نقد و بررسی استنادات قرآنی فخررازی در اثبات نظریه جبر در کتاب تفسیرکبیر
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
با بررسی تفسیرکبیر فخررازی، به عنوان تفسیری که نویسنده آن به جبر اعتقاد دارد، و حتی مورد احترام بسیاری نویسندگان پس از خود نیز بوده است و کتاب وی مبنای بسیاری از کتابهای دیگر قرار گرفته است، لازم بود موضوع جبر در کتاب ایشان بررسی شود به همین دلیل موضوع این رساله با موضوع "بررسی استنادات قرآنی فخررازی در اثبات نظریه جبر در کتاب تفسیرکبیر" نام گرفت. از این جهت در فصل اول به توضیح معانی و مفاهیم جبر و احتیار و در فصل دوم تا ششم، آیاتی که ذیل آنها به این موضوع اشاره شده بود مانند: آیاتی که نشان میدهند خداوند خالق اعمال انسان است، و هدایت و ضلالت به دست خدا و به خواست و اراده اوست، همچنین آیاتی که نشان میدهند همه چیز به قضا و قدر خداوند است، آیاتی که نشان میدهند مشیت انسان وابسته به اراده و مشیت الهی است، آیاتی که نشان میدهند اعمال انسان در علم الهی ثبت شده و امتناع از آن ممکن نیست. در پایان هر فصل دلایل عقلی در رد آن عقاید و تفسیر صحیح آنها بیان میشود، سپس آیاتی را که بیان کننده اختیار هستند در ادامه بیان کردیم. همانطور که در متن این رساله به تفصیل آمده است فخررازی به اختیار انسان اقرار میکند ولی خداوند را فاعل اعمال انسان میداند، در رابطه با این تناقض گویی باید بگوییم وی با خود کنار نیامده و نتوانسته میان جبر و اختیار یکی را بپذیرد و در آیات مختلف نظرات متفاوتی را ارائه داده است.