Thesis

التناص الدینی و التاریخی فی الصحیفه السجادیه

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

یکی از رویکرد های مورد توجه در مطالعات مربوط به ادبیات در دهه های اخیر ،"رویکرد بینامتنی " است که بر این اصل اساسی استوار شده است که هیچ متنی بدون پیش متن نیست وبه عبارتی دیگر هیچ متنی بدون ارتباط با متنهای دیگر شکل نمیگیرد بلکه همواره با بهره گیری خودآگاه یا ناخودآگاه از متن های پیشین خلق می شود. در این پژوهش سعی بر آن است که پدیده ی بینا متنی با دو کارکرد دینی و تاریخی آن در متن صحیفه ی سجادیه مورد بررسی قرار گیرد. صحیفه سجادیه مجموعه ای از دعاهای امام سجاد(ع) هست که در میان آثار ارزنده معصومین (ع) از اهمیت ویژه ای برخوردار است، چرا که تجلی گر حرکت سیاسی امام (ع) است. شرایط سیاسی و اجتماعی زمان امام سجاد(ع) به گونه ای بود که به ایشان اجازه انجام رسالتشان را آشکارا نمی داد، در نتیجه ایشان با به کار گیری اسلوب دعا به انجام این مسئولیت مهم پرداخته اند. از ویژگی های مهم دعاهای صحیفه، تأثیر پذیری آنها از قرآن و حدیث نبوی و نهج البلاغه و دعاها و سخنان اهل بیت(ع) است که به واسطه آن به موضوعاتی چون: مضامین اخلاقی و علمی و سیاسی و جامعه شناسی، حقّانیت اهل بیت(ع)، انتقاد از ستم، سفارش به حق و حقیقت و به تصویر کشیدن واقعه کربلا پرداخته اند. در این پژوهش سعی شده است که با بینامتنی دینی و تاریخی، چگونگی تأثیر پذیری دعا های صحیفه از منابع مهم اسلامی مثل قرآن و... بررسی شود و با استفاده از دو کارکرد اقتباسی و ایحایی میزان این تأثیر پذیری مورد ارزیابی قرار گیرد. با بررسی دعاهای صحیفه در می یابیم که تناص دینی با کارکرد اقتباسی و انواع آن، بیشتر برای بیان موضوعی تعلیمی و یا اخلاقی مثل شناخت خدا و صفت های او برای بیان و توصیف اصل توحید، مورد توجه قرار گرفته و با کارکرد ایحائی و انواع آن برای بیان و اشاره به مسائل سیاسی به کار رفته است. از ویژگی های مهم صحیفه، تصویر سازی واقعه کربلا و تحلیل آن، با به کار گیری بینامتنی با یک واقعه تاریخی است. امام(ع) در قسمتی از دعای خود با به کارگیری و اقتباس یک لفظ از متن غائبی، ما را به یک واقعه تاریخی راهنمایی می کند که آن واقع تاریخی به ما در تجسم کردن واقعه کربلا و ویژگی های آن کمک میکند.

Supervisors and advisors

رقیه رستم پور

Similar theses

Similar items

  • تجلیات الحقول الداللیة للصفات الحسنة وغیر الحسنة فی أدعیة الصحیفة السجادیة

    Article2025بحوث فی اللغه العربیهمحمودرضا توکلی محمدی، احمد محمدی نجاد باشاکی، علی خالقی

    إنَّ الصحیفة السجّادیة مجموعة قیّمة من أدعیة الإمام السجّاد (ع) التی لها أهمیّة کبیرة من الزوایا المختلفة الدینیة والأدبیة. وأحد طرق کشف المعانی ورسالات الإمام المکنونة فیها هو الاستفادة من نظریات علم اللغة والحقول الدلالیة. فالحقل الدلالی هو الذی یقید العلاقات بین الکلمات، بغیة

  • تجلیّات الاستعارة الفضائیة فی أدعیة الصحیفة السجّادیة فی ضوء نظریة لایکوف وجونسون

    Article2024آفاق الحضاره الاسلامیهمحمودرضا توکلی محمدی، علی خالقی، محمد راضی جدوع الجحیشی

    الصحیفة السجّادیة غنیّة عن التعریف فهی ثالث مرجع فی تراث آل‌البیت علیهم‌السلام، وأورده الإمام السجاد علیه‌السلام بصیغة بلاغیة راقیة جدّاً. والاستعارة تعدّ أفضل آلیة لتصویر أدعیته التی أکثرها تنشأ عن الثقافة العقدیة وإیمانه بالله سبحانه وتعالی؛ وهذه الاستعارات الفضائیة نابعة من صم

  • دراسة الموسیقی الداخلیة فی الصحیفة السجادیة

    Article2013بحوث فی اللغه العربیهحسن خلف، مرضیه آباد، سیدحسین سیّدی، بلاسم محسنی

    یتحدث هذا البحث عن «الموسیقی الداخلیة فی الصحیفة السجادیة»، مفترضاً أن الموسیقی لا تختصّ بالشعر، بل إنها توجد فی أی عمل أدبی فنّی، شعراً کان أو نثراً، إلاّ أنّ الموسیقی المختصّة بالشعر هی الموسیقی الخارجیة التی تتمثل فی الأوزان العروضیة والقافیة. أمّا ما یعرف بالموسیقی الداخلیة،

  • الجمالیه فی الصحیفه السجادیه

    Article2025دراسات فی العلوم الانسانیهغلامرضا کریمی‌فرد

    إن الصحیفه السجادیّه المتداوله حالیاً، مشتمله علی أربعه وخمسین دعاء رواها عمید الرؤساء رضی الدین أبو منصور هبه الله ابن حامد الحلی.فمن المؤکد أنّ الموجود الآن فی ید المسلمین باسم «الصحیفه السّجادیّه» هو ما رواه الام زین العابدین علیه السلام ولایتطرق الیها اٌدنی شک وشبهه من ناحیه

  • الجمالیه فی الصحیفه السجادیه

    Article2005دراسات فی العلوم الإنسانیةغلامرضا - کریمی فرد

    إن الصحیفه السجادیّه المتداوله حالیاً، مشتمله علی أربعه وخمسین دعاء رواها عمید الرؤساء رضی الدین أبو منصور هبه الله ابن حامد الحلی.فمن المؤکد أنّ الموجود الآن فی ید المسلمین باسم «الصحیفه السّجادیّه» هو ما رواه الام زین العابدین علیه السلام ولایتطرق الیها اٌدنی شک وشبهه من ناحیه

  • تجلیات الانزیاح فی الصحیفة السجّادیة (دراسة أسلو بیة)

    Article2015اللغة العربیة و آدابهازهرا قاسم پیوندی، سید محمدرضا ابن الرسول، محمد خاقانی اصفهانی

    إنّ الصحیفة السجادیة تتّسم بالأسلوب الأدبی الرصین مقارنة بالکتب الأخری فی هذا المضمار، فقام الباحثو ن بدراسات کثیرة لشرح هذا الکتاب الشریف، لکن لم یستوعب جهو دهم بلاغته و نحوه بشکل کامل. من أهم قضایا البلاغة الحدیثة التی تقع موضع عنایة الباحثین هی الدراسات الأسلو بیة، و من أبرز ا