Thesis

بررسی تطبیقی سیر تحول داستان لیلی و مجنون در ادب عربی و فارسی

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

داستان لیلی و مجنون، روایتی نا مکرّر از کهن داستان «عشق» است که گذر روزگاران، غبار کهنگی بر رخساره اش ننشانده است. تمام تلاش نگارنده بر آن بوده است که با کاوش های اینترنتی و کتابخانه ای، سیر تحول این داستان را، قدم به قدم، در ادبیات عربی و فارسی به بررسی بنشیند؛ باشد که نقطه عطفی برای پژوهش های بیشتر در داستان «لیلی و مجنون»، از این منظر باشد. خاستگاه اولیه داستان، بادیه نجد، در سده نخست هجری است؛ ولی در محیط-های شهری، به ویژه در محافل اموی شام که محل آمد و شد قبایل مختلف عربی بوده و به داستان های عاشقانه و رمانتیک توجه شایانی داشته اند، پرورش یافته و بر خلاف تصور همگان، در اوایل روزگار عباسیان- نه روزگار امویان ـ.از نقل شفاهی به نقل نوشتاری در می آید، آن هم نه به صورت داستان، بلکه به صورت حکایات و روایاتی که به شکل غیر مدوّن و بدون رعایت توالی داستانی، در پی هم آمده اند. سپس همین داستان، در آغاز سده چهارم هجری به همت صاحب بن عباد، وزیر دانشور آل بویه، از طریق کتاب «الأغانی» به ایران راه یافته و چهره ای دگرگونه می یابد و علاوه بر سروده های شاعران نامی ایران از رودکی سمرقندی گرفته تا عطار نیشابوری و دیگران، حکیم نظامی گنجوی در سده ششم هجری منظومه داستانی «لیلی و مجنون» را می سراید و 66 منظومه شعری با همین عنوان به پیروی از آن سروده می شود که از مهم ترین آن ها می توان از منظومه «لیلی و مجنون» امیر خسرو دهلوی، جامی و مکتبی شیرازی نام برد. افزون بر این، بسیاری از نامداران ادب فارسی طرفه حکایاتی از این داستان نقل کرده اند و البته؛ داستان به همین جا ختم نمی شود؛ بلکه پس از پهنه ادبیات، در بسیاری از هنرهای زیبای ایرانی نیز رسوخی چشمگیر می کند تا به آنجا که بسیاری از مردم عامه- به غلط- آن را داستانی با ریشه های ایرانی می پندارند. مضمون این داستان نیز با ورود به پهنه ادب فارسی از تک محور عاشقانه به محورهای سه گانه عاشقانه- عارفانه- صوفیانه تغییر می کند. بازتاب این داستان عاشقانه را در ادبیات معاصر عربی، می توان در نمایشنامه «مجنون لیلی» اثر احمد شوقی ردیابی کرد. داستان او آمیزه ای از روایت ها و حکایت های مذکور در کتاب های کهن ادبیات عربی، داستان های عامیانه، دیوان مجنون لیلی و دیگر ادبیات ها (نظیر فارسی، ترکی و فرانسوی) است.

Supervisors and advisors

محمود آبدانان مهدیزاده، نصرالله امامی، غلامرضا کریمی فرد

Similar theses

  • بررسی سیر تحول تأثیر زبان عربی بر نظم و نثر فارسی از نیمه قرن سوم هجری تا پایان قاجاریه

    Thesis2013وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده الهیات و معارف اسلامیعلی آرامش پور

    پیوند و ارتباط زبان عربی و زبان فارسی، قدمتی دیرینه دارد؛ پیوندی که گویا پیش از اسلام وجود داشته و با ورود اسلام به ایران و هم زمان با طلوع نخستین آثار ادب فارسی در قرن های سوم و چهارم هجری شروع شده و تاکنون ادامه دارد. این دو زبان،ارتباطی دو سویه با هم داشته اند؛ امّا در این میا

  • سیر تحول و تطور داستان کوتاه فارسی

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شهید چمران اهواز - دانشکده ادبیات و علوم انسانیآرش آذرپناه

    در سنت و سابقه ی ادب کلاسیک فارسی انبوهی از انواع حکایت و متون داستانی می توان برشمرد اما بی گمان داستان کوتاه فارسی به عنوان نوع ادبی مشخص و مستقل از رمان و دیگر انواع ، از ادبیات مغرب زمین برآمده و اکنون پس از گذشت نُه دهه از پیدایش آن در ایران ، « نوعی » پذیرفته و کاملاً تثبیت

  • سیر تحول شرح نویسی بر متون ادب فارسی(1313-1387)

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه گیلانزینب رفاهی بخش

    شرح‏نویسی بر متون ادب فارسی در دهه‏های گذشته از رونق فراوانی برخوردار بوده است و شارحان زیادی با اهداف مختلف دست به انتشار آثاری زده‏اند، که در آنها متن کامل یا گزیده‏ای از آثار ادبی پیشینیان، همراه توضیحات و تعلیقات، آورده شده است. اما در میان شارحان از ادب‏دوستان کم‏مایه تا پژو

  • سیر و تحول ترجیع بند در ادب فارسی

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی - دانشکده علوم انسانی و پایهراحله فرجی

    اهداف تحقیق: 1.علل و ضرورت پیدایش قالب ترجیع بند. 2.شناسایی و معرفی شاعران ترجیع بند سرا. 3.بررسی دگرگونی و تحولاتی که در واژگان و محتوای ترجیع بند رخ داده است. 4.بررسی نوآوریها ی قالب ترجیع بند. سوالات با فرضیه های تخصصی: 1.چه عواملی باعث بوجود آمدن قالب شعری ترجیع بند شد؟ 2.چه

  • مقایسه ی تطبیقی لیلی و مجنون نظامی با لیلی و مجنون مکتبی شیرازی با تکیه بر عناصر داستان (شخصیت پردازی، گفتگو و فضا)

    Thesis2012وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده علوم انسانیسمیه ارشادی

    از جمله ی زیباترین و تاثیرگذارترین مثنوی های عاشقانه، منظومه ی لیلی و مجنون نظامی است که به دلیل هنرنمایی فوق العاده ی شاعر گنجه، شعرای بسیاری به نظیره گویی از آن پرداخته اند و بدین طریق آثاری دل انگیز و دلکش بر گنجینه ی ادب فارسی افزوده اند. از میان این نظیره گویی ها، روایت مکتب

  • بررسی تطبیقی تصویر زن در ادب معاصر عربی و فارسی با تکیه بر اشعار احمد شوقی، حافظ ابراهیم، ملک الشعرای بهار و پروین اعتصامی

    Thesis2013دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) - قزوین - دانشکده علوم انسانیمحمد رمضانی

    یکی از محوری ترین مضامین متبلور در ادبیات موضوع زن است. کم تر شاعری را می یابیم که به این موضوع گریزی نزده باشد و تصویری از آن در شعرش تجلی نیافته باشد. تصویر زن در ادب سنتی فارسی و قدیم عربی هماره تصویری حسی است و این تصویر صبغه ای زن ستیز دارد . پرداختن به ویژگی های معنوی بانوا

Similar items