیدگی و ابهام در تاریخ بیهق

  • شخصیتهای تاریخ بیهقی و تحلیلی از اسمها

    Thesis1994وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهدمحمدمهدی افتخاری

    تاریخ بیهقی با خصوصیات خاص خود، جزو معدود آثار این مرز و بوم است که در پهنه گسترده ادب و تاریخ ایران به رشته تحریر درآمده، تا از یکسو پیوند ما را با تاریخ هزار سال پیش برقرار سازد و از جانب دیگر روحمان را با غنای دلپذیر ادب فارسی آشنا و سیراب و غنی گرداند. اوج فرهنگ غنی اسلامی در

  • تحلیل شخصیت های تاریخ بیهقی بر اساس نظریه شخصیت آدلر

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه کاشان - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیراضیه شهرابی فراهانی

    تاریخ بیهقی تألیف محمد بن حسین بیهقی؛دبیر غزنویان اثری تاریخی ادبی می باشد. این اثر که به نثری ادیبانه نگاشته شده، از جمله منابع تاریخی غزنویان است که نویسنده در آن به بیان وقایعی که خود شاهد آنها بوده یا از افرادی مطمئن شنیده می پردازد. بیهقی در این اثر نام اشخاص بسیاری را همراه

  • بررسی ساختاری حکایت های تاریخ بیهقی

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه هرمزگان - دانشکده علوم انسانی و مدیریتراضیه علوی

    قرن بیستم سر آغاز تحولات گسترده در زمینه ی نقد ادبی معاصر است. یکی از مباحثی که در این زمان مطرح شد نگرش به شکل، ساختار و بافت اثر ادبی با توجه به مطالعات زبان شناسانه ی فردینان دوسوسور بود. این توجه به ساختار آثار ادبی برای نخستین بار سبب شکل گیری جنبشی به نام نقد شکل گرایی یا ن

  • بررسی تاریخ بیهقی از دیدگاه جامعه شناسی زبان

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه مازندران - دانشکده علوم انسانی و اجتماعیفاطمه پرهیزکار

    زبان پدیده ای اجتماعی است که با تغییر و تحول در جامعه دچار دگرگونی می شود. ویژگی اجتماعی زبان موجب شده است آن را با عوامل اجتماعی مرتبط سازد و دگرگونی های اجتماعی جامعه را در خود منعکس کند. لازم به ذکر است، تحوّلات اجتماعی نسبت به تحوّلات زبانی با سرعت بیشتری صورت می گیرد و زبان

Similar items

  • درهم‌تنیدگی روایت و تاریخ در تاریخ بیهقی از منظر هایدن وایت

    Article2021Journal of Literary Studiesابوالفضل حری

    نسبت میان روایت و تاریخ به‌اعتبارِ نزدیکی دو واژه «هیستوری» و «استوری»، از دیرباز محل پرسش بوده است: تاریخ تا چه اندازه روایت است و روایت تا چه اندازه می‌تواند تاریخی باشد؟ آیا روایت به‌تمامی از حقیقت عاری است و تاریخ با حقیقت نسبتی مستقیم دارد، چندان‌‌که اگر تاریخ از حقیقت خالی

  • بررسی تطبیقی اصول روایت در تاریخ بیهقی و تاریخ بلعمی

    تاریخ بلعمی (از تاریخهای عمومی عالم) و تاریخ بیهقی (از تاریخهای خصوصی دورة غزنویان) از شاه‌کارهای تاریخی و ادبی ایرانزمین به شمار می‌روند. به رغم پژوهشهای فراوانی که دربارۀ آنها انجام شده، از دید تطبیقی و از ابعاد مختلف تاریخی و ادبی، نظیر سبک و اسلوب تاریخپردازی، اصول روایت، و ز

  • بررسی تطبیقی اصول روایت در تاریخ بیهقی و تاریخ بلعمی

    Article2015کهن نامه ادب پارسیعلی‏ حسن سهراب‏ نژاد، عبدالصمد حق ‏نظر

    تاریخ بلعمی (از تاریخ‏‏های عمومی عالم) و تاریخ بیهقی (از تاریخ‏‏های خصوصی دورة غزنویان) از شاه کارهای تاریخی و ادبی ایران‏‏زمین به ‏شمار می روند. به‏ ‏‏رغم پژوهش‏‏های فراوانی که دربارۀ آن‏‏ها انجام شده، از دید تطبیقی و از ابعاد مختلف تاریخی و ادبی، نظیر سبک و اسلوب تاریخ‏‏پردازی،

  • بررسی وجوه «ناداستان» در روایت «بر دار کردن امیر حسنک وزیر» از تاریخ بیهقی

    Article2025کهن نامه ادب پارسیایوب مرادی، محمود کمالی

    «ناداستان» قالبی در آفرینش‌های روایی به شمار می‌رود که در دورة معاصر به‌شکل جدی مورد توجه قرارگرفته‌است؛ تاحدی‌که بسیاری از عناوین پرفروش بازارهای نشر به این قالب جدید اختصاص دارد. در کشور ما نیز در دهة اخیر ناداستان با اقبال نویسندگان مواجه‌بوده‌است. تمرکز بر تعاریف ارائه‌شده و

  • کارکرد روایت در «ذکر بر دار کردن حسنک وزیر» از تاریخ بیهقی

    Article2008پژوهش ادبیات معاصر جهانحجت رسولی، علی عباسی

    پروپ در کتاب ریخت‌شناسی قصه‌های پریان کوشید تعریف روشنی از روایت ارائه دهد. به همین منظور پروپ سعی کرد رخدادهای اساسی هر روایت را بیابد و آنگاه از آنها فهرستی تهیه کند. وانگهی، وی این رخدادهای پایه را کارکرد نامید. در حقیقت، او براین اعتقاد است که قصه‌های مورد مطالعة او علی رغم ش

  • کارکرد روایت در «ذکر بر دار کردن حسنک وزیر» از تاریخ بیهقی

    Article2008پژوهش ادبیات معاصر جهانحجت رسولی، علی عباسی

    پروپ در کتاب ریخت شناسی قصه های پریان کوشید تعریف روشنی از روایت ارائه دهد. به همین منظور پروپ سعی کرد رخدادهای اساسی هر روایت را بیابد و آنگاه از آنها فهرستی تهیه کند. وانگهی، وی این رخدادهای پایه را کارکرد نامید. در حقیقت، او براین اعتقاد است که قصه های مورد مطالعة او علی رغم ش