اثر پلی پلوئیدی القایی با کلشی سین بر رشد، گلدهی و ترکیبات ترپنوئیدی گیاه شاهدانه (.cannabis sativa l).
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
القای پلی پلوئیدی در گیاهان ارزشمند ازلحاظ اقتصادی، مدت زمان زیادی است که مورد آزمایش قرار می گیرد. القای تتراپلوئیدی در گیاه شاهدانه (cannabis sativa l.) با روش قطره چکان و با غلظت های مختلف (0/0، 1/0 و 2/0 درصد) کلشی سین به مدت زمان 24 و 48 ساعت صورت گرفت. معیارهایی که برای انتخاب بهترین غلظت کلشی سین در نظر گرفته شد شامل درصد زنده مانی گیاهچه ها، تعداد گیاهان تتراپلوئید و میکسوپلوئید بود. با افزایش مدت زمان تیمار، درصد گیاهان تتراپلوئید و درصد زنده مانی کاهش یافت. مناسب ترین شرایط برای القای تتراپلوئیدی خالص، تیمار مریستم رأسی گیاهچه های 7 روزه با 20/0 درصد کلشی سین به مدت 24 ساعت با نتیجه ی 33/73 درصد زنده مانی و 33/43 درصدگیاه تتراپلوئید بود. همچنین بیشترین گیاهان میکسوپلوئید دراثر تیمار 1/0 درصد به مدت 24 ساعت به دست آمد. آنالیز فلوسایتومتری به منظور تعیین سطح پلوئیدی انجام شد. صفات مورفولوژیکی و آناتومی گیاهان تتراپلوئید القایی و دیپلوئید و همچنین ویژگی های بیوشیمیایی گیاهان دارای سطوح پلوئیدی مختلف، مورد بررسی قرار گرفت. اندازه ی روزنه ی اپیدرم برگ گیاهان تتراپلوئید بزرگ تر از گیاهان دیپلوئید بود درحالی که این گیاهان تراکم روزنه ای کمتری داشتند. شاخص برگ و ارتفاع گیاهان تتراپلوئید کاهش معنی داری در مقایسه با گیاهان دیپلوئید نشان داد. همچنین برش عرضی ساقه این گیاهان تفاوت هایی را از نظر ساختار تشریحی نشان داد. مقدار کلروفیل کل و کاروتنوئیدها در گیاهان تتراپلوئید درمقایسه با گیاهان دیپلوئید تفاوت معنی داری نداشت. میزان قندهای احیا کننده، قندهای محلول، نشاسته، پروتئین کل و فلاوونوئید کل در گیاهان میکسوپلوئید در مقایسه با گیاهان تتراپلوئید و دیپلوئید افزایش معنی داری پیدا کرده است. همچنین در گیاهان تتراپلوئید در مقایسه با گیاهان شاهد، پروتئین کل، فلاوونوئید کل و نشاسته افزایش معنی داری نشان داد. از طرف دیگر میزان thc، سلولز، قند محلول و احیا کننده در گیاهان تتراپلویید کمتر از دیپلوئید بود. بنابراین، القای پلی پلوئیدی علاوه بر اثرات مورفولوژیکی ثابت شده، در صفات بیوشیمیایی گیاه نیز تأثیر دارد.