Thesis

بررسی نماد زن در داستان هفت پیکر نظامی گنجوی ،در نگاره های مکتب هرات

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

نوزاد در بدو ورود به جهان کاملا وابسته مادر است . بنابراین تا مدتها پس از تولد اتحادی دو جانبه را که هم جنبه فیزیکی دارد و هم جنبه روانی حفظ می کنند. هر گونه غیبت طولانی والد باعث به وجود آمدن تنش در نوزاد و در نتیجه رفتارهای پرخاش جویانه می شود ؛ به همین ترتیب هنگامی که مادر مجبور می شود کودک را محدود کند ، عکس العمل های خشن پرخاشگرانه بروز می کند. بنابراین اولین دشمن کودک با اولین عشق او و اولین ایده آل زندگی اش یکی می شود. چون تطابقی آشکار و نزدیک بین دیدگاه بچه ی کوچک نسبت به مادر و دیدگاه یک بالغ نسبت به جهان مادی اطراف اش وجود دارد،تجربه همزاد عشق مادر و خشم او باعث به وجود آمدن یکی از نیرومندترین انگاره های جهان اسطوره شده است . اصل مادینه ی هستی در قالب بزرگ ایزد زن یا مادر کــبیـر نمودار میشود و از آنجا که تمام طبیعت و جلوه های آن مظهر اوست ، سرشتی دوگانه دارد . هستی بخش و مرگ آفرین است . مهربان و قهار است . به شکل اسطوره ای او مادر باکره است ، مادر خدا. او مادر بزرگ است،همچون ایزیس ،هاثور، سیبل ،ایشتر،لاکشمی، پرواتی تارا،کوان_یین، دمتر، سوفیا که حضرت مریم و فاطمه زهرا(س) نمودهای تاریخی آن هستند. مادر کبیر در سیر اسطوره یگانه قهرمان نقش اساسی دارد. سفر اسطوره ای قهرمان ، معمولاً، تکریم ، و تکرار الگوی مراسم گذار است . جدایی – تشرف – بازگشت : که می توان آن را هسته ی اسطوره ی یگانه نامید. ماجراجویی معمول قهرمان با شخصی آغاز می شود که چیزی از او گرفته شده یا حس می کند در تجارب معمول موجود یا مجاز برای اعضای جامعه اش چیزی کم است . این شخص به یک سلسله ماجراجویی های خارق العاده دست می زند،تا آنچه را که از دست داده است باز گرداند یا نوعی اکسیر حیات را کشف کند . ماجرا غالباً در یک دور ، شامل یک رفت و یک برگشت ، اتفاق می افتد.آخرین آزمون قهرمان معمولاً ازدواج جادویی روح قهرمان پیروز با خدا بانو ، ملکه جهان است تا بتواند در قدم آخر اصطلاحاً با پدر آشتی کند یا به زبان آشناتر با خدا یکی شود شود و به مقام فنا فی الله برسد که پایان داستان قهرمانان بزرگ تاریخ است. آخرین آزمون قهرمان ، برای به دست آوردن موهبت عشق است و این موهبت چیزی جز لذت بردن از زندگی به عنوان نمونه ای کوچک از جادوانگی نیست . ازدواج جادویی با خدا بانو – ملکه جهان نشاندهنده ی تسلط کامل قهرمان به زندگی است ؛ چون زن همان زندگی و قهرمان عارف و ارباب آن است .داستان هفت پیکر با تولد بهرام گور به عنوان کودکی خوش طالع آغاز می شود. که برای تربیت از پدر که پادشاهی ظالم و نابخرد است دورش میکنند، تا زیر دست نعمان که خود عارفی تمام عیار است درخورنق که مانند ور جمشیدی تکه ای نمادین از بهشت است ، بزرگ شود. آغاز سفر اسطوره ای بهرام با عنوان قهرمان با دیدن تصویر هفت شاهدخت هفت اقلیم و نقش تصویرآنان بر لوح دلش میباشد. از این پس بهرام آرام ندارد تا زمانی که مالک این هفت شهبانو شود و با مالکیت این هفت دختر و نشاندنشان در هفت گنبد مالک جهان. چون در واقع این هفت شاهدخت نماد این جهانند و بهرام از این پس ارباب این جهان.

Supervisors and advisors

خشایار قاضی زاده، محمد علی رجبی، پرویز حاصلی

Similar theses

Similar items

  • بررسی تطبیقی داستان های هزارویک شب با داستان هفت پیکر نظامی

    Article2014مطالعات زبان و ادبیات غناییمحبوبه خراسانی، شهلا حاج طالبی

    هزارو­یک­شب، معروفترین مجموعه داستانی است که عناصر فرهنگی ملّت­های گوناگون مشرق زمین را در دل خود جای داده است. در این مجموعه داستان، نشانه­هایی از افسانه­های هندی، ایرانی، عربی و ... دیده می­شود، اما با اطمینان نسبی می­توان اظهار کرد که نخستین پایۀ هزارو­یک شب، همان کتاب ایرانی

  • ریخت‏ شناسى گنبد سرخ در "هفت ‏پیکر" نظامى گنجوى

    هفت‏پیکر نظامى از جمله داستان‏هاى شگفت‏انگیز و پُرماجرا است. موضوع آن سرگذشت زندگى بهرام گور، از زمان تولّد تا پادشاهى و مرگ اوست. در مقاله حاضر، ابتدا قصّه چهارم منظومه هفت‏پیکر (قصّه گنبد سرخ) و سازه‏هاى قصّه‏اى آن براساس الگوى ولادیمیر پراپ مانند وضعیت آغازین قهرمان، شرارت و ف

  • طرح منحصر به فرد سیر و سلوک عرفانی در منظومه هفت پیکر نظامی گنجوی

    Article2024کاوش نامه زبان و ادبیات فارسیرضا واعظی، مهدی محبتی، امیر مؤمنی هزاوه، قربان ولیئی

    نظامی از معدود شاعرانی است که با اشراف به ساحت‌های گوناگون سخن، توانسته در مرز میان ادبیّات عرفانی و غنایی، اقلیمی خاص برای خود برپا سازد تا الگوی همیشگی این نوع ادبی بعد از او واقع شود. نگاهی به منظومة هفت‌پیکر از منظر نمادشناسی عرفانی و بازکرد رمزهایی که خود راوی به کنایه و بعض

  • تحلیل نماد غار در هفت پیکر نظامی

    Articleمتن شناسی ادب فارسیمحمدجعفر یاحقی، دانشگاه فردوسی مشهد سمیرا بامشکی، دانشگاه فردوسی مشهد

    نظامی گنجوی را می توان به عنوان یکی از چهره های برجسته نماد پردازی در ادبیات فارسی به شمار آورد. در میان آثار ارزشمند این شاعر بزرگ، هفت پیکر اثری کاملاً رمزی است که هر یک از اجزا و تصاویر آن می تواند به صورت نمادین تفسیر شود. یکی از مهمترینِ این تصاویر، تصویر «غار» است که نقش پر

  • تحلیل نماد غار در هفت پیکر نظامی

    نظامی گنجوی را می توان به عنوان یکی از چهره های برجسته نماد پردازی در ادبیات فارسی به شمار آورد. در میان آثار ارزشمند این شاعر بزرگ، هفت پیکر اثری کاملاً رمزی است که هر یک از اجزا و تصاویر آن می تواند به صورت نمادین تفسیر شود. یکی از مهمترینِ این تصاویر، تصویر «غار» است که نقش پر

  • جنبه‌های تأویلی وتمثیلی داستانِ روز شنبه درگنبدِ سیاه(از هفت پیکر نظامی)

    هفت پیکر(هفت گنبد)، که چهارمین منظومه از پنج گنجِ حکیم نظامی است، حاوی داستانک‌های رمزی و به ظاهر مجزایی است که مهم‌ترین ویژگی و عنصر این داستان‌ها جنبه‌ی پندآموزی آن ها و تحول تدریجی خصوصیاتِ قهرمان اصلی داستان(بهرام گور) است. در این منظومه ی بدیع، دو جریان موضوعی به یکدیگر پیون