Thesis

تحلیل معناشناختی الفاظ طبیعت در قرآن کریم

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

معناشناسی هر کلمه ای در متن، تنها با در نظر گرفتن روابط مفهومی میان واژگان آن متن به وجود می آید و هیچ کلمه و واژه ای به تنهایی و در خلأ به وجود نمی آید؛ پس یکی از روش های ناقص در فهم معنای کلمه، استفاده از فرهنگ های لغت به تنهایی و به صورت جدا و منفک از ساختار جمله است که نمی تواند معنای کاملی را به مخاطب ارائه دهد. قرآن کریم در بسیاری از آیات به پدیده های طبیعی اشاره کرده و خواستار تفکر و تعقل در آن شده است؛ بنابراین، هدف این پایان نامه، بررسی و تبیین جایگاه معنایی الفاظ طبیعت در قرآن کریم به شیوه ی معناشناسانه و در ساختار جمله است. که با روش کتابخانه ای، تجزیه و تحلیل الفاظ، به بررسی روابط معنایی میان الفاظ طبیعت پرداخته است و این سوال در ذهن نگارنده بوده که میان الفاظ طبیعت در قرآن کریم چه روابط معناشناختی برقرار است و در نظام معنایی رابطه هم نشینی و جانشینی الفاظ طبیعت در قرآن کریم چگونه است؟ در پی این سوال و با بررسی معناشناسانه الفاظ طبیعت در قرآن کریم اینگونه به نظر می رسد که پیوند معنایی عمیقی با سایر واژه های هم حوزه خود دارند و تحت تأثیر سیاق و فضای حاکم آیات و کلمات مجاور خود هستند. رابطه ی ترادف بین «حَجَر» و «صَفوان»، «قَمَر» و «أهِلَّه» و...، و رابطه شمول معنایی بین «ریح، إعصار، حاصِب، قاصِف، عاصِف و سَموم» وجود دارد. در بحث هم نشینی و جانشینی، هم نشین های «نَهر، یَمّ، شَمس و...»، و جانشین های «مَطر، زلزله، رِیح و تُراب» بررسی شده که تأثیر بسزایی در مشخص شدن معنای این الفاظ و درک بهتر آن دارند.

Supervisors and advisors

کبری خسروی، علی نظری

Similar theses

  • بررسی معناشناختی دین در قرآن کریم با نگاه تطبیقی به دیدگاه مفسران و متکلمان

    Thesis2009وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم - دانشکده علوم قرآنی تهراننرگس بزرگ خو

    دین از واژگان پرکاربرد در قرآن کریم است و اندیشمندان اسلامی از منظرهای مختلف به بررسی مفهومی آن پرداخته اند. با این حال، کاربردهای متنوع و مختلف آن در قرآن کریم و مشکل روش شناختی تلاش های گذشته سبب شده که همچنان در ابهام باقی بماند. از این رو بررسی معنایی آن با استفاده از روش های

  • بررسی معناشناختی ذنب در قرآن کریم

    Thesis2010وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قماعظم اکبری

    چکیده این پژوهش با عنوان بررسی معناشناختی ذنب در قرآن کریم با دوازده لفظ متقارب المعنی به انجام رسید. هر واژه بعد از بررسی های لغوی تفسیری مورد تأمل قرار گرفت و ویژگی های خاص ومشترک آن ها استخراج گردید.که ویژگی های هر لفظ به این شرح می باشد : در واژه ی إثم ، کندی و تأخیر. جرم ، ق

  • بررسی صدق و کذب جمله های انشایی در زبان عربی و تحلیل معنایی آن در قران کریم

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اراک - دانشکده ادبیات و علوم انسانیفاطمه نظیری سنجانی

    دانش زبان شناسی، یکی از دانش هایی است که امروزه مورد توجه بسیاری از پژوهشگران علوم انسانی و حتی فلاسفه قرار گرفته است. شناخت این دانش از آن جهت اهمیت دارد که اغلب زبان ها، دارای وجوه مشترک بسیاری هستند و مطرح شدن یک نظریه بر اساس یک زبان خاص، توانایی تطبیق با سایر زبان ها را نیز

  • تحلیل موسیقایی جزء 29 قرآن کریم

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه محقق اردبیلی - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیسولماز پرشورگل تپه

    قرآن کریم به مثابه ی متن ادبی در عالی ترین و کامل ترین شکل بیان هنری بر سینه ی پیامبر (ص) فرود آمد. ساختار زبانی این منشور آسمانی، یک ساختار ریتمیک و موسیقایی است که با کاربست بهترین و جذاب ترین شیوه-ها به انتقال پیام و محتوای دینی خود دست یازیده است. قرآن کریم با قلم اعجازگر خود

  • تحلیل تناسب آیات در قرآن کریم(مطالعه موردی داستان حضرت موسی(ع))

    Thesis2014وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم - دانشکده علوم قرآنی کرمانشاهسمیه شاهملکی

    قرآن کریم از تناسب و هماهنگی میان آیات و سوره ها برخوردار است. داستان های قرآنی نیز از این ویژگی برخوردارند. تناسب در داستان حضرت موسی(ع) با آیات قبل و بعد و همچنین سوره هایی که در آن ها این داستان آمده است؛ نیز مشهود است.

  • تحلیل معنای برائت در قرآن کریم با دو رویکرد معناشناسی و تفسیری

    Thesis2011وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه امام صادق علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمحمد عسکری دربجوقا

    راه و رسم زندگی و روابط متقابل میان انسان ها از مهمترین موارد بیان شده در قرآن است. برخورد با مخالفان و دشمنان راه حق از گسترده ترین مسائل بیان شده در قرآن است. در این میان برائت به عنوان یک اصل راهبردی در مقابل دشمنان راه حق و یکی از مسائل مطرح شده در سراسر قرآن جایگاهی مهم و اث

Similar items

  • واکاوی نسبت مسئولیت‌پذیری و نگرانی بر پایه تحلیل معناشناختی حزن در قرآن کریم

    Article2026مطالعات قرآني و فرهنگ اسلاميامیرحسین حسین زاده ایوری، مرتضی سلمان نژاد

    این پژوهش با هدف واکاوی نسبت مفهومیِ دوگان «مسئولیت‌پذیری – اضطراب و نگرانی» در قرآن کریم، به تحلیل معناشناختی ماده «ح‌ز‌ن» می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که آیا «حزن» در قرآن صرفاً دلالت بر حالت عاطفی اندوه دارد یا در شبکه معنایی خود با مقوله‌هایی چون تعهّد، مسئولیت و نگرانی

  • تحلیل تطبیقی معناشناختی «إِذَاعَه» در قرآن کریم با تأکید بر مفاهیم انتشار اطلاعات

    Article2026مطالعات قرآني و فرهنگ اسلاميرحمان عشریه، فرشته محمدی

    اولین گام در جهت دستیابی به معارف قرآن، بررسی دقیق معانی واژگانی آن است. با گسترش رویکردهای معناشناختی در پژوهش های قرآنی، روشی نوین در این حوزه شکل گرفته که هدف آن کشف لایه های پنهان معانی در آیات قرآن است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و تمرکز بر واژه «إِذَاعَه» به عنوان محور

  • گذار ابن سینا از تحلیل معناشناختی مشتقات طبیعت به نتایج طبیعت شناسانه

    Article2014حکمت سینوی (مشکوة النور)سکینه کریمی، محمد سعیدی مهر سعیدی مهر

    ابن­سینا، در مواردی، از مباحث معناشناختی برای دست یابی به نتایجی در فلسفه طبیعی خود سود برده است. برای نمونه، وی به­­منظور بازشناسی ویژگی­های طبیعی، از تحلیل معنا­شناسانه الفاظی که از «طبیعت» مشتق می­شوند، استفاده و مشتقات پنج­گانه­ای را برای این معنا ذکر کرده است. از تحلیل مضامی

  • گذار ابن سینا از تحلیل معناشناختی مشتقات طبیعت به نتایج طبیعت شناسانه

    Articleحکمت سینویمحمد سعیدی مهر، دانشیار گروه فلسفه و حکمت دانشگاه تربیت مدرس سکینه کریمی، دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران

    ابن سینا، در مواردی، از مباحث معناشناختی برای دست یابی به نتایجی در فلسفه طبیعی خود سود برده است. برای نمونه، وی به منظور بازشناسی ویژگی های طبیعی، از تحلیل معنا شناسانه الفاظی که از «طبیعت» مشتق می شوند، استفاده و مشتقات پنجگانه ای را برای این معنا ذکر کرده است. از تحلیل مضامین

  • گذار ابن‌‌سینا از تحلیل معناشناختی مشتقات طبیعت به نتایج طبیعت شناسانه

    Article2014حکمت سینویمحمد سعیدی مهر، سکینه کریمی

    ابن‌سینا، در مواردی، از مباحث معناشناختی برای دست یابی به نتایجی در فلسفه طبیعی خود سود برده است. برای نمونه، وی به‌‌منظور بازشناسی ویژگی‌های طبیعی، از تحلیل معنا‌شناسانه الفاظی که از «طبیعت» مشتق می‌شوند، استفاده و مشتقات پنجگانه‌ای را برای این معنا ذکر کرده است. از تحلیل مضامین

  • تبیین فرایند شکل‌گیری مفهوم استعداد مبتنی بر تحلیل شبکه واژگانی در قرآن کریم

    Article2020علوم تربیتی از دیدگاه اسلاممنصوره ابوالحسنی، احمدرضا اخوت، معصومه اسماعیلی، هادی بهرامی احسان

    هدف از پژوهش حاضر این است که باتوجه به اشراف خداوند به ساختارهای وجودی انسان، مؤلفه‌های مفهومی استعداد از قرآن کریم استخراج شده و تعریفی جامع و متفاوت از آن ارائه شود. برای این منظور تک‌تک واژگان قرآن کریم به‌روش تحلیل مضمون استقرا شده و شبکه ای از واژگان مرتبط با مفهوم استعداد ش