مقایسه تطبیقی جنون و اختلال روانی در لایحه اصلاحی قانون مجازات اسلامی و قانون مجازات اسلامی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
سنگ بنای حقوق جزا را رفتاری غیر قانونی به نام جرم تشکیل می دهد و ارتکاب جرم تنها از انسان قابل تصور است. زیرا جرم عبارت است از رفتاری ارادی که به نقض اوامر قانونی می انجامد و تنها موجودی که می تواند دارای اراده آگاه باشد، انسان است. حقوقدانان با این که در این موضوع اجماع دارند که تنها رفتار انسانی می تواند عنوان جرم به خود می گیرد، به این امر نیز اعتقاد دارند که ممکن است شرایط و خصوصیاتی در فاعل جرم وجود داشته باشد که مانع از قابلیت انتساب رفتار مجرمانه به او شده و در نتیجه به عدم مسئولیت و مجازات او منجر شود یکی از این موارد عینی که در تمامی جوامع بشری نمودی عینی دارد عارضه ای به نام جنون و بیماری های روانی است، افرادی که یا اراده سالمی ندارند و یا به ماهیت و پیامدهای اعمال خود آگاه نیستند. این گونه افراد در صورتی که مرتکب جرم شوند مورد خطاب قانون قرار نمی گیرند و مسئولیت کیفری ندارند، اسلام از بدو تولد به این مسئله وقوف داشته و بار مسئولیت را از مجانین برداشته است و این از افتخارات حقوق اسلام است که از 1400 سال قبل به این درجه از تکامل رسیده است. قوانین جزایی ایران نیز از ابتدا مسئولیت کیفری مجنون را مورد توجه قرار داده و هر یک با توجه به رویکرد خود نسبت به جنون و اختلال روانی قوانینی تصویب کرده اند که در آخرین آن، یعنی در لایحه اصلاحی فقد اراده یا قوه تمییز را ملاک عدم مسئولیت قرار داده است که هم تعریف اهلیت جنایی و هم تعریف عنصر معنوی جرم است. در این موضوع یعنی لایحه اصلاحی قانون مجازات اسلامی تحقیقات نوینی انجام نشده و این تحقیق در نوع خود جدید است.